इजरायलतर्फ उडिरहेको फ्लाईदुबईको एक विमानलाई अपहरण गर्ने प्रयास गरेको आरोपमा एक ओमानका को-पाइलटलाई धार्मिक अतिवादी भनिएको छ। यो घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय हवाई सुरक्षामाथि गम्भीर प्रश्नचिह्न खडा गरेको छ।
विमानमा १७४ जना यात्रु सवार थिए र को-पाइलटले मुख्य पाइलटलाई छुरा प्रहार गरी विमान अपहरणको प्रयास गरेको बताइएको छ। इजरायलका रक्षा मन्त्रीले यसलाई ‘जिहादी आतंकवादी हमला’ भनेका छन्, जसले घटनाको गम्भीरतालाई थप उजागर गर्छ।
सहकर्मीहरूका अनुसार, यो ओमानका को-पाइलट, जसको नाम सार्वजनिक गरिएको छैन, एक धार्मिक अतिवादीको रूपमा चिनिन्थे जसले महिलाहरूसँग हात मिलाउन समेत अस्वीकार गर्थे। इजरायलको च्यानल १६ का पत्रकार योसेफ इजरायललाई एक सहकर्मी पाइलटले नाम नखुलाउने शर्तमा बताएअनुसार, उनी ‘धेरै अनौठो व्यवहार गर्ने व्यक्ति थिए, विशेषगरी धार्मिक अनुष्ठानका सन्दर्भमा जुन उनको वरपरको वातावरणसँग मेल खाँदैनथ्यो।’
ती सहकर्मीले फ्लाईदुबईले ‘आतंकवादीलाई काममा राखेर’ यहूदी राष्ट्रलाई ‘धोका दिएको’ आरोप लगाएका छन्। उनले भने, ‘यसलाई भन्नुपर्ने अर्को कुनै तरिका छैन, हामीले एक आतंकवादीको सेवा लिएका थियौं र करिब १८० जनाको ज्यान लिने अवस्थामा पुगेका थियौं।’ अन्यले समेत उनले ९/११ जस्तै गरी विमान दुर्घटना गराउन खोजेको हुनसक्ने आशंका व्यक्त गरेका छन्।
कूटनीतिक जटिलता र सुरक्षा प्रश्न
यो ओमानका नागरिक कसरी इजरायलको तेल अभिभका लागि उडिरहेको फ्लाईदुबईको विमानमा काम गर्न पाए भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन। सामान्यतया, इजरायलमा इमिरातीहरू मात्र उडान भर्छन्। इजरायलमा अवतरण गर्नका लागि पाइलटहरूसँग यहूदी राष्ट्रसँग कूटनीतिक सम्बन्ध भएका देशहरूको राहदानी हुनुपर्छ, र इजरायल र ओमानबीच त्यस्तो कूटनीतिक सम्बन्ध छैन।
दुई अफ-ड्युटी पाइलटहरूले विमानलाई साउदी अरबमा सुरक्षित अवतरण गराउन सफल भए, जसले ठूलो मानवीय क्षति हुनबाट जोगियो। यस घटनाले क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक सम्बन्धमा पनि तनाव उत्पन्न गरेको छ।
इजरायली सरकारका यातायात मन्त्री रेगेभले संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले इजरायलसँगको उड्डयन सम्झौता उल्लंघन गरेको हो कि भनेर अनुसन्धान गर्न देशको नागरिक उड्डयन प्राधिकरणलाई आह्वान गरेका छन्। टाइम्स अफ इजरायलले बुधबार जनाएअनुसार, विमान साउदी अरबमा अवतरण गरेको केही घण्टापछि यो आह्वान गरिएको हो।
यातायात मन्त्रालयका एक स्रोतले जेरुसेलम पोस्टलाई बताएअनुसार, ‘यो सम्झौताको स्पष्ट उल्लंघन हो,’ र इजरायलको सुरक्षा एजेन्सीलाई अनुसन्धान गर्न आह्वान गरिएको छ। यसले युएई र इजरायलबीचको उड्डयन सम्बन्धमाथि पनि प्रश्न उठाएको छ।
इजरायलको हवाई सुरक्षामा कडाइ
यस घटनापछि फ्लाईदुबईका इजरायलतर्फका उडानहरू अस्थायी रूपमा निलम्बित गरिएका छन्। इजरायलले अब आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गर्ने सबै पाइलटहरूको सुरक्षा जाँचमा व्यापक कडाइ गर्ने निर्णय गरेको छ।
बेन्जामिन नेतन्याहुको कार्यालयका प्रवक्ता डोरोन स्पीलम्यानले भने, ‘इजरायलमा उडान भर्ने हरेक पाइलटको पहिचान हामीलाई थाहा हुनेछ, उनीहरू को हुन् भन्ने थाहा हुनेछ, र कुनै प्रकारको सुरक्षा जाँच गरिनेछ।’ उनले थपे, ‘कुनै पनि इजरायली जहाँ उडान गर्दैछन्, हाम्रो काम अहिले उनीहरू इजरायली एयरलाइन्समा नभए पनि सुरक्षा प्रक्रियाहरू धेरै उच्च छन् भनी सुनिश्चित गर्नु हो।’
यो कदमले भविष्यमा यस्ता घटनाहरू दोहोरिन नदिन इजरायल कति गम्भीर छ भन्ने देखाउँछ। तथापि, ओमानका पाइलट कसरी इजरायलको उडानमा सहभागी भए भन्ने प्रश्नको पूर्ण जवाफ अझै आउन बाँकी छ, जसले यस घटनाको रहस्यलाई थप गहिरो बनाएको छ।
