बाँकेको जानकी गाउँपालिका–६, कपासीमा कात्तिक ४ गते दिउँसो इद्दु खानको घरमा विद्युत् सर्ट भई आगलागी हुँदा सात परिवारको बासस्थान पूर्ण रूपमा खरानी भएको छ। यस घटनामा चार परिवारका खरले छाएका कच्ची घर र तीन परिवारका टिनले छाएका कच्ची घर जलेर नष्ट भएका छन्, जसले उनीहरूको जीविकोपार्जनमा गम्भीर संकट निम्त्याएको छ।
दिउँसो करिब २ः२० बजे सुरु भएको आगलागी कोहलपुर नगरपालिका र नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको दमकलको सहयोगमा अपराह्न ४ बजे मात्र नियन्त्रणमा आएको प्रहरीले जनाएको छ। आगलागीबाट मानवीय तथा चौपाया क्षति नभए पनि, पीडित परिवारले आफ्नो सर्वस्व गुमाएका छन्।
आगलागीले साबिर खान, इद्दु खान, फिरोज खान र जाबिर खानका खरले छाएका एक/एकतले कच्ची घरहरू पूर्ण रूपमा ध्वस्त पारेको छ। यी परिवारहरू वर्षौंदेखि ती घरहरूमा बस्दै आएका थिए र उनीहरूको जीविकोपार्जनको आधार पनि त्यही घरसँग जोडिएको थियो।
त्यसैगरी, जाबेद खान, सरनाम खान र सौरभ खानका टिनले छाएका एक/एकतले कच्ची घरहरू पनि आगलागीको चपेटामा परेका छन्। यी परिवारहरूले पनि आफ्नो सम्पूर्ण सम्पत्ति र बासस्थान गुमाएका छन्। महेश खानको पक्की घरको एउटा झ्यालमा समेत क्षति पुगेको प्रहरीले उल्लेख गरेको छ।
विद्युत् सर्ट र जोखिमपूर्ण संरचना
प्रहरीका अनुसार, आगलागीको मुख्य कारण इद्दु खानको घरमा भएको विद्युत् सर्ट हो। जानकी गाउँपालिका जस्ता ग्रामीण क्षेत्रहरूमा विद्युत् लाइनको असुरक्षित जडान र खर तथा काठले बनेका कच्ची घरहरूको बाहुल्यताले आगलागीको जोखिम बढाएको देखिन्छ। यस्ता संरचनाहरूमा एकपटक आगो सल्किएपछि त्यसलाई नियन्त्रणमा लिन निकै कठिन हुने गर्छ।
जानकी गाउँपालिका बाँके जिल्लाका ६ गाउँपालिकाहरू मध्ये एक हो। यस गाउँपालिकामा अझै पनि ठूलो संख्यामा खरले छाएका र कच्ची घरहरू छन्। यी घरहरूमा सुरक्षित विद्युत् प्रणालीको अभाव र आगलागी नियन्त्रणका लागि आवश्यक पूर्वाधारको कमीले गर्दा यस्ता घटनाहरू दोहोरिने सम्भावना सधैँ रहन्छ।
मधेस प्रदेशमा आगलागीको भयावह तथ्यांक
यस घटनामा मानवीय तथा चौपाया क्षति नभए पनि, मधेस प्रदेशमा आगलागीका घटनाहरूले भयावह रूप लिइरहेको छ। चालु आर्थिक वर्षको १० महिनामा मात्रै मधेस प्रदेशमा १ हजार १९९ वटा आगलागीका घटना भएका छन्। यी घटनाहरूमा २० जनाको मृत्यु भएको छ भने १२० जना घाइते भएका छन्।
यस अवधिमा ५६१ वटा पक्की तथा कच्ची घर र २२७ वटा गोठ जलेर नष्ट भएका छन्। मधेस प्रदेशमा विगत १० महिनामा आगलागीबाट ४६ करोडभन्दा बढी मूल्य बराबरको धनसम्पत्ति जलेर नष्ट भएको छ। यसले आगलागीले निम्त्याउने मानवीय र आर्थिक क्षति कति ठूलो छ भन्ने देखाउँछ।
पीडितको भविष्य र बाँकी अनुसन्धान
हाल आगलागीबाट भएको क्षतिको पूर्ण विवरण खुल्न बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ। घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको छ। जानकी गाउँपालिकाका अध्यक्ष छब्बन खाँ र कोहलपुर नगरपालिकाका मेयर पूर्णप्रसाद आचार्यले पीडित परिवारलाई सहयोगका लागि पहल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
यी सात परिवारले अब कसरी आफ्नो जीविकोपार्जन गर्ने र नयाँ बासस्थान कसरी बनाउने भन्ने चिन्ता बढेको छ। सरकारले आगलागी पीडितहरूलाई राहत उपलब्ध गराउने सम्भावना भए पनि, यसबारे कुनै आधिकारिक घोषणा भएको छैन। यस्ता घटनाहरूले ग्रामीण क्षेत्रका विपन्न परिवारहरूलाई थप आर्थिक संकटमा धकेल्ने गरेको छ, जसको दीर्घकालीन असर उनीहरूको जीवनमा पर्ने निश्चित छ।
