सुनको मूल्य १३ सय रुपैयाँले बढ्यो, तोलाको ३ लाख ५ हजार

साताको कारोबारको दोस्रो दिन सोमबार नेपाली बजारमा सुनको मूल्य बढेको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार अघिल्लो दिनको तुलनामा आज छापावाल सुन प्रतितोला १३ सय रुपैयाँले बढेर तीन लाख पाँच हजार रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। यो वृद्धिले नेपाली उपभोक्ता र लगानीकर्ताहरूमाझ चासोको विषय बनेको छ, विशेषगरी सुनलाई सुरक्षित लगानीको माध्यम मान्ने नेपाली समाजमा यसको प्रभाव महसुस गरिएको छ। यसरी मूल्यमा आएको निरन्तरको उतारचढावले बजारको अस्थिरतालाई थप उजागर गरेको छ।

सुनको मूल्यमा १३ सय रुपैयाँको वृद्धि, तोलाको ३ लाख ५ हजार

• छापावाल सुनको मूल्य: प्रतितोला ३,०५,००० रुपैयाँ
• तेजाबी सुनको मूल्य: प्रतितोला ३,०३,५०० रुपैयाँ
• चाँदीको मूल्य: प्रतितोला ५,०४५ रुपैयाँ
• अघिल्लो दिनको छापावाल सुनको मूल्य: प्रतितोला २,९९,२०० रुपैयाँ
• चाँदीको मूल्यमा वृद्धि: प्रतितोला ५० रुपैयाँ

नेपालमा सुनको मूल्य निर्धारणमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव प्रत्यक्ष रहन्छ, जहाँ सुनको मूल्य विभिन्न भूराजनीतिक घटनाक्रम, आर्थिक सूचकहरू र प्रमुख देशहरूको मौद्रिक नीतिका कारण प्रभावित हुन्छ। यसरी सुनको मूल्यमा आएको यो वृद्धिले नेपाली अर्थतन्त्रको एक महत्वपूर्ण सूचकलाई दर्शाउँछ, जसले आम नागरिकको क्रयशक्ति र लगानी योजनामा समेत असर पार्न सक्छ। सुनको मूल्यमा यसरी लगातार वृद्धि हुनुले यसलाई थप महँगो वस्तु बनाएको छ, जसले गर्दा यसको कारोबारमा पनि केही सुस्तता आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

बजारको पछिल्लो अवस्था र मूल्यवृद्धिको निरन्तरता

आइतबार तोलामा २७ सय रुपैयाँले बढेको सुनको भाउ सोमबार थप १३ सय रुपैयाँले वृद्धि भएको छ। यससँगै छापावाल सुनको मूल्य दुई लाख ९९ हजार २ सय रुपैयाँबाट बढेर तीन लाख ५ हजार रुपैयाँ पुगेको छ। यस अवधिमा चाँदीको मूल्य पनि ५० रुपैयाँले बढेर ५०४५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। यो लगातारको मूल्यवृद्धिले बजारमा सुनको माग र आपूर्तिको सन्तुलनमा केही चुनौती थपिएको संकेत गर्दछ। यसरी मूल्यमा आएको यो निरन्तरताले लगानीकर्ताहरूलाई थप सचेत हुन बाध्य बनाएको छ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार प्रति १० ग्राम छापावाल सुनको मूल्य दुई लाख ५७ हजार ६ सय ३० रुपैयाँ पर्छ। यसअघि आइतबार पनि सुनको मूल्यमा २७ सय रुपैयाँको वृद्धि भएको थियो, जसले गर्दा बजारमा केही दिनयता सुनको भाउ उकालो लाग्ने क्रममा छ। नेपालमा सुनचाँदीको कारोबार परम्परागत रूपमा नै महत्वपूर्ण रहेको छ, र यसको मूल्यमा हुने उतारचढावले आम नागरिकको आर्थिक व्यवहारलाई प्रत्यक्ष प्रभावित गर्दछ। यसरी मूल्यमा आएको यो वृद्धिले सुनको कारोबारमा केही असर पार्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।

नागरिकमा पर्ने असर: विवाह, चाडपर्व र लगानीमा चुनौती

सुनको मूल्यमा भइरहेको यो वृद्धिले आम सर्वसाधारण उपभोक्ता र लगानीकर्ताहरूलाई प्रत्यक्ष असर पार्नेछ। विशेषगरी विवाह तथा चाडपर्वको सिजन नजिकिँदै गर्दा सुनको माग बढ्ने र त्यसको प्रभाव मूल्यमा देखिने गरेको छ। सुन महँगो हुँदा यसको किनबेचमा कमी आउनुका साथै गरगहना बनाउने व्यवसायीहरूलाई पनि चुनौती थपिने गर्दछ। यसले गर्दा धेरै परिवारले आफ्नो परम्परागत रीतिरिवाज अनुसार सुनका गरगहना किन्न वा बनाउनका लागि बढी खर्च गर्नुपर्ने बाध्यता आउनेछ। यसको प्रत्यक्ष असर निम्न तथा मध्यम वर्गीय परिवारको बजेटमा पर्नेछ, जसले गर्दा उनीहरूले आफ्नो खर्चमा कटौती गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ।

यस्तै, चाँदीको मूल्यमा पनि सामान्य वृद्धि भएको छ, जसले गर्दा चाँदीका गरगहना र अन्य सामग्रीको मूल्यमा पनि असर पर्नेछ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा हुने उतारचढाव, अमेरिकी डलरको विनिमय दर, नेपाल राष्ट्र बैंकको मौद्रिक नीति र बजारको माग तथा आपूर्तिको सन्तुलनले सुनचाँदीको मूल्य निर्धारणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। यसरी सुन र चाँदी दुवैको मूल्यमा आएको वृद्धिले दैनिक उपभोग्य वस्तुदेखि लगानीसम्मका क्षेत्रहरूमा प्रभाव पार्नेछ। यसले गर्दा उपभोक्ताहरूले आफ्नो खरिद योजनालाई पुनर्विचार गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ, जसले बजारको समग्र मागमा समेत असर गर्न सक्छ।

विशेषज्ञको भनाइ: अन्तर्राष्ट्रिय बजार र डलरको प्रभाव

एक अनुभवी सुनचाँदी व्यवसायीका अनुसार, ‘सुनको मूल्य अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हुने घटनाक्रम र डलरको भाउमा निर्भर गर्छ। अहिले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा केही अस्थिरता देखिएको छ र डलर पनि बलियो भएको छ, जसको असर नेपालको बजारमा पनि परेको हो।’ उनले थपे, ‘आगामी दिनमा पनि मूल्यमा यस्तै उतारचढाव जारी रहने सम्भावना छ।’ यो भनाइले नेपाली सुनचाँदी बजारको अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँगको गहिरो सम्बन्धलाई उजागर गर्दछ। नेपालको अर्थतन्त्र सानो र विकासोन्मुख भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारका ठूला उतारचढावहरूले यहाँको बजारलाई बढी प्रभावित गर्ने गर्दछ। यसरी डलरको मजबुतीले नेपाली रुपैयाँको अवमूल्यन हुने र सुन आयात महँगो हुने सम्भावना बढेको छ।

यसका अतिरिक्त, भूराजनीतिक तनाव, युद्धको सम्भावना वा प्रमुख अर्थतन्त्रहरूमा आउने आर्थिक मन्दीले पनि सुनलाई सुरक्षित लगानीको रूपमा हेरिँदा यसको माग र मूल्य बढाउन सक्छ। नेपालमा सुनको मूल्यमा हुने यस्तो उतारचढावको प्रत्यक्ष असर सर्वसाधारणको क्रयशक्ति र लगानीको निर्णयमा पर्ने गर्दछ। यसरी विशेषज्ञहरूको भनाइले वर्तमान मूल्यवृद्धिलाई अन्तर्राष्ट्रिय परिस्थितिसँग जोडेर हेर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएको छ।

अब के हुन्छ? बजारको आगामी दिशा

सुनचाँदीको मूल्य आगामी दिनमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था, भूराजनीतिक घटनाक्रम र नेपाल राष्ट्र बैंकको नीतिको आधारमा परिवर्तन हुन सक्ने देखिन्छ। तत्कालका लागि मूल्यमा यस्तै स्थिरता वा सामान्य वृद्धि कायम रहने अनुमान गरिएको छ। नेपालमा सुनको आयात कोटा प्रणाली र यसको प्रवाहमा सरकारी नीतिको पनि प्रभाव रहन्छ। यदि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा ठूलो गिरावट आएमा वा डलर कमजोर भएमा नेपालमा पनि मूल्य घट्ने सम्भावना रहन्छ। यद्यपि, हालको विश्वव्यापी आर्थिक अनिश्चिततालाई हेर्दा सुनको मूल्यमा ठूलो गिरावट आउने सम्भावना कम रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।

यसका साथै, नेपाल राष्ट्र बैंकले सुनचाँदीको कारोबारलाई व्यवस्थित गर्न र कालोबजारी रोक्नका लागि विभिन्न नियमहरू लागू गर्दै आएको छ। यी नीतिहरूको प्रभाव पनि बजारको स्थायित्वमा पर्ने गर्दछ। यसरी सुनचाँदीको मूल्यमा आउने परिवर्तनले नेपाली उपभोक्ताहरूको क्रयशक्ति, लगानीको वातावरण र समग्र अर्थतन्त्रमा प्रभाव पार्ने भएकाले यसलाई नजिकबाट नियाल्नुपर्नेछ। आगामी दिनमा मूल्यमा कस्तो उतारचढाव आउँछ भन्ने कुरा धेरै हदसम्म विश्वव्यापी घटनाक्रम र नेपाल सरकारको आर्थिक नीतिका मापदण्डहरूमा निर्भर गर्नेछ।