केन्द्रमा नेकपा (एमाले) र नेकपा (माओवादी केन्द्र) बीच सातबुँदे राजनीतिक सहमति भएसँगै मधेश प्रदेशको सत्ता समीकरणमा फेरबदल आउने संकेत देखिएको छ। शीर्ष तहमा नयाँ गठबन्धनको गृहकार्य अघि बढेसँगै मधेशमा पनि सरकार पुनर्गठनको सम्भावनाबारे राजनीतिक भेटघाट र कसरत तीव्र बनेको छ।
सहमति पत्रमा प्रदेश सरकारहरूमा संयुक्त रूपमा सहकार्य गर्ने उल्लेख छ। सो सहमति अनुसार कोशी, बागमती र लुम्बिनी प्रदेशको नेतृत्व एमालेले तथा कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशको नेतृत्व माओवादीले गर्नेछ। मधेश र गण्डकी प्रदेशको हकमा भने प्रदेश सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने अन्य दलहरूसँग परामर्श गरेर सरकारको नेतृत्व र सहभागिताको स्वरूप तय गरिनेछ। यस व्यवस्थाले मधेश प्रदेशको नयाँ सत्ता समीकरणलाई थप रोचक बनाएको छ।
मधेश प्रदेश सभामा हाल १०१ जना सांसद छन्। जसपा नेपालका २६, एमालेका २४, नेपाली कांग्रेसका २२, माओवादी केन्द्रका १५, जनमत पार्टीका १२ तथा नागरिक उन्मुक्ति पार्टी र नेपाल संघीय समाजवादी पार्टीका १–१ जना सांसद छन्। यसअघि प्रदेश सभामा १०७ सदस्य रहेकामा विभिन्न कारणले संख्या घटेको हो।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार मधेशमा कुनै पनि दल एक्लै सरकार बनाउन सक्षम नभएकाले नयाँ समीकरणका लागि बहुदलीय सहमति अपरिहार्य देखिन्छ। केन्द्रमा विकसित नयाँ राजनीतिक समीकरणको प्रभाव मधेश प्रदेशमा पनि प्रत्यक्ष देखिने अपेक्षा गरिएको छ।
सरकारको नेतृत्व कसले गर्ने, कुन दल सरकारमा सहभागी हुने र सत्ता बाँडफाँटको अन्तिम मोडालिटी कस्तो रहने भन्ने विषयमा शीर्ष नेताहरूबीच छलफल जारी रहेको स्रोतहरूको भनाइ छ। आगामी केही दिनभित्र हुने राजनीतिक निर्णयले मधेश प्रदेशको सत्ता समीकरण नयाँ मोडमा पुग्ने सम्भावना छ।
यद्यपि, मुख्यमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका नेता कृष्णप्रसाद यादवले वर्तमान गठबन्धन यथावत् रहने दाबी गरेका छन्। केन्द्रमा दलहरूबीच नयाँ सहमति भए पनि त्यसको प्रभाव मधेश प्रदेशमा नपर्ने र वर्तमान सत्ता गठबन्धन निरन्तर रहने उनको भनाइ छ।
यता, सरकारको नेतृत्व गरिरहेको गठबन्धनकै प्रमुख साझेदार जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपालले भने सत्ता समीकरण परिवर्तनको सम्भावनालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छैन। जसपा नेपालका प्रवक्ता मनिष सुमनले हालसम्म कुनै पनि दलबाट औपचारिक प्रस्ताव वा छलफल नभएको स्पष्ट पार्दै केन्द्रमा विकसित नयाँ राजनीतिक समीकरणले मधेशमा पनि नयाँ सम्भावनाको संकेत दिएको बताए।
प्रवक्ता सुमनले मधेश प्रदेशमा जसपा नेपाल नै निर्णायक शक्ति रहेको दाबी गर्दै सरकारको भावी स्वरूप तय गर्न आफ्नो पार्टीको भूमिका महत्वपूर्ण रहने बताए। उनका अनुसार सरकारमा सहभागी दलहरूबीच विगतदेखि देखिएको असन्तुष्टि र मतभेदले पनि नयाँ राजनीतिक समीकरणको सम्भावनालाई बल पुर्याएको छ।
