अमेरिकाले नोभेम्बर ३, २०२६ को मध्यावधि निर्वाचनपछि इरानमाथि नयाँ सैन्य कारबाहीको तयारी गरिरहेका बेला तेहरानले ‘सबै बमकी आमा’ को जवाफमा ‘सबै बमका पिता’ देखाउने कडा चेतावनी दिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानको भूमिगत पिक्याक्स माउन्टेन आणविक केन्द्रमा २२ हजार पाउन्ड तौलको एमओएबी बम प्रयोग गर्ने विचार गरिरहेको प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि इरानले यस्तो प्रतिक्रिया दिएको हो।
‘द न्युयोर्क टाइम्स’ का अनुसार, अमेरिका र इजरायलले इरानको ऊर्जा पूर्वाधार, आणविक केन्द्र, क्षेप्यास्त्र र ड्रोन भण्डारलाई लक्षित गरी छोटो तर तीव्र सैन्य कारबाहीको योजना बनाएका छन्। यो योजना सन् २०२५ को जुनमा इजरायलले इरानका आणविक र सैन्य स्थलहरूमा आक्रमण गरेपछि र त्यसपछि अमेरिकाले पनि इरानका आणविक स्थलहरूमा आक्रमण गरेपछि विकसित भएको हो।
सैन्य तयारी र इरानको आक्रामक सिद्धान्त
अमेरिकाले नोभेम्बरको सुरुसम्ममा तीन विमानवाहक युद्धपोत, हजारौँ नौसैनिक, लडाकू विमान र विशेष सैन्य बलसहित ठूलो सैन्य शक्ति तयारी अवस्थामा राख्ने योजना बनाएको छ। इरानी रिभोलुसनरी गार्ड कप्र्सका प्रवक्ता हुसेन मोहेबीले अक्टोबर २१, २०२६ मा इरानको सैन्य सिद्धान्त अब प्रतिशोधात्मक मात्र नभई आक्रामक पनि हुने घोषणा गरेका छन्। उनले अमेरिकासँग ‘सबै बमकी आमा’ भनिने शक्तिशाली बम रहेको उल्लेख गर्दै इरानले त्यसको जवाफमा ‘सबै बमका पिता’ देखाउने चेतावनी दिए। यद्यपि, इरानले उक्त हतियारको स्वरूप र क्षमताको बारेमा भने खुलाएको छैन।
सन् २०२६ को फेब्रुअरीदेखि अप्रिलसम्मको अमेरिकी र इजरायली आक्रमणले विश्वव्यापी ऊर्जा मूल्य र मुद्रास्फीति बढाएको थियो। त्यसबेला मध्यपूर्वको सुरक्षा कमजोर बनेको थियो भने अमेरिका र यसका सहयोगीहरूबीच तनाव सिर्जना भएको थियो। फेब्रुअरी २८, २०२६ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि संयुक्त सैन्य कारबाही सुरु गर्दा इरानका सर्वोच्च नेता अली खामेनीको हत्या भएको थियो। त्यसपछि इरानले मध्यपूर्वभर अमेरिकी दूतावास, सैन्य प्रतिष्ठान र तेल पूर्वाधारलाई लक्षित गरी प्रतिशोधात्मक क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण सुरु गरेको थियो।
कूटनीतिक प्रयास र आर्थिक दबाब
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराक्चीले अक्टोबर २२, २०२६ मा इरान कूटनीति र युद्ध दुवैका लागि तयार रहेको बताएका छन्। उनले अमेरिकाले कूटनीतिभन्दा युद्ध रोजेमा त्यो अमेरिकाका लागि ठूलो रणनीतिक हार हुने चेतावनी पनि दिएका छन्। इरानले सम्भावित नयाँ युद्धको असर ऊर्जा पूर्वाधार र व्यावसायिक ढुवानीमा मात्र सीमित नहुने चेतावनी दिएको छ। इरानी अधिकारीहरूका अनुसार, द्वन्द्व डाटा केन्द्र र समुद्रमुनिका इन्टरनेट केबलसम्म फैलिन सक्छ।
अक्टोबर १४, २०२६ मा इरानले होर्मुजको जलडमरुमा व्यावसायिक ढुवानीलाई लक्षित गर्न नयाँ रणनीति अपनाएको छ। यसले तेलको मूल्य उच्च राख्न र अमेरिकी मध्यावधि चुनावअघि वाशिंगटनमाथि दबाब बढाउन मद्दत गर्छ। अक्टोबर २२, २०२६ मा इरानी रिभोलुसनरी गार्ड कप्र्स नौसेनाले उत्तरी फारसको खाडीमा अवैध तेल स्थानान्तरणमा संलग्न चारवटा जहाजमा आगलागी भएको र होर्मुजको जलडमरुको पश्चिममा तीनवटा जहाज बारुदसँग ठोक्किएको बताएको छ।
वार्ताको प्रस्ताव र अनिश्चित भविष्य
इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले अक्टोबर २१, २०२६ मा इरान युद्ध नचाहेको तर अमेरिकी दबाब र धम्कीसामु नझुक्ने बताएका छन्। उनले अमेरिकाले वार्ता गर्नुअघि दबाब र धम्की अन्त्य गरी प्रतिबन्धहरू हटाउनुपर्ने माग गरेका छन्। अक्टोबर २०, २०२६ मा इरानका विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता इस्माइल बाकाईले अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गरेमा इरानले तत्काल र समान वा अझ सशक्त सैन्य प्रतिक्रिया दिने चेतावनी दिएका छन्।
अक्टोबर २०, २०२६ मा अल-अराबी अल-जदीदले कतार र पाकिस्तानले तेहरान र वाशिंगटनबीच वार्ता पुनर्जीवित गर्ने प्रयासका क्रममा आइएइएका निरीक्षकहरूलाई इरानी आणविक स्थलहरूको गोप्य भ्रमणको प्रस्ताव गरेको रिपोर्ट गरेको छ। यद्यपि, निरीक्षण भएको वा आइएइएले विशेष प्रमाणीकरण प्रक्रियाहरू अनुमोदन गरेको पुष्टि भएको छैन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नयाँ आक्रमणलाई स्वीकृति दिनुहुन्छ वा दिनुहुन्न भन्ने अझै स्पष्ट छैन, जसले पश्चिम एसियामा व्यापक युद्ध निम्त्याउन सक्ने चिन्ता बढाएको छ। अमेरिकी रक्षा सचिवलाई फेब्रुअरी १, २०२७ सम्ममा इरानको आणविक र क्षेप्यास्त्र क्षमतामा अमेरिकी सैन्य कारबाहीको प्रभावबारे रिपोर्ट पेश गर्न निर्देशन दिइएको छ।
यसअघि: अमेरिका र इजरायलद्वारा इरानमाथि तीन दिने तीव्र हमलाको विस्तृत योजना
