नेकपा (नेकपा) संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले नेपाली कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवालाई धर्मनिरपेक्षताको एजेन्डा छाडेर हिन्दू धर्मको पक्षमा नलाग्न चेतावनी दिएका छन्। मंगलबार बागमती प्रदेशस्तरीय प्रशिक्षण कार्यक्रममा बोल्दै प्रचण्डले संविधानको मर्मविपरीत गए देउवा आफैं सकिने र देश दुर्घटनामा फस्ने जिकिर गरे।
कांग्रेस इतर समूहको राष्ट्रिय भेलामा देउवाले आफू हिन्दू भएको अभिव्यक्ति दिएपछि प्रचण्डले आपत्ति जनाएका हुन्। ‘संविधानभन्दा दायाँबायाँ लाग्नुभयो भने तपाईं आफैं सकिनुहुन्छ, देश पनि दुर्घटनामा पर्छ,’ देउवालाई लक्षित गर्दै प्रचण्डले भने, ‘आफैंले बनाएको संविधानविपरीत कुनै पनि निर्णय र अभिव्यक्ति नदिनुहोला।’
प्रशिक्षणका क्रममा प्रचण्डले वर्तमान सरकार संविधान, लोकतन्त्र र व्यवस्थाविरुद्ध लागिपरेको आरोप लगाए। उनले बालेन शाहको नेतृत्वमा सरकार बनेपछि देशमा बेथिति र भ्रष्टाचार मौलाएको तथा मिडिया र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतामाथि आक्रमण भइरहेको दाबी गरे।
सरकारका गलत कदमविरुद्ध खबरदारी गर्नुपर्ने भन्दै प्रचण्डले आवश्यक परे सडक आन्दोलनमा उत्रिन तयार रहन पार्टीका नेता-कार्यकर्ताहरूलाई निर्देशन दिए।
२०७२ फागुनमा नेपाली कांग्रेसको तेह्रौं महाधिवेशनबाट सभापति बनेका देउवाले खुमबहादुर खड्काको साथ पाएका थिए। महाधिवेशनपछि खड्कालाई उपसभापति बनाउन देउवा तयार भएनन्। खड्काको हिन्दू राष्ट्रको अभियान र राजतन्त्रबारेको धारणालाई यसको कारण देखाइएको थियो।
२०६३ जेठ ४ गते नेपाललाई धर्मनिरपेक्ष देश घोषणा गर्दा खड्का त्यसको विपक्षमा थिए। पूर्वगृहमन्त्रीसमेत रहेका खड्काको निधन भएको साढे आठ वर्षपछि देउवाले धर्मलाई राजनीतिक हतियार बनाउन लागेको कतिपयको विश्लेषण छ।
कांग्रेस इतरको कार्यक्रममा देउवाले ‘नेपाल के हुने के नहुने भन्ने कुरा नेपाली जनताको हातमा छ। तर हिन्दुलाई हिन्दु होइनस् भन्न पाइँदैन। म हिन्दु हुँ, हिन्दु हुँ, हिन्दु हुँ,’ भनेका थिए।
राजनीतिशास्त्री कृष्ण खनालका अनुसार, देउवाको यो धारणा शक्ति पुनःप्राप्तिको सोचले आएको हुनसक्छ। हिन्दु धर्म समर्थक र भारतलाई खुशी पार्ने मनशायले यस्तो धारणा आएको हुन सक्ने उनको विश्लेषण छ।
२०७४ सालमा खुमबहादुर खड्काको निधनपछि कांग्रेस नेताहरू शंकर भण्डारी, लक्ष्मण घिमिरे, लोकेश ढकाल, देवेन्द्रराज कँडेल लगायतले हिन्दु राष्ट्रको मुद्दालाई उठाइरहेका छन्। कांग्रेस उपसभापतिहरू पुष्पा भुसाल, शेखर कोइराला, शशांक कोइराला पनि हिन्दु राष्ट्रको पक्षमा देखिएका छन्।
पूर्वमन्त्री जयप्रकाशप्रसाद गुप्ता भने तात्कालीक लाभ हुने आशाले मात्र यस्तो अभिव्यक्ति आएको हुनसक्ने बताउँछन्।
कमल थापाले आफ्नो पुस्तकमा उल्लेख गरेअनुसार, देउवाले २०८० सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालसँग हिन्दू राष्ट्र राख्ने विषयमा छलफल गरेका थिए। दुवै कम्युनिस्ट नेताले तत्काल यो विषयमा अघि नबढ्न सुझाव दिएका थिए।
२०८० मंसिरमा नवलपुरमा आयोजित कांग्रेस जिल्ला सम्मेलनमा देउवाले राजतन्त्र पुनःस्थापनाको मुद्दा बोक्न नसके पनि धर्मनिरपेक्षता हटाएर हिन्दू राज्य बनाउने विषयमा छलफल गर्न सकिने धारणा राखेका थिए।
प्राध्यापक खनालका अनुसार, नेपालमा धर्मको राजनीति असफल भइसकेको छ। ‘पुनः शक्ति प्राप्तिको आशाले त्यस्तो बोलेको हुनसक्छ। धर्मको मुद्दा लिँदैमा समर्थन पाउने भए त राप्रपाले उहिल्यै चुनाव जितिसक्थ्यो,’ उनले भने।
