नेपालको घरेलु क्रिकेटको सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता सिद्धार्थ बैंक नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) को तेस्रो संस्करणले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) बाट औपचारिक मान्यता प्राप्त गरेको छ। आईसीसीले अक्टोबर १६, २०२६ मा एनपीएलको तेस्रो संस्करणलाई यो मान्यता दिएको हो।
नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले विज्ञप्ति जारी गर्दै यो उपलब्धिका बारेमा जानकारी गराएको छ। क्यानका अनुसार, यस मान्यताले नेपाली क्रिकेटको विकास, विस्तार र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा घरेलु प्रतियोगिताको पहिचान थप मजबुत बनाउन महत्त्वपूर्ण योगदान पुग्नेछ। यसले नेपालमा क्रिकेटको विकास, प्रतिस्पर्धात्मक स्तर वृद्धि र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाली खेलाडीको पहिचान विस्तार गर्ने दिशामा योगदान पुग्ने विश्वास क्यानले लिएको छ।
एनपीएल नेपाल क्रिकेट सङ्घद्वारा वि.सं २०८१ मा स्थापित पुरुष ट्वान्टी–२० (टी–२०) क्रिकेट लिग हो। क्यानले लामो समयदेखि एनपीएललाई आईसीसीबाट मान्यता दिलाउन पहल गर्दै आएको थियो। यो मान्यता पाएसँगै नेपाली क्रिकेटले नयाँ अध्यायमा प्रवेश गरेको छ, जसले लिगको प्रतिष्ठा उकास्नुका साथै नेपाली क्रिकेटको भविष्यका लागि नयाँ सम्भावनाका ढोका खोलेको छ।
विदेशी खेलाडी अनुबन्धमा सहजता
आईसीसीको मान्यता पाएसँगै एनपीएलका फ्रेन्चाइज टोलीहरूले अब निर्वाध रूपमा विदेशी खेलाडीहरू अनुबन्ध गर्न सक्नेछन्। यसअघि आईसीसीले टेस्ट राष्ट्रका बढीमा चार खेलाडी मात्र अनुबन्ध गर्न सकिने अनुमति दिएको थियो। यो नयाँ व्यवस्थाले लिगमा विदेशी खेलाडीको सहभागिता बढाउने र प्रतिस्पर्धात्मक स्तरलाई अझ उचाइमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रतियोगितामा अस्ट्रेलियाका पूर्व अन्तर्राष्ट्रिय ओपनर डेभिड वार्नर, बंगलादेशका शाकिब अल हसन, जिम्बाब्वेका सिकन्दर रजा र न्युजिल्यान्डका जिमी निशम जस्ता चर्चित खेलाडीहरू सहभागी हुनेछन्। श्रीलंकाका चरिथ असलंका विराटनगर किङ्ससँग अनुबन्धित भइसकेका छन् भने भारतका केएस भरत, इंग्ल्यान्डका सैफ अली जैब, न्युजिल्यान्डका स्कट कुगेलेइन, श्रीलंकाका निरोशन डिकवेला र अमेरिकी अलराउन्डर हरमीत सिंह पनि विभिन्न टोलीमा आबद्ध भएका छन्। पाकिस्तानका पूर्व क्रिकेटर शोएब अख्तर पनि एनपीएलको तेस्रो संस्करणमा खेलको विश्लेषण गर्न नेपाल आउने कार्यक्रम रहेको छ। एनपीएलको तेस्रो संस्करणका लागि अक्सन प्रक्रिया सम्पन्न भइसकेको छ र टोलीहरूले विदेशी खेलाडी अनुबन्ध सुरु गरिसकेका छन्।
प्रतियोगिताको स्वरूप र प्रसारण
एनपीएलको तेस्रो संस्करण अक्टोबर २६ देखि नोभेम्बर २१, २०२६ सम्म सञ्चालन हुनेछ। यस संस्करणमा कुल ३२ खेल हुनेछन्, जसमध्ये २८ खेल लिग चरणका र ४ खेल प्लेअफ तथा फाइनलका लागि छुट्याइएका छन्। प्रतियोगिताको उद्घाटन खेलमा साविक विजेता लुम्बिनी लायन्स र उपविजेता सुदूरपश्चिम रोयल्स भिड्नेछन्। एनपीएलको पहिलो संस्करण २०८१ मङ्सिर १५ देखि ६ पौष २०८१ सम्म आयोजना गरिएको थियो, जसमा जनकपुर बोल्ट्स च्याम्पियन बनेको थियो। दोस्रो संस्करण २०८२ मङ्सिर १ देखि २७ सम्म आयोजना भएको थियो, जसमा लुम्बिनी लायन्सले उपाधि जितेको थियो।
प्रतियोगिताको प्रत्यक्ष प्रसारण अधिकार हिमालय टेलिभिजनले १४ करोड ६४ लाख रुपैयाँमा प्राप्त गरेको छ। ओमोडा जेइकू एनपीएलको तेस्रो संस्करणमा ‘पावर्ड बाइ’ प्रायोजकका रूपमा आबद्ध भएको छ भने नेपाल लाइफ इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेडले हिमालय स्पोर्ट्स एचडीसँग ‘Powered By’ पार्टनरका रूपमा सहकार्य गर्ने सम्झौता अक्टोबर २, २०२६ मा सम्पन्न गरेको छ। ओमोडा जेइकू गाडीको नेपालका लागि आधिकारिक वितरक एसपीजी अटोमोबाइल्स प्रालि रहेको छ।
मैथिली कमेन्ट्रीले मधेशमा दर्शक जोड्ने
एनपीएल सिजन–३ मा पहिलोपटक मैथिली भाषामा समेत कमेन्ट्री दिने व्यवस्था गरिएको छ। मैथिली नेपालमा नेपालीपछि दोस्रो धेरै बोलिने मातृभाषा हो र यो मुख्यतः मधेश प्रदेश र कोशी प्रदेशका विभिन्न क्षेत्रमा बोलिन्छ। यसले भाषिक विविधतासँगै थप दर्शकलाई नेपाली क्रिकेटसँग जोड्ने अवसर सिर्जना गर्नेछ, विशेषगरी मधेश प्रदेशका क्रिकेटप्रेमीहरूका लागि यो एक नयाँ अनुभव हुनेछ।
मधेश प्रदेशका लागि जनकपुर बोल्ट्सले मिनी अक्सनमा तृतराज दासलाई १५ लाख रुपैयाँमा अनुबन्ध गरेको छ। यो टोली ड्रिम स्पोर्ट्सले खरिद गरेको हो र यसका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत निरोज खतिवडाले लिगको सफलताका लागि महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।
आईसीसी कन्फ्रेन्स र यू–१९ विश्वकपले अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति बढाउने
आईसीसीको यो मान्यता नेपाली क्रिकेटको समग्र श्रीवृद्धिमा नयाँ उचाइ थप्ने अपेक्षा गरिएको छ। क्यानले प्रतियोगितालाई विश्वमञ्चमा स्थापित गराउने उद्देश्यका साथ आईसीसीप्रति आभार व्यक्त गरेको छ। क्यानका उपाध्यक्ष रोशन सिंहले यो उपलब्धि नेपाली क्रिकेटको विकास र अन्तर्राष्ट्रिय यात्रामा थप एक पाइला भएको बताएका छन्।
क्यानका सचिव पारस खड्काका अनुसार आईसीसीको एसिया कन्फ्रेन्स नोभेम्बर १७ देखि २१, २०२६ सम्म नेपालमा हुनेछ। यस कन्फ्रेन्समा आएका डेलिगेटहरूले एनपीएलको एलिमिनेटर र फाइनल खेल हेर्नेछन्। विस्तृत खेल तालिका सार्वजनिक हुन बाँकी रहे पनि तिहारका मुख्य दुई दिनबाहेक अन्य दिनमा नियमित खेल सञ्चालन गर्ने क्यानको तयारी छ। नेपालले आगामी २०२७ को यू–१९ महिला विश्वकपको सह–आयोजनासमेत गर्दैछ, जसले नेपाली क्रिकेटको अन्तर्राष्ट्रिय उपस्थिति अझ बढाउनेछ।
