फिफा विश्वकपको रौनक चीनमा, खेलकुद सामग्रीको व्यापारले लियो गति

पूर्वी चीनको यिवु सहर यतिबेला फिफा विश्वकप २०२६ को तयारीमा जुटेको छ। विश्वकपका लागि आवश्यक खेलकुद सामग्रीहरूको उत्पादन र व्यापारले यतिबेला चिनियाँ बजारमा निकै गति लिएको छ। मेक्सिको, अमेरिका र क्यानडामा संयुक्त रूपमा आयोजना हुने यो विश्वकपलाई लक्षित गर्दै यिवु सहरका व्यापारीहरू विभिन्न खेलकुद सामग्रीहरूको अर्डर पूरा गर्न भ्याइनभ्याइ भएका छन्। यस वर्षको विश्वकपले विश्वभरका फुटबलप्रेमीहरूलाई एकसाथ ल्याउने मात्र नभई, यस्ता ठूला खेलकुद कार्यक्रमहरूले विश्वव्यापी व्यापारमा पार्ने प्रभावको एक ज्वलन्त उदाहरण पनि प्रस्तुत गरेको छ। नेपालजस्ता देशहरूका लागि पनि यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक गतिविधिहरूले अप्रत्यक्ष रूपमा फाइदा पुर्याउने सम्भावना रहन्छ, विशेषगरी खेलकुद सामग्रीहरूको आयात वा सम्बन्धित सेवाहरूमा।

विश्वभरिबाट बढ्दो माग, यिवुको व्यस्तता

विश्वकप फुटबल आउन करिब दुई वर्ष बाँकी रहँदा नै चीनमा यससँग सम्बन्धित सामग्रीहरूको माग ह्वात्तै बढेको छ। विशेषगरी फुटबल बल, खेलाडीहरूको जर्सी, प्रशिक्षण सामग्री र फ्यानहरूले प्रयोग गर्ने अन्य सामानहरूको उत्पादनमा यिवु सहरका उद्योगहरू व्यस्त छन्। तीन देशहरूमा आयोजना हुने भएकाले यसपटक विश्वकपको रौनक अझै बढी हुने र सोहीअनुसार व्यापार पनि फस्टाउने अपेक्षा गरिएको छ। फिफा विश्वकपको इतिहासमा यो पहिलो पटक हो कि तीनवटा देशहरूले संयुक्त रूपमा प्रतियोगिताको आयोजना गर्नेछन्, जसले गर्दा विभिन्न भौगोलिक क्षेत्रहरूमा यसको पहुँच र प्रभाव अझ बढ्नेछ। यसले गर्दा खेलकुद सामग्रीहरूको मागमा पनि अभूतपूर्व वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ, जसको मुख्य उत्पादन केन्द्र चीन बनेको छ।

• फिफा विश्वकप २०२६ को तयारीका लागि चीनमा खेलकुद सामग्रीको उत्पादन बढेको छ।
• पूर्वी चीनको यिवु सहरका व्यापारीहरूले विश्वकपका सामानहरूको अर्डर भर्न व्यस्त छन्।
• फुटबल बलदेखि खेलाडीको जर्सीसम्मका सामग्रीहरूको अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा वृद्धि देखिएको छ।
• तीन देशहरूमा आयोजना हुने भएकाले यसपटक व्यापार अझ बढ्ने अनुमान छ।
• यिवु सहरलाई ‘विश्वको सानो बजार’ उपनामले पनि चिनिन्छ, जहाँ साना सामानहरूको ठूलो व्यापार हुन्छ।

यिवु: सानो बजार, ठूलो व्यापारको केन्द्र

यिवु सहरलाई ‘विश्वको सानो बजार’ (Small Commodity Market of the World) को रूपमा चिनिन्छ। यहाँ विभिन्न प्रकारका साना तथा मझौला किसिमका सामग्रीहरूको उत्पादन र निर्यात हुने गर्दछ। विश्वकपजस्ता ठूला अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताहरूले यिवुको अर्थतन्त्रलाई विशेष टेवा पुर्याउने गरेको छ। यस वर्षको विश्वकपको आयोजना तीन देशमा हुने भएकाले यसको प्रभाव अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अझ बढी पर्ने व्यवसायीहरूको विश्वास छ। सन् १९४९ मा जनवादी गणतन्त्र चीनको स्थापनापछि यिवुले आर्थिक सुधार र खुलापनको नीति अपनाउँदै आफूलाई विश्वव्यापी व्यापारिक हबको रूपमा स्थापित गरेको हो। यसको यो क्षमताले गर्दा नै विश्वकपजस्ता ठूला कार्यक्रमहरूको लागि चाहिने सामग्रीहरूको उत्पादन र वितरणमा यसले प्रमुख भूमिका खेल्न सकेको छ।

प्रतियोगिता नजिकिँदै गर्दा खेलाडीहरूका लागि आवश्यक प्रशिक्षण सामग्री, खेल मैदानको उपकरण र दर्शकहरूका लागि फ्यान जर्सी, झण्डा, टोपी जस्ता सामग्रीहरूको माग उच्च छ। यि सबै सामग्रीहरूको उत्पादन र आपूर्तिमा यिवु सहरका हजारौं साना तथा मझौला उद्योगहरू संलग्न छन्। यसको अर्थ हो, यस्ता ठूला कार्यक्रमहरूले केवल ठूला कम्पनीहरूलाई मात्र नभई साना उद्यमीहरूलाई पनि रोजगारी र आम्दानीको अवसर प्रदान गर्दछ। उदाहरणका लागि, नेपालमा पनि यस्ता सामग्रीहरूको माग बढ्दा स्थानीय खुद्रा व्यापारीहरूले चीनबाट आयात गर्ने गर्दछन्, जसले गर्दा उनीहरूको व्यवसायमा पनि सकारात्मक प्रभाव पर्छ।

विश्वकपको रौनकले चिनियाँ व्यापारमा थप सम्भावना

विश्वकप फुटबल विश्वभरि नै सबैभन्दा बढी हेरिने खेलकुद प्रतियोगिताहरूमध्ये एक हो। यसले खेलकुद सामग्रीको बजारमा ठूलो प्रभाव पार्ने गर्दछ। सन् २०२६ को विश्वकपको आयोजना अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोमा हुने भएकाले यी देशहरूका साथै विश्वभरका फुटबलप्रेमीहरूबाट सामग्रीहरूको माग बढ्ने निश्चित छ। यसले चीनको खेलकुद सामग्री निर्यात व्यापारलाई थप उचाइमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालजस्ता विकासशील देशहरूले पनि यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारिक प्रवृत्तिहरूबाट सिक्न सक्छन्। उदाहरणका लागि, यदि नेपालले पनि खेलकुद सामग्री उत्पादनमा ध्यान दिएमा वा यस्ता सामग्रीहरूको आयात-निर्यातमा सक्रिय भएमा यसले देशको अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्याउन सक्छ।

यिवुका व्यापारीहरूले यस अवसरलाई सदुपयोग गर्दै उत्पादन क्षमता बढाएका छन् र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा आफ्नो पहुँच विस्तार गर्न सक्रिय भएका छन्। उनीहरूले नयाँ डिजाइनका जर्सीहरू, विशेष किसिमका फुटबलहरू र फ्यानहरूलाई आकर्षित गर्ने विभिन्न सामग्रीहरू तयार गरिरहेका छन्। यसले देखाउँछ कि अन्तर्राष्ट्रिय मागलाई बुझेर सोहीअनुसार उत्पादन गर्ने क्षमताले कसरी व्यापारलाई फस्टाउन सकिन्छ। यसको प्रत्यक्ष प्रभाव अन्ततः उपभोक्ताहरूमा पर्नेछ, जसले विश्वकपको भावनालाई थप उत्साहजनक बनाउनेछ।

विश्वव्यापी खेलकुद सामग्री व्यापारमा नेपालको स्थान

फिफा विश्वकप जस्ता ठूला खेलकुद कार्यक्रमहरूले विश्वव्यापी व्यापारलाई मात्र नभई स्थानीय अर्थतन्त्रलाई पनि चलायमान बनाउने गर्दछ। नेपालमा पनि फुटबल एक अत्यन्त लोकप्रिय खेल हो र विश्वकपको समयमा फुटबल सामग्रीहरूको माग ह्वात्तै बढ्ने गरेको छ। यद्यपि, नेपालमा खेलकुद सामग्रीहरूको उत्पादन क्षमता सीमित भएकाले अधिकांश सामग्रीहरू आयातमा निर्भर रहनुपर्ने बाध्यता छ। यस्तो अवस्थामा, चीनजस्ता देशहरूमा खेलकुद सामग्रीहरूको उत्पादनमा भएको वृद्धिले नेपालमा पनि यी सामग्रीहरूको उपलब्धता र मूल्यमा प्रभाव पार्न सक्छ। यदि नेपालले खेलकुद पर्यटन वा खेलकुद सामग्री उत्पादनमा लगानी गर्ने हो भने, यस्ता अन्तर्राष्ट्रिय अवसरहरूलाई उपयोग गर्न सकिन्छ। नेपालको संविधानले पनि खेलकुदलाई नागरिकको अधिकारको रूपमा परिभाषित गरेको छ र यसको विकासका लागि राज्यले पहल गर्ने कुरा उल्लेख गरेको छ, जसले खेलकुद क्षेत्रको विकासलाई थप प्रोत्साहन मिल्नेछ।

विश्वकपको रौनकले यिवु सहरका मात्र नभई विश्वभरका व्यापारीहरूलाई फाइदा पुर्याएको छ। यसले देखाउँछ कि खेलकुदले कसरी विभिन्न देशहरूलाई आर्थिक रूपमा जोड्न सक्छ। नेपालमा पनि फुटबलको लोकप्रियतालाई मध्यनजर गर्दै, खेलकुद सामग्रीहरूको स्थानीय उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग समन्वय गर्न आवश्यक छ। यसका लागि सरकारी नीति र निजी क्षेत्रको सक्रियता दुवै महत्त्वपूर्ण हुनेछ।