होर्मुज जलमार्गमा तीनवटा ट्यांकरमाथि आक्रमण भएपछि अमेरिकाले इरानमाथि नयाँ सैन्य कारबाही सुरु गरेको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले यो कदमको बदलामा इरानलाई ‘भारी मूल्य चुकाउन’ पर्ने जनाएको छ।
अमेरिकी सेनाले इरानको वायु रक्षा प्रणाली, तटीय निगरानी प्रणाली, क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्ने स्थल र ड्रोन लन्च प्याडलाई लक्षित गरी ‘शक्तिशाली आक्रमण’ गरेको सेन्टकमले पुष्टि गरेको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमले केश्म टापु, सिरिक र बन्दर अब्बासका विभिन्न स्थानमा कैयौँ विस्फोट भएको जनाएका छन्। इरानी पक्षले ती आक्रमणमा नागरिक क्षेत्रसमेत परेको दाबी गरेको छ।
अमेरिकी हमलापछि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य २.७ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ७२.४० डलर पुगेको छ। यससँगै लगानीकर्ताहरूले मुद्रास्फीति र उच्च ब्याजदरको जोखिमलाई ध्यानमा राख्दा १० वर्षे ट्रेजरी भाउमा पनि गिरावट आएको छ।
इरानका उपविदेशमन्त्रीले अमेरिकी कारबाहीलाई गत महिना दुई देशबीच हस्ताक्षर भएको समझदारी पत्रको ठाडो उल्लङ्घन भनेका छन्। इरानी विदेश मन्त्रालयले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै ‘अमेरिकाको यो कदमको परिणाम भोग्नुपर्ने र इरान आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षाको रक्षा गर्न दृढ रहेको’ बताएको छ।
यो तनावपूर्ण अवस्थामा अमेरिकाले जुन १७ मा भएको सम्झौताअन्तर्गत इरानलाई तेल बेच्न दिइएको छुटसमेत खारेज गरेको छ। यो छुट वासिङ्टन र तेहरानबीच भएको १४ बुँदे समझदारीको हिस्सा थियो।
अमेरिकी सेन्टकमले भने इरानको यो आक्रामक व्यवहार बिनाकारण भएको र यसले स्पष्ट रूपमा युद्धविरामको उल्लङ्घन गरेको दाबी गरेको छ। खाडी मुलुकहरू कतार र साउदी अरेबियाले पनि तेल ट्याङ्करमा आक्रमण भएको भन्दै इरानको निन्दा गरेका छन्।
यसैबिच, इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता अली खामेनीको अन्त्येष्टिका लागि इराक पुगेका राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियान आक्रमणको खबरपछि तेहरान फर्किएका छन्। खामेनीको शवलाई बिहीबार मशहदमा अन्त्येष्टि गरिने कार्यक्रम छ।
नेटो शिखर सम्मेलनका लागि टर्कीमा रहेका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्धको लडाइँमा सहयोगी राष्ट्रहरूको साथ नपाएको भन्दै असन्तुष्टि जनाएका छन्। गत महिना भएको १४ बुँदे सम्झौताले दुवै देशबीचको युद्धविराम लम्ब्याएको थियो।
