राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले आगामी स्थानीय तह निर्वाचनमा पार्टीको तर्फबाट उम्मेदवार बन्न चाहने पार्टी सदस्यहरूका लागि ‘क्यान्डिडेट क्लब’ र ‘लिडरसिप एकेडेमी’ उत्तीर्ण हुनुपर्ने अनिवार्य व्यवस्था गरेको छ। पार्टीको केन्द्रीय कार्यालय वनस्थलीमा बसेको सचिवालय बैठकले उम्मेदवार छनोटका लागि यो नयाँ मापदण्ड तय गरेको हो। यो निर्णयले नेपालको राजनीतिमा उम्मेदवार छनोट प्रक्रियामा पारदर्शिता र योग्यतालाई जोड दिने एक महत्वपूर्ण प्रयासको रूपमा हेरिएको छ, जसले विगतका निर्वाचनहरूमा देखिएका केही समस्याहरूलाई सम्बोधन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पार्टी प्रवक्ता मनिष झाले दिएको जानकारी अनुसार, आगामी निर्वाचनमा पार्टीको तर्फबाट उम्मेदवार बन्न इच्छुक पार्टी सदस्यहरूले पार्टीले तोकेको आन्तरिक परीक्षा र प्रशिक्षण कार्यक्रम अनिवार्य रूपमा पूरा गर्नुपर्नेछ। यो निर्णयले पार्टीभित्र उम्मेदवार छनोट प्रक्रियालाई थप व्यवस्थित र गुणस्तरीय बनाउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालमा, जहाँ राजनीतिक दलहरूमा उम्मेदवार छनोट प्रक्रिया अक्सर आन्तरिक गुटबन्दी र व्यक्तिगत पहुँचमा आधारित हुने गरेको छ, रास्वपाको यो कदमले एक नयाँ दृष्टान्त प्रस्तुत गरेको छ।
रास्वपाको उम्मेदवार छनोटमा ‘क्यान्डिडेट क्लब’ र ‘लिडरसिप एकेडेमी’ उत्तीर्ण अनिवार्य
पार्टी सचिवालयको बैठकले गरेको यो निर्णयले रास्वपाको सांगठनिक संरचना र निर्वाचन तयारीमा एक महत्वपूर्ण कदमको रूपमा हेरिएको छ। ‘क्यान्डिडेट क्लब’ र ‘लिडरसिप एकेडेमी’ जस्ता प्रशिक्षण कार्यक्रमहरू पार्टीभित्र नेतृत्व विकास र योग्य उम्मेदवारहरूको पहिचानका लागि सञ्चालन गरिएका हुन्। यी कार्यक्रमहरू मार्फत पार्टीले आफ्ना सदस्यहरूको क्षमता, दक्षता र पार्टीप्रतिको प्रतिबद्धताको मूल्यांकन गर्नेछ। नेपालको संविधानले नै लोकतान्त्रिक प्रक्रियामा सहभागी हुन योग्यता र क्षमताको महत्त्वलाई जोड दिएको छ, र यो निर्णयले त्यसैलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रयास गरेको छ।
प्रवक्ता झाले थप स्पष्ट पार्दै भने, “पार्टीको सिद्धान्त र लक्ष्यप्रति प्रतिबद्ध, कुशल नेतृत्व क्षमता भएका र आम नागरिकको भावना बुझ्न सक्ने व्यक्तिहरूलाई मात्र उम्मेदवार बनाउने हाम्रो उद्देश्य हो। यसका लागि यो प्रशिक्षण अनिवार्य गरिएको छ।” यसबाट पार्टीले केवल राजनीतिक कार्यकर्ता मात्र नभई योग्य र सक्षम व्यक्तिहरूलाई चुनावी मैदानमा उतार्न सक्ने विश्वास लिएको छ। यस प्रकारको योग्यतामा आधारित छनोटले निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धाको स्तरलाई उकास्नेछ र अन्ततः नागरिकहरूलाई राम्रो सेवा प्रदान गर्ने जनप्रतिनिधिहरू छनोट गर्न मद्दत गर्नेछ।
नेतृत्व विकास र योग्य उम्मेदवार निर्माणको नयाँ आयाम
‘क्यान्डिडेट क्लब’ र ‘लिडरसिप एकेडेमी’ जस्ता प्रशिक्षण कार्यक्रमहरूको मुख्य उद्देश्य पार्टीभित्र नेतृत्वको विकास गर्नु र निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने सक्षम उम्मेदवारहरू तयार पार्नु हो। यस प्रकारका प्रशिक्षणले उम्मेदवारहरूलाई निर्वाचन प्रक्रिया, मतदाता व्यवस्थापन, सार्वजनिक नीति र सञ्चार कौशल जस्ता विषयहरूमा ज्ञान प्रदान गर्नेछ। यसले गर्दा उम्मेदवारहरू थप जिम्मेवार र प्रभावकारी बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालमा, जहाँ धेरैजसो राजनीतिक दलहरूमा परम्परागत नेतृत्व नै हावी हुने गरेको छ, यस्ता प्रशिक्षण कार्यक्रमहरूले नयाँ र युवा नेतृत्वलाई अगाडि आउने अवसर प्रदान गर्नेछन्।
यो मापदण्डले पार्टीभित्र नयाँ पुस्ताका नेताहरूलाई अवसर प्रदान गर्ने र पुराना पुस्ताका अनुभवी नेताहरूसँगको सहकार्यलाई पनि प्रोत्साहन गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। यसले पार्टीको समग्र सुशासन र पारदर्शिताको नीतिलाई पनि बल पुर्याउनेछ। यसले गर्दा पार्टीभित्र नयाँ सोच र कार्यशैलीको विकास हुनेछ, जसले अन्ततः देशको विकासमा सकारात्मक भूमिका खेल्नेछ।
अन्य सांगठनिक सुदृढीकरणका पहलहरू
स्थानीय तह निर्वाचनको उम्मेदवार छनोट प्रक्रियाका अतिरिक्त, सचिवालय बैठकमा पार्टीका अन्य महत्त्वपूर्ण सांगठनिक एजेन्डाहरूमा पनि छलफल भएको थियो। यसमा पार्टीको सदस्यता विस्तार, संगठन सुदृढीकरणका कार्यक्रमहरू र आगामी दिनमा पार्टीले लिने राजनीतिक कदमहरूका बारेमा पनि छलफल भएको बताइएको छ। नेपालमा राजनीतिक दलहरूको सदस्यता विस्तार र संगठन सुदृढीकरण सधैं नै महत्वपूर्ण विषय रहँदै आएको छ, किनकि यसले पार्टीको जन आधारलाई बलियो बनाउँछ।
पार्टीले आगामी निर्वाचनलाई लक्षित गरी आफ्ना नीति तथा कार्यक्रमहरूलाई थप प्रभावकारी बनाउने र जनताको माझमा पुर्याउने रणनीतिमा पनि जोड दिएको छ। यसका लागि विभिन्न तहका कमिटीहरूको भूमिका र जिम्मेवारीबारे पनि छलफल भएको थियो। यसले पार्टीलाई निर्वाचनमा सफल हुनका लागि आवश्यक पर्ने सांगठनिक र रणनीतिक तयारीमा मद्दत गर्नेछ।
आम नागरिकमा रास्वपाको नयाँ मापदण्डको प्रभाव
रास्वपाको यो नयाँ निर्णयले प्रत्यक्ष रूपमा पार्टीका सदस्यहरूलाई असर गर्नेछ। जो कोही पार्टीको तर्फबाट स्थानीय तहको निर्वाचनमा उम्मेदवार बन्न चाहन्छन्, उनीहरूले यो प्रशिक्षण पूरा गर्नैपर्ने हुन्छ। यसले गर्दा पार्टीभित्र योग्य र प्रशिक्षित व्यक्तिहरूले मात्र उम्मेदवारी पाउने अवसर सिर्जना हुनेछ। यसको अप्रत्यक्ष प्रभाव नागरिकहरूमा पनि पर्नेछ, किनकि उनीहरूले थप योग्य र सक्षम प्रतिनिधिहरू पाउने सम्भावना बढ्नेछ। उदाहरणका लागि, यदि कुनै वडामा पहिले अनुभवहीन वा अयोग्य व्यक्ति उम्मेदवार बन्थ्यो भने, अब यो नयाँ मापदण्डले गर्दा शिक्षित, प्रशिक्षित र जनताको समस्या बुझ्ने व्यक्ति उम्मेदवार बन्ने सम्भावना बढ्छ।
यसका साथै, पार्टीभित्रको आन्तरिक लोकतन्त्र र नेतृत्व विकासमा पनि यसको सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गर्न सकिन्छ। यसले पार्टीलाई थप सुदृढ र जनमुखी बनाउन सहयोग गर्नेछ। यसले गर्दा नागरिकहरूले आफ्नो प्रतिनिधि छनोट गर्दा थप विश्वस्त हुन सक्नेछन्, किनकि उनीहरूलाई थाहा हुनेछ कि उम्मेदवारहरू पार्टीभित्रको एक कठोर छनोट प्रक्रियाबाट गुज्रिएका छन्।
रास्वपाको आगामी कदम: कार्यान्वयन र प्रभावको अनुगमन
पार्टीले यो निर्णय कार्यान्वयनका लागि आवश्यक कार्ययोजना तयार गर्ने र सदस्यहरूलाई प्रशिक्षणका लागि आह्वान गर्नेछ। यसको कार्यान्वयनको प्रगति र प्रभावकारिताको अनुगमन गरिनेछ। पार्टीले यसलाई निर्वाचन तयारीको एक महत्वपूर्ण अंगको रूपमा अगाडि बढाउनेछ। यसका लागि एक स्पष्ट समयसीमा र मूल्याङ्कन प्रणाली तयार गरिनेछ ताकि प्रशिक्षण कार्यक्रम प्रभावकारी होस्।
यस निर्णयले अन्य राजनीतिक दलहरूलाई पनि उम्मेदवार छनोट प्रक्रियामा सुधार ल्याउनका लागि प्रेरित गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। यदि रास्वपाको यो प्रयोग सफल भयो भने, यसले नेपाली राजनीतिमा एक सकारात्मक लहर ल्याउन सक्छ, जहाँ योग्यता र क्षमताले नै उम्मेदवारीको आधार बन्नेछ। यसले अन्ततः समग्र लोकतान्त्रिक प्रक्रियालाई बलियो बनाउन मद्दत गर्नेछ।
