नेपाल सरकार र चीन सरकारबीच चक्रपथ विस्तारको दोस्रो चरणका लागि सहायता सम्झौतामा औपचारिक हस्ताक्षर भएको छ। यो सम्झौताले काठमाडौं उपत्यकाको सडक सञ्जाल विस्तारमा महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले यस क्षेत्रको भौतिक पूर्वाधारको विकासमा नयाँ आयाम थप्नेछ। यस महत्वपूर्ण परियोजनाले उपत्यकाको बढ्दो जनघनत्व र सवारी चापलाई सम्बोधन गर्न मद्दत गर्नेछ, जसले गर्दा दैनिक जीवनमा सहजता आउनेछ। यस प्रकारका ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरूले नेपालको आर्थिक विकासलाई गति दिनुका साथै अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरूलाई पनि बलियो बनाउँछन्।
चक्रपथ विस्तारको दोस्रो चरण: चीनको ११ अर्ब अनुदानमा ८.२ किलोमिटर सडक निर्माण
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात तथा शहरी विकास मन्त्री सुनील लम्साल र नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत झांग माओमिंगबीच बुधबार सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर भएको हो। यस सम्झौताअनुसार, चीन सरकारले चक्रपथ विस्तारको दोस्रो चरणका लागि करिब ११ अर्ब रुपैयाँ अनुदान सहयोग उपलब्ध गराउनेछ। यो अनुदान रकमले कलंकीदेखि बसुन्धारासम्मको ८.२ किलोमिटर सडक र पुल निर्माण गरिनेछ। यस विशाल परियोजनाको लागि प्राप्त हुने यो अनुदान रकमले नेपालको पूर्वाधार विकासमा ठूलो टेवा पुग्नेछ, जसले गर्दा सडकको गुणस्तर र क्षमतामा वृद्धि हुनेछ। यसका अतिरिक्त, यस परियोजनाले रोजगारीका अवसरहरू पनि सिर्जना गर्नेछ, जसले स्थानीय अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउन सहयोग गर्नेछ।
नेपालको इतिहासमा चीन सरकारले विभिन्न समयमा पूर्वाधार विकासमा महत्वपूर्ण सहयोग पुर्याएको छ। सन् १९५० देखि नै दुई देशबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएयता, चीनले सडक, पुल, विमानस्थल र अन्य पूर्वाधार निर्माणमा ठूलो लगानी गरेको छ। यस चक्रपथ विस्तार परियोजना, विशेष गरी दोस्रो चरण, नेपालको शहरीकरण र यातायात व्यवस्थापनको लागि एक महत्वपूर्ण कोसेढुङ्गा साबित हुनेछ। यस परियोजनाको लागि छुट्याइएको ११ अर्ब रुपैयाँको अनुदानले यसको विशालता र महत्वलाई दर्शाउँछ।
पहिलो चरणको सफलता र दोस्रो चरणको सुरुवात
यसअघि सन् २०१९ देखि सुरु गरिएको चक्रपथ विस्तारको पहिलो चरणमा कोटेश्वरदेखि कलंकीसम्मको सडक विस्तार गरिएको थियो। उक्त चरणमा पनि चिनियाँ सहयोग रहेको थियो। पहिलो चरणको कार्य लगभग सम्पन्न भइसकेको छ र अब दोस्रो चरणको काम अगाडि बढ्नेछ। पहिलो चरणको सफलताले दोस्रो चरणको लागि एक बलियो आधार तयार गरेको छ, जसले गर्दा यस परियोजनाको कार्यान्वयनमा थप विश्वास बढेको छ। कोटेश्वर-कलंकी सडक खण्डको विस्तारले यस क्षेत्रमा ट्राफिक प्रवाहमा उल्लेखनीय सुधार ल्याएको थियो, जसले गर्दा यात्रुहरूको समय बचत भएको थियो र दुर्घटनाहरूको संख्यामा कमी आएको थियो।
पहिलो चरणमा चिनियाँ प्राविधिक र निर्माण सामग्रीको प्रयोगले परियोजनाको गुणस्तर र समयमै सम्पन्नता सुनिश्चित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको थियो। यस अनुभवले दोस्रो चरणको लागि पनि सकारात्मक संकेत दिएको छ। नेपाल सरकारले यस परियोजनाको लागि आवश्यक समन्वय र सहजीकरण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ, जसले गर्दा दोस्रो चरणको काम पनि प्रभावकारी ढंगले अगाडि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। यस प्रकारका ठूला परियोजनाहरूले नेपालको पूर्वाधार विकासको क्षमतालाई पनि अभिवृद्धि गर्दछ।
कूटनीतिक सम्बन्धको सुदृढीकरण र मित्रताको प्रतीक
यो सम्झौता नेपाल र चीनबीचको द्विपक्षीय सम्बन्ध थप सुदृढ भएको संकेत हो। चीनले नेपालको पूर्वाधार विकासमा निरन्तर सहयोग गर्दै आएको छ र यस परियोजनाले दुई देशबीचको आर्थिक सहकार्यलाई थप उचाइमा पु¥याउने विश्वास गरिएको छ। चिनियाँ राजदूत झांगले यो परियोजनालाई दुई देशको मित्रताको प्रतीकको रूपमा चित्रण गरेका छन्। यस परियोजनाले दुई देशबीचको विश्वास र सहकार्यलाई थप मजबुत बनाउनेछ, जसले गर्दा भविष्यमा पनि यस्ता सहकार्यका ढोकाहरू खुल्नेछन्।
नेपालको परराष्ट्र नीतिमा चीन एक महत्वपूर्ण छिमेकी राष्ट्र हो र यस प्रकारका परियोजनाहरूले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई ‘स्ट्र्याटेजिक पार्टनरसिप’ को तहमा पुर्याउन मद्दत गर्दछ। यस परियोजनाको सफल कार्यान्वयनले चीनको ‘बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ’ (BRI) अन्तर्गत नेपालको सहभागितालाई पनि थप बलियो बनाउनेछ। यसका अतिरिक्त, यसले क्षेत्रीय सञ्जाललाई पनि सुदृढ गर्नेछ।
नागरिक जीवनमा सकारात्मक प्रभाव र शहरी विकासको गति
चक्रपथ विस्तारको दोस्रो चरण सम्पन्न भएपछि काठमाडौं उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनमा सुधार आउनेछ। कलंकीदेखि बसुन्धारासम्मको सडक फराकिलो बन्दा यात्रा समय घट्नेछ र यात्रा सहज हुनेछ। यसले उपत्यकाको शहरी विकासमा पनि सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ। यस परियोजनाले दैनिक हजारौं यात्रुहरूलाई प्रत्यक्ष लाभ पुर्याउनेछ, जसले गर्दा उनीहरूको समय र ऊर्जाको बचत हुनेछ। यसका अतिरिक्त, यसले उपत्यकाको वायु प्रदूषण र ध्वनि प्रदूषणमा पनि केही हदसम्म कमी ल्याउन मद्दत गर्नेछ।
उदाहरणका लागि, कलंकीदेखि बसुन्धारासम्मको यात्रा अहिले प्रायः जामले भरिएको हुन्छ, जसले गर्दा यात्रुहरूलाई घण्टौं लाग्छ। विस्तारपछि यो यात्रा केही मिनेटमा नै पूरा हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसले गर्दा मानिसहरूले आफ्नो काममा बढी समय दिन पाउनेछन् र जीवनशैलीमा सुधार आउनेछ। यसका साथै, यस क्षेत्रमा व्यापार व्यवसायको लागि पनि नयाँ अवसरहरू सिर्जना हुनेछन्।
भविष्यको योजना र काठमाडौंको आधुनिकीकरण
यस परियोजनाको सफल कार्यान्वयनपछि चक्रपथको बाँकी खण्डहरूको विस्तारको लागि पनि योजना अगाडि बढाइने अपेक्षा गरिएको छ। यसले काठमाडौं उपत्यकालाई अझ व्यवस्थित र आधुनिक सहर बनाउन मद्दत गर्नेछ। चक्रपथको पूर्ण विस्तारले उपत्यकाको सडक सञ्जाललाई एक वृहत्तर रूप दिनेछ, जसले गर्दा शहरको विकास र विस्तारमा नयाँ सम्भावनाहरू खुल्नेछन्। यसका लागि आवश्यक पर्ने जग्गा अधिग्रहण र अन्य प्राविधिक पक्षहरूमा पनि सरकारले ध्यान दिनुपर्नेछ।
नेपाल सरकारले सन् २०३० सम्ममा काठमाडौं उपत्यकालाई ‘स्मार्ट सिटी’ को रूपमा विकास गर्ने लक्ष्य राखेको छ, र यस प्रकारका पूर्वाधार परियोजनाहरूले त्यो लक्ष्य हासिल गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछन्। चक्रपथको पूर्ण विस्तारले उपत्यकाको विभिन्न भागहरूलाई सहजै जोड्नेछ, जसले गर्दा मानिसहरूको आवागमनमा सहजता आउनेछ र आर्थिक गतिविधिहरूमा वृद्धि हुनेछ। यसका साथै, यसले उपत्यकाको सौन्दर्यीकरण र हरियाली प्रवर्द्धनमा पनि सहयोग पुर्याउनेछ।
आगामी हप्ताहरूमा यसको अर्थ
आगामी हप्ताहरूमा, यो सम्झौताले दुई देशबीचको कूटनीतिक सम्बन्धमा थप सकारात्मक तरंग ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। चीनले आफ्नो प्राविधिक र आर्थिक सहयोगलाई निरन्तरता दिनेछ, जसले गर्दा परियोजनाको विस्तृत योजना र कार्यान्वयनको लागि आवश्यक तयारीहरू सुरु हुनेछन्। नेपाल सरकारले यस परियोजनाको लागि आवश्यक नीतिगत र कानुनी प्रक्रियाहरूलाई द्रुत गतिमा अगाडि बढाउनेछ, जसले गर्दा निर्माण कार्य समयमै सुरु हुन सकोस्। यसका साथै, यस परियोजनाको बारेमा नागरिकहरूमा थप जानकारी र सचेतना फैलाउने कार्य पनि गरिनेछ, जसले गर्दा उनीहरूको समर्थन प्राप्त गर्न सकियोस्।
स्थानीय समुदायहरूले यस परियोजनाको बारेमा थप जानकारी प्राप्त गर्नेछन् र यसको कार्यान्वयन प्रक्रियामा उनीहरूको सहभागिताको लागि अवसरहरू सिर्जना हुनेछन्। यसका अतिरिक्त, यस परियोजनाले उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनमा तत्कालै केही प्रभाव पार्नेछ, जस्तै निर्माण स्थलहरूमा ट्राफिक परिवर्तन वा केही सडक खण्डहरूमा अवरोध। त्यसैले, नागरिकहरूलाई धैर्य राख्न र ट्राफिक नियमहरूको पालना गर्न आग्रह गरिनेछ। समग्रमा, यो सम्झौताले नेपालको पूर्वाधार विकासको यात्रामा एक महत्वपूर्ण कदमको प्रतिनिधित्व गर्दछ र यसले आगामी दिनहरूमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
