सिंगापुरस्थित युसुफ इशाक संस्थानको सन् २०२६ को जलवायु दृष्टिकोण सर्वेक्षणले दक्षिणपूर्वी एसियामा ऊर्जा मूल्यभन्दा अभावको चिन्ता बढेको देखाएको छ।
तर यहाँ असली प्रश्न यो हो कि नवीकरणीय ऊर्जामा संक्रमणको प्रयास भइरहँदा पनि ऊर्जा अभाव र मूल्य वृद्धिप्रतिको चिन्ता किन बढिरहेको छ, र यसले क्षेत्रीय स्थिरतामा कस्तो असर पार्न सक्छ?
ऊर्जा मूल्यभन्दा अभावको चिन्ता किन बढ्यो?
सर्वेक्षणअनुसार, ४४.६ प्रतिशत उत्तरदाताले ऊर्जा मूल्य र जीवनयापन खर्च बढ्नुलाई प्रमुख चिन्ता बताएका छन्। यो संख्या सन् २०२४ को ५२.४ प्रतिशतबाट केही घटेको देखिन्छ।
यद्यपि, ऊर्जा अभावप्रतिको चिन्ता भने सन् २०२४ मा २०.३ प्रतिशतबाट बढेर सन् २०२६ मा २६.१ प्रतिशत पुगेको छ। यसले मानिसहरू ऊर्जा महँगो हुने मात्र होइन, पर्याप्त ऊर्जा आपूर्ति नहुने चिन्तामा रहेको देखाउँछ।
सन् २०२६ को सर्वेक्षणमा दक्षिणपूर्वी एसियाका ११ सदस्य राष्ट्रका ३ हजार ७०६ जना सहभागी भएका थिए। यसपटक पूर्वी टिमोरलाई पनि पहिलोपटक सर्वेक्षणमा समावेश गरिएको थियो, जुन आसियानको सबैभन्दा नयाँ सदस्य राष्ट्र हो। पूर्वी टिमोर सन् २०२५ अक्टोबरमा आसियानको ११औँ सदस्य राष्ट्र बनेको थियो।
भूराजनीतिक घटनाक्रम र आपूर्ति शृङ्खलामा असर
प्रतिवेदनअनुसार, पछिल्ला केही वर्षमा भएका ऊर्जा संकट तथा विभिन्न भूराजनीतिक घटनाले ऊर्जा आपूर्तिमा असर पारेका छन्। उदाहरणका लागि, सन् २०२६ अप्रिल १ मा मध्यपूर्वमा भएको युद्ध र होर्मुज जलडमरूमध्यमा ढुवानी लगभग ठप्प हुँदा अफ्रिका र दक्षिण एसियाका विकासोन्मुख देशहरूमा ऊर्जा संकट गहिरिएको थियो।
त्यस्तै, सन् २०२६ मार्च २२ मा इरानको मिसाइल आक्रमणपछि विश्वको सबैभन्दा ठूलो प्राकृतिक ग्यास निर्यात केन्द्र रास लाफान औद्योगिक शहर बन्द हुँदा भारतमा समेत एलएनजी र एलपीजी ग्यासको अभाव बढेको थियो।
संयुक्त राष्ट्रसंघको सन् २०३० पछिको विकास एजेन्डामा सन् २०२७ मा सुरु हुने औपचारिक छलफलमा ऊर्जा सुरक्षाको विषयले प्राथमिकता पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
