कालिकोट। माओवादी जनयुद्धका बेला छापामार र नेताहरूको आश्रयस्थल बनेकी पुल्तिसरा शाहीको १०२ वर्षको उमेरमा असोज १५ गते निधन भयो। जनयुद्धमा दुई छोरा गुमाएकी र नेताहरूलाई आश्रय दिएकी पुल्तिसराले जीवनको उत्तरार्धमा तत्कालीन नेताहरूबाट श्रद्धाञ्जली नपाएको परिवारजनले दुखेसो गरेका छन्।
पुल्तिसरालाई ‘सहिदकी आमा’ का रूपमा चिनिन्छ। जनयुद्धका क्रममा उनले २०४४ सालमा जेठा छोरा जोरबहादुर शाही ‘हिमचुली’ र २०५८ सालमा अर्का छोरा हर्षबहादुर शाही ‘प्रभात’ गुमाइन्। दुई छोराको बलिदानी मात्रै होइन, पुल्तिसराको घर तत्कालीन नेकपा (माओवादी) का नेता तथा कार्यकर्ताका लागि सुरक्षित सेल्टर थियो।
जनार्दन शर्मा ‘प्रभाकर’, पोष्टबहादुर बोगटी ‘दिवाकर’, नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’, लेखराज भट्ट ‘राकेश’, खड्गबहादुर विश्वकर्मा ‘प्रकाण्ड’ र कुलप्रसाद केसी ‘सोनाम’ जस्ता प्रभावशाली नेताहरूले द्वन्द्वकालका कठिन दिनमा पुल्तिसराको घरमा बास र खानाको व्यवस्था मिलाएका थिए। जोरबहादुर शाहीको नामबाट तत्कालीन छापामारहरूले ‘हिमचुली छापामार दल’ समेत नामकरण गरेका थिए, जसले पुल्तिसराको परिवार र माओवादी आन्दोलनबीचको गहिरो सम्बन्धलाई दर्शाउँछ।
यति धेरै योगदान पुर्याएकी पुल्तिसराको निधनमा तत्कालीन माओवादीका धेरैजसो नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा श्रद्धाञ्जली व्यक्त नगरेकोमा परिवार दुःखी छ। पुल्तिसराका नाति धर्मराज शाही स्वयं प्रचण्ड नेतृत्वको नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका कर्णाली प्रदेश कमिटी सदस्य हुन्। हजुरआमाको निधनमा पार्टीका अग्रज नेताहरूले कुनै प्रतिक्रिया नजनाउँदा उनलाई खल्लो लागेको छ।
“म आफैँ पार्टीको सदस्य छु। नेताहरू अहिलेको समयमा व्यस्त हुनुहुन्छ होला, यसलाई मैले अन्यथा बुझेको छैन,” धर्मराजले भने। तर, आन्दोलनका लागि सन्तान गुमाएको र आश्रय दिएको परिवारप्रतिको सम्मान राजनीतिक विभाजनसँगै गुमेको परिवारका अन्य सदस्यहरूको भनाइ छ।
तत्कालीन माओवादीका नेताहरू अहिले विभिन्न राजनीतिक धारमा विभाजित छन्। नेत्रविक्रम चन्द ‘विप्लव’ र खड्गबहादुर विश्वकर्मा ‘प्रकाण्ड’ छुट्टै पार्टीमा छन्। जनार्दन शर्मा प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीमा आबद्ध छन् भने लेखराज भट्ट नेकपा एमालेमा लागेका छन्। कुलप्रसाद केसी ‘सोनाम’ प्रचण्ड नेतृत्वकै पार्टीमा छन्। तत्कालीन नेता पोष्टबहादुर बोगटीको भने निधन भइसकेको छ।
राजनीतिक यात्रामा आएको विभाजनले उनीहरूको विचार, संगठन र कार्यदिशा फरक बनाएको छ। तर, द्वन्द्वकालमा आश्रय दिने र आन्दोलनका लागि सन्तान गुमाउने परिवारप्रतिको सम्मान हराएकोमा परिवारजनले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। स्रोतका अनुसार, माओवादी द्वन्द्वकालका नेताहरूमध्ये महेन्द्रबहादुर शाहीले मात्रै अहिलेसम्म पुल्तिसरालाई सम्झिएका छन्। जिल्ला र प्रदेश कमिटीले भने कुनै श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरेका छैनन्।
