पश्चिम एसियामा बढ्दो द्वन्द्वले विश्वव्यापी आपूर्तिमा अवरोध ल्याएको छ। यसले भारतको कृषि क्षेत्रमा गहिरो प्रभाव पारेको छ। मलको अभाव र इन्धनको बढ्दो मूल्यले किसानहरूको उत्पादन लागत बढाएको छ।
भारतीय किसानहरूले युरिया जस्ता आधारभूत मलको गम्भीर अभावको सामना गरिरहेका छन्। स्थानीय कृषि अधिकारीहरूले केही क्षेत्रमा यो संकट समाधान गर्न प्रयास गरिरहेका छन्।
“कृषि क्षेत्रले युरिया र डायमोनियम फस्फेटको आपूर्तिमा ठूलो कटौतीको सामना गरिरहेको छ। पहिले, हाम्रो गाउँमा प्रत्येक घरपरिवारले १० देखि २० बोरा मल प्राप्त गर्थ्यो। अब कोटा एक वा दुई बोरामा झारिएको छ। स्थानीय कृषि सहकारीहरूले पनि युरिया सकिएको बताएका छन्,” किसान जगदीप सिंहले भने।
आपूर्ति शृङ्खलाको अवरोधले भारतको मल र कीटनाशक उत्पादनका लागि आवश्यक कच्चा पदार्थको आयातमा असर पारेको छ। यसले अन्य मलहरूको मूल्य बढाएको छ।
महाराष्ट्रका कृषि आपूर्ति व्यवसायीहरूले किसानहरूको अवस्था झनै दयनीय बनेको बताएका छन्। “कीटनाशक उत्पादनका लागि धेरैजसो कच्चा पदार्थ आयात गरिन्छ। मध्यपूर्व द्वन्द्वका कारण आयातमा बारम्बार अवरोध आइरहेकाले कीटनाशकको मूल्य २० प्रतिशतले बढेर २५ प्रतिशत पुगेको छ। अपर्याप्त आयातका कारण डायमोनियम फस्फेट र युरिया मौज्दातमा छैनन्। अन्य मिश्रित मलको मूल्य पनि बढेको छ। यसले किसानहरूको लागि लागत किन्न नसकिने स्तरमा पुगेको छ,” कृषि आपूर्ति व्यापारी राजेन्द्र वाघले भने।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा बढ्दो ऊर्जा मूल्यले यान्त्रिक कृषि उत्पादनको लागत पनि बढाएको छ। “मध्यपूर्व द्वन्द्वले पेट्रोल, डिजेल र प्राकृतिक ग्यासको मूल्य बढाएको छ। यसले यातायात लागत तीव्र गतिमा बढाएको छ। ट्रयाक्टर जस्ता कृषि मेसिनरी प्रयोगको लागत, साथै श्रम लागत पनि बढेको छ,” लासुरस्थित कृषि उत्पादन बजार समितिका उपाध्यक्ष अनिल राजारामले भने।
कृषि उत्पादनको बढ्दो लागत अन्ततः उपभोक्ताहरूले धान्नुपर्ने भएको छ। यसले कृषि उत्पादनहरूको मूल्य बढाउने अवस्था आएको छ। “मलको अभावले बाली उत्पादन घटाउनेछ। उत्पादन घटेपछि बजारमा कम अन्न देखिनेछ। कडा आपूर्तिले अन्नको मूल्य बढ्ने सम्भावना छ। बढ्दो इन्धनको मूल्यले पनि मूल्य बढाउनेछ। यसले आम मानिसहरू कठिन परिस्थितिमा पर्नेछन्,” स्थानीय अन्न बजारका निर्देशक दीपक चान्डलीले भने।
