चालू आर्थिक वर्षको १० महिनामा लुम्बिनी प्रदेशमा ४९३ जनाको सडक दुर्घटनामा मृत्यु भयो।
साउनदेखि चैत मसान्तसम्म ४ हजार ४४८ दुर्घटना भए। यसमा ७ हजार ५०८ जना घाइते भए। ६४ प्रतिशत दुर्घटनामा दुईपाङ्ग्रे सवारीसाधन संलग्न थिए।
प्रहरी उपरीक्षक मित्रबन्धु शर्माका अनुसार मृत्यु हुनेमा आधाभन्दा बढी युवा छन्। दुर्घटनामा परेका ३ हजार ९३३ मोटरसाइकल र स्कुटरमा धेरै युवाले ज्यान गुमाए।
चालकको लापरवाही, सडक शिक्षाको कमी, कमजोर सडक संरचना दुर्घटनाका मुख्य कारण हुन्। पैदल यात्रुमा जनचेतना अभावले पनि दुईपाङ्ग्रे दुर्घटना बढाएको एसपी शर्माले बताए।
प्रदेशका १२ जिल्लामध्ये रुपन्देहीमा सबैभन्दा धेरै दुर्घटना भए। १० महिनामा रुपन्देहीमा १ हजार ३६५ दुर्घटना हुँदा १२३ जनाको मृत्यु भयो, २ हजार १३५ जना घाइते भए।
यस अवधिमा नवलपरासीमा ३४, कपिलवस्तुमा ६६, पाल्पामा २९, गुल्मीमा १६, अर्घाखाँचीमा १२, दाङमा ६३, बाँकेमा ४९, बर्दियामा ४१, प्युठानमा २२, रोल्पामा ३४ र रुकुम पूर्वमा ४ जनाको मृत्यु भयो।
वरिष्ठ सई ज्ञानु पाण्डेले युवामा मोटरसाइकल प्रयोगले दुर्घटना बढाएको बताए। लुम्बिनीमा दुईपाङ्ग्रे सवारीको प्रयोग र दुर्घटना दुवै बढ्दैछ। दुर्घटना न्यूनीकरणका लागि सचेतना कार्यक्रम चलिरहेका छन्।
सार्वजनिक यातायात प्रभावकारी बनाए मोटरसाइकलको प्रयोग घट्छ। यसले दुर्घटना न्यूनीकरणमा सहयोग पुग्ने पाण्डेको भनाइ छ। ठूला सडक बने पनि दुर्घटना घटेका छैनन्।
ट्राफिक प्रहरीले १० महिनामा ९४ हजार ८४१ सवारीसाधनलाई कारबाही गर्यो। यसबाट १० करोड ४७ लाख ९५ हजार ५०३ रुपैयाँ राजस्व उठ्यो। स्वरूप परिवर्तन गरी ध्वनि प्रदूषण गर्ने ५७२ मोटरसाइकल चालकलाई कारबाहीका लागि यातायात व्यवस्था कार्यालय पठाइयो, जसबाट ४७ लाख ५८ हजार रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भयो।
ओभरलोड बोक्ने २४ हजार २६६ सवारीसाधन कारबाहीमा परे। यसबाट ४ करोड १८ लाख २६ हजार ५०० रुपैयाँ राजस्व उठ्यो। ओभरलोड बोकेका अन्य १ हजार ४४९ सवारीसाधनलाई यातायात कार्यालय पठाइँदा १ करोड ४३ लाख ७० हजार ८०० रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भयो।
मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाउने ४ हजार ७७५ चालकबाट २४ लाख ६४ हजार रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भयो। लागुपदार्थ सेवन गर्ने ३९ चालकमाथि मुद्दा चलाइयो। तीव्र गतिमा सवारी चलाउने १ हजार ८९९ चालकबाट १० लाख १७ हजार रुपैयाँ राजस्व सङ्कलन भयो।
गलत पार्किङ गर्ने ३ हजार ७२३ सवारीसाधनबाट २६ लाख ५२ हजार ५०० रुपैयाँ राजस्व उठ्यो। लेन अनुशासन उल्लङ्घन गर्ने १ हजार २६१ सवारीसाधनबाट ६ लाख ७६ हजार रुपैयाँ सङ्कलन भयो। रातो बत्ती र इसारा उल्लङ्घन गर्ने ४ हजार २६२ सवारीसाधनबाट २२ लाख २२ हजार रुपैयाँ राजस्व उठ्यो।
एसपी शर्माले राजस्व सङ्कलनभन्दा नियम पालना र दुर्घटना न्यूनीकरणमा जोड दिए। नियम उल्लङ्घन गर्नेलाई कानुनी दायरामा ल्याएर जरिवाना गरिएको उनले बताए।
यसैबीच, देशभर पछिल्लो २४ घण्टामा १८ विपद्का घटना भए। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका अनुसार ती घटनामा ३ जनाको मृत्यु भयो, ५ जना घाइते भए।
विपद्का घटनाबाट करिब ७७ लाख ९२ हजार रुपैयाँको आर्थिक क्षति भयो। अधिकांश घटना आगलागीसँग सम्बन्धित थिए। झापा, मोरङ, दाङ, धनुषा र बारामा घर, पसल, फार्म तथा सवारीसाधनमा क्षति पुग्यो।
अछामको मंगलसेनमा आगोले जलेर २ वर्षीया बालिकाको उपचार क्रममा मृत्यु भयो। डोल्पाको शे–फोक्सुण्डोमा यार्सागुम्बा संकलन गर्न पुगेकी जुम्लाकी २४ वर्षीया महिलाको लेक लागेर बाटोमै मृत्यु भयो।
बाराको कोल्हवीमा सर्पले डसेर २ वर्षीय बालकको उपचार क्रममा मृत्यु भयो। भोजपुरमा सर्पदंशबाट एक जना घाइते भए। कञ्चनपुरको कृष्णपुरमा बाघले सामुदायिक वनका चौकीदारलाई आक्रमण गरी घाइते बनायो।
बाराको जितपुरसिमरा जंगलमा दाल बोकेको ट्रकमा आगलागी भयो। तार सर्ट भएर २१ टन दालसहित ट्रक आंशिक जल्यो। यसबाट करिब ७० लाख रुपैयाँको क्षति भयो। काठमाडौँको तिनचुलीमा ग्यास लिक भई आगलागी हुँदा एक महिला घाइते भइन्। डडेल्धुराको अजयमेरुमा वन डढेलो विद्यालय परिसरमा फैलियो, पोलिहाउस नष्ट भए।
