काठमाडौं । सरकारले वंशीघाट, बल्खु र शंखमूल क्षेत्रबाट विस्थापित हुने सुकुम्बासीहरूलाई अस्थायी बसोबासका लागि पाँच स्थानमा होल्डिङ सेन्टर बनाउने तयारी गरेको छ। विस्थापितलाई व्यवस्थापन गर्नका लागि सरकारले यो कदम चालेको हो।
सहरी विकास मन्त्रालयले यी क्षेत्रमा रहेका सुकुम्बासी बस्तीहरूलाई हटाउने प्रक्रिया अगाडि बढाएसँगै उनीहरूको बसोबासको विकल्पको रूपमा होल्डिङ सेन्टरको योजना अघि सारिएको छ। यसअघि पनि पटक पटक सुकुम्बासी हटाउने प्रयास भए पनि उचित व्यवस्थापन नहुँदा समस्या समाधान हुन सकेको थिएन।
सुकुम्बासी व्यवस्थापनको योजना
मन्त्रालयका अनुसार, विस्थापित हुने सुकुम्बासीहरूको संख्या र उनीहरूको आवश्यकतालाई मध्यनजर गरी उपयुक्त स्थानमा होल्डिङ सेन्टर निर्माण गरिनेछ। यी सेन्टरहरू अस्थायी प्रकृतिका हुनेछन् र उनीहरूलाई स्थायी बसोबासको व्यवस्था नभएसम्मका लागि आश्रय दिनेछन्।
सरकारले यसअघि पनि विभिन्न समयमा सुकुम्बासी समस्या समाधानको प्रयास गरेको थियो। तर, दीर्घकालीन समाधानको सट्टा अस्थायी व्यवस्थापनमा जोड दिँदा समस्या ज्यूँका त्यूँ रहँदै आएको छ। यसपटक भने सरकारले विस्थापितलाई तत्कालका लागि सुरक्षित स्थानमा राख्ने गरी योजना बनाएको छ।
कुन ठाउँमा बन्दैछन् होल्डिङ सेन्टर?
- वंशीघाट क्षेत्रका विस्थापितका लागि।
- बल्खु क्षेत्रका विस्थापितका लागि।
- शंखमूल क्षेत्रका विस्थापितका लागि।
- अन्य तोकिएका स्थानहरू।
- अत्यावश्यक परेमा थप ठाउँको व्यवस्था गरिने।
यद्यपि, यी पाँच स्थानहरू कुन-कुन हुन् भन्ने बारेमा मन्त्रालयले विस्तृत जानकारी भने अझै सार्वजनिक गरेको छैन। सम्भावित स्थानहरूको खोजी तथा छनोटको काम भइरहेको बताइएको छ।
स्थायी समाधानको प्रश्न
सुकुम्बासी समस्यालाई लिएर विभिन्न समयमा बहस हुँदै आएको छ। कतिपयले उनीहरूलाई व्यवस्थित गरिनुपर्ने तर्क गर्छन् भने कतिपयले सार्वजनिक जग्गा अतिक्रमण हटाउनुपर्ने माग गर्छन्। यस पटकको व्यवस्थापनले सुकुम्बासी समस्याको दीर्घकालीन समाधानमा कत्तिको भूमिका खेल्ला भन्ने प्रश्न भने अनुत्तरित छ।
सहरी विकास मन्त्रालयले यस पटकको व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउन विभिन्न निकायसँग समन्वय गरिरहेको छ। विस्थापितहरूको तथ्यांक संकलन, उनीहरूको आवश्यकताको विश्लेषण र होल्डिङ सेन्टर निर्माणका लागि आवश्यक बजेटको व्यवस्थापनमा ध्यान दिइएको जनाइएको छ।
अधिकारीहरूको प्रतिक्रिया अझै आएको छैन।
सरकारले यो योजनालाई कसरी अगाडि बढाउँछ र विस्थापित सुकुम्बासीहरूको भविष्य कस्तो हुनेछ, त्यो भने हेर्न बाँकी छ।
