- मुख्य कुराहरू:
- केराको आयात-निर्यातलाई लिएर किसान र व्यवसायीबीच चर्को विवाद।
- व्यवसायी भन्छन्: स्वदेशी उत्पादनले नपुग्दा आयात रोक्नु बजारमा हाहाकार मच्चाउनु हो।
- किसानको माग: भारतीय केराको आयात रोकी स्वदेशी उत्पादनलाई प्राथमिकता दिइयोस्।
- सरकारको भूमिकामाथि प्रश्नचिह्न, समस्या समाधानमा ढिलाइ।
- मधेशका किसानहरूलाई प्रत्यक्ष असर, उनीहरूको जीविकोपार्जनमा चुनौती।
नेपालको केरा बजारमा अहिले किसान र व्यवसायीबीच चर्को किचलो देखिएको छ। विशेषगरी मधेश प्रदेशका किसानहरूले भारतीय केराको अनियन्त्रित आयातले आफूहरू मारमा परेको गुनासो गरेका छन्।
यता, केरा व्यवसायीहरू भने स्वदेशी उत्पादनले बजारको माग धान्न नसक्ने बताउँछन्। उनीहरूका अनुसार उत्पादन नभएका बेला आयात रोक्दा बजारमा केराको अभाव भई हाहाकार मच्चिन सक्छ।
एक व्यवसायीले भने, ‘यदि बाह्रै महिना पुग्छ भने हामी बाह्रै महिना भारतीय केरा रोक्न तयार छौं।’ तर, उनले थपे, ‘उत्पादन नभएका बेला आयात रोकेर बजारमा हाहाकार मच्चाउनु हुँदैन।’
यो विवादले मधेशका हजारौं केरा किसानको जीविकोपार्जनमा प्रत्यक्ष असर पारेको छ। उनीहरूले आफ्नो उत्पादनले उचित मूल्य नपाएको र बजार नपाएको गुनासो गरिरहेका छन्।
स्थानीय किसानहरूले सरकारले भारतीय केराको आयातमा कडाइ गरी स्वदेशी उत्पादनलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्ने माग राखेका छन्। उनीहरूका लागि यो केवल व्यापारिक मुद्दा मात्र नभई जीवनयापनको सवाल हो।
यस विषयमा सरोकारवाला सरकारी निकायको भूमिकामाथि समेत प्रश्न उठेको छ। किसान र व्यवसायी दुवैको हितलाई ध्यानमा राखेर तत्काल समाधान खोज्न नसक्दा समस्या थप जटिल बन्दै गएको छ।
मधेशका कृषि क्षेत्रका जानकारहरूले सरकारले दीर्घकालीन नीति बनाएर केरा उत्पादन र बजार व्यवस्थापनमा ध्यान दिनुपर्ने सुझाव दिएका छन्। यसले स्थानीय अर्थतन्त्रलाई टेवा पुग्ने उनीहरूको भनाइ छ।