नेपालका लागि चिनियाँ राजदूत चाङ माओमिङले नेपाल र चीनबीचको सुरक्षा सहकार्यलाई अझ सुदृढ बनाउन आफू हरसम्भव प्रयत्न गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। उनले द्विपक्षीय सम्बन्धका विभिन्न आयामहरूमा जोड दिँदै सुरक्षा क्षेत्रमा दुई देशबीचको सहकार्यलाई थप मजबुत पार्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। नेपालको वर्तमान राजनीतिक र सामाजिक परिदृश्यमा, सुरक्षाको विषय सधैं नै महत्वपूर्ण रहँदै आएको छ, र यस्तो बेला प्रमुख छिमेकी राष्ट्रको तर्फबाट आएको यो प्रतिबद्धताले विशेष अर्थ राख्छ। नेपालको संविधानले पनि राष्ट्रिय सुरक्षालाई सर्वोपरि मानेको छ, र यस सन्दर्भमा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।
चीन-नेपाल सुरक्षा सहकार्य सुदृढ पार्ने राजदूतको प्रतिबद्धता
महाराजगञ्जस्थित राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठानमा आयोजित प्रहरी नेतृत्व तथा कर्मचारी पाठ्यक्रम (पिएलएससी) प्रथम समूहका सहभागीहरूसँगको छलफलका क्रममा राजदूत चाङले उक्त प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका हुन्। उनले नेपालको आन्तरिक सुरक्षा र स्थायित्वमा चीनको सधैँ समर्थन रहने विश्वास दिलाए। यस किसिमको सहकार्यले दुई देशबीचको आपसी विश्वास र समझदारीलाई थप बढाउने उनको भनाइ थियो। नेपाल जस्तो भूपरिवेष्टित देशका लागि, छिमेकी राष्ट्रहरूसँगको सुमधुर सम्बन्ध र सुरक्षा सहकार्यले मात्रै दिगो शान्ति र विकास सम्भव हुन्छ। यस प्रकारका छलफलहरूले दुई देशका सुरक्षा निकायहरूबीच अनुभव र ज्ञानको आदानप्रदानलाई पनि सुगम बनाउँछ, जसको प्रत्यक्ष लाभ नेपाली नागरिकले सुरक्षाको अनुभूतिमा पाउनेछन्।
राजदूत चाङले चीनले नेपालको सार्वभौमिकता, स्वतन्त्रता र क्षेत्रीय अखण्डताको सम्मान गर्ने नीतिलाई निरन्तरता दिने स्पष्ट पारे। उनले नेपालको शान्ति, स्थिरता र विकासमा चीनको सहयोग जारी रहने उल्लेख गर्दै सुरक्षा सहकार्यलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्नेमा जोड दिए। यसबाट क्षेत्रीय सुरक्षा सुदृढ हुने र दुवै देशका नागरिकले लाभ पाउने उनको तर्क थियो। नेपालले विगतमा पनि अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चहरूमा आफ्नो स्वतन्त्र परराष्ट्र नीति र असंलग्नताको सिद्धान्तलाई जोड दिँदै आएको छ, र चीनको यो प्रतिबद्धताले नेपालको यस नीतिलाई थप बल पुर्याउँछ। सीमा सुरक्षा, आतंकवाद नियन्त्रण, र प्राकृतिक प्रकोप व्यवस्थापन जस्ता साझा चुनौतीहरूको सामना गर्न दुई देशबीचको सहकार्य अपरिहार्य छ।
द्विपक्षीय सम्बन्धका विविध आयामहरूमा जोड
छलफलमा राजदूत चाङले चीन–नेपाल सम्बन्ध बहुआयामिक रहेको र यसलाई अझ उचाइमा पु¥याउन दुवै पक्षको सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहेको बताए। उनले विशेषगरी आर्थिक, पूर्वाधार विकास, पर्यटन र सांस्कृतिक आदानप्रदानमा चीनको निरन्तर सहयोग रहने प्रतिबद्धता जनाए। नेपालको आर्थिक समृद्धि र विकासका लागि चीन सधैं सहयात्री बन्ने उनको भनाइ थियो। नेपालको अर्थतन्त्र, जुन कृषि र पर्यटनमा बढी निर्भर छ, त्यसको विकासका लागि पूर्वाधार निर्माण र बाह्य लगानी अत्यावश्यक छ। चीनले यस क्षेत्रमा पुर्याएको सहयोगले नेपाली जनताको जीवनस्तर उकास्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ, र यसलाई निरन्तरता दिनु दुवै देशका लागि फाइदाजनक हुनेछ।
उनले बेल्ट एन्ड रोड इनिसिएटिभ (बिआरआई) अन्तर्गतका परियोजनाहरूलाई प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढाउनुपर्नेमा जोड दिए। यसले नेपालको पूर्वाधार विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउने र दुई देशबीचको कनेक्टिभिटीलाई सुदृढ गर्ने उनको विश्वास थियो। यसका साथै, उनले चिनियाँ पर्यटकहरूलाई नेपालमा स्वागत गर्न र नेपालको पर्यटन प्रवर्द्धनमा सहयोग गर्न पनि तत्पर रहेको बताए। बिआरआई परियोजनाहरूले नेपालको सडक, रेल, विमानस्थल, र ऊर्जा क्षेत्रमा ठूलो लगानी ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ, जसले व्यापार र आवागमनलाई सहज बनाउनेछ। यसले रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्ने र नेपाललाई क्षेत्रीय व्यापारिक हबको रूपमा स्थापित गर्न मद्दत गर्नेछ। पर्यटनको विकासले त झनै नेपाली अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउनेछ।
राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठानको भूमिका र सहकार्यको महत्व
राष्ट्रिय प्रहरी प्रशिक्षण प्रतिष्ठानका सहभागीहरूसँगको छलफलले सुरक्षा क्षेत्रमा सहकार्यको महत्वलाई थप उजागर गरेको छ। यस किसिमका पाठ्यक्रमहरूले प्रहरी अधिकृतहरूको क्षमता अभिवृद्धि गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड अनुसारको तालिम प्रदान गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। यसमा चीनको सहयोगले नेपाल प्रहरीको व्यावसायिकतालाई अझ निखार्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपाल प्रहरी, देशको शान्ति सुरक्षा कायम राख्न अग्रपंक्तिमा खटिने निकाय हो, र यसको क्षमता अभिवृद्धिले सिधैं नागरिकको सुरक्षामा प्रभाव पार्छ। चीनबाट प्राप्त हुने प्राविधिक सहयोग र प्रशिक्षणले नेपाली प्रहरीलाई आधुनिक अपराध नियन्त्रणका लागि आवश्यक ज्ञान र सीप प्रदान गर्नेछ, जसले गर्दा आम नागरिकले थप सुरक्षित महसुस गर्नेछन्।
प्रतिष्ठानका सहभागीहरूले पनि नेपाल–चीन सम्बन्धका विविध पक्षहरूमाथि आफ्ना विचार राखेका थिए। उनीहरूले सुरक्षा सहकार्यका साथै प्राविधिक ज्ञान र सीप आदानप्रदानमा पनि जोड दिएका थिए। यस किसिमको छलफलले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई थप सुमधुर बनाउन र साझा हितका क्षेत्रहरूमा सहकार्यको नयाँ ढोका खोल्न मद्दत गर्नेछ। नेपालको प्रहरी संगठनले विगतदेखि नै विभिन्न देशहरूसँग सहकार्य गर्दै आएको छ, र चीनसँगको यो सहकार्यले विशेष गरी सीमावर्ती क्षेत्रहरूमा हुने अपराध नियन्त्रण र मानव बेचविखन जस्ता गम्भीर अपराधहरूको सामना गर्न थप बल पुग्नेछ। यसले नेपालको समग्र सुरक्षा प्रणालीलाई मजबुत बनाउनेछ।
चीन-नेपाल सुरक्षा सहकार्यको रणनीतिक महत्व र आगामी दिशा
चीनका राजदूतको यो भनाइले नेपालको भूराजनीतिक अवस्थितिलाई ध्यानमा राख्दै सुरक्षा सहकार्यको रणनीतिक महत्वलाई दर्शाउँछ। दक्षिण एसियामा आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्न चाहने चीनका लागि नेपाल एक महत्वपूर्ण छिमेकी हो। यस सन्दर्भमा, सुरक्षा क्षेत्रमा सहकार्य सुदृढ पार्नु चीनको क्षेत्रीय रणनीतिमा पनि पर्छ। नेपाल, जसको दुवैतिर विशाल छिमेकीहरू छन्, सन्तुलित परराष्ट्र नीति अवलम्बन गर्न बाध्य छ। चीनसँगको सुरक्षा सहकार्यले नेपाललाई आफ्नो सीमा सुरक्षा सुदृढ गर्न र राष्ट्रिय हितको रक्षा गर्न मद्दत पुर्याउँछ। यसले चीनलाई पनि आफ्नो दक्षिण पश्चिमी सीमाको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सहयोग गर्दछ, जुन दुवै देशको लागि महत्वपूर्ण छ।
नेपालले सन्तुलित परराष्ट्र नीति अवलम्बन गर्दै आएको छ। यस परिप्रेक्ष्यमा, चीनसँगको सुरक्षा सहकार्यलाई अगाडि बढाउँदा भारतलगायत अन्य मित्रराष्ट्रहरूसँगको सम्बन्धलाई पनि ध्यानमा राख्नुपर्ने हुन्छ। राजदूत चाङको प्रतिबद्धताले आगामी दिनमा दुई देशबीचको सुरक्षा संवाद र सहकार्यका गतिविधिहरूमा थप तीव्रता आउने संकेत गरेको छ। यसको अर्थ हो कि आगामी दिनहरूमा नेपाल र चीनबीच संयुक्त सैन्य अभ्यास, प्रहरी तालिम, सूचना आदानप्रदान, र सीमा व्यवस्थापनमा थप सहकार्य हुन सक्छ। यस्ता कदमहरूले नेपालको सुरक्षा क्षमतालाई बढाउनुका साथै क्षेत्रीय स्थायित्वमा पनि योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। यसका साथै, चीनले नेपालको विकासका लागि पूर्वाधार निर्माणमा गरिरहेको लगानीले दुई देशबीचको आर्थिक सम्बन्धलाई पनि थप मजबुत बनाउनेछ।