सुनको भाउ दुई दिनमा ६ हजारले घट्यो, तोलाको २ लाख ९४ हजार ५ सय

नेपाली बजारमा सुनको भाउमा लगातार गिरावट आएको छ, जसले आम नागरिक र व्यवसायीहरूमाझ चासोको विषय बनेको छ। पछिल्लो दुई दिनमा मात्रै सुनको मूल्य तोलाको ६ हजार रुपैयाँले घटेको छ, जुन यस वर्षकै सबैभन्दा ठूलो गिरावट मध्ये एक हो। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज (बुधबार) छापावाल सुनको मूल्य तोलाको २ लाख ९४ हजार ५ सय रुपैयाँ तोकिएको छ। यो गिरावटले बजारमा केही समयदेखि देखिएको उच्च मूल्यको प्रवृत्तिमाथि प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ।

सुनको मूल्यमा दुई दिनको तीव्र गिरावट

सोमबार तोलाको ३ हजार रुपैयाँले घटेको सुनको मूल्य मंगलबार पनि सोही दरमा घटेको थियो, जसले गर्दा लगातार दुई दिनसम्म तोलाको ३ हजार रुपैयाँका दरले मूल्य घट्दा कुल ६ हजार रुपैयाँको गिरावट आएको छ। यसअघि सोमबारको कारोबार मूल्य तोलाको ३ लाख ५ सय रुपैयाँ थियो, जुन यस गिरावटपछि २ लाख ९४ हजार ५ सय रुपैयाँमा आइपुगेको छ। यो सानो समयमा भएको यति ठूलो गिरावटले बजारको चाललाई अप्रत्याशित बनाएको छ। यसको प्रत्यक्ष असर सुनको कारोबार गर्ने व्यवसायीहरू र सुन किन्न चाहने उपभोक्ताहरूमा परेको छ।

• आजको मूल्य: छापावाल सुन तोलाको २ लाख ९४ हजार ५ सय रुपैयाँ
• हिजोको मूल्य: तोलाको २ लाख ९७ हजार ५ सय रुपैयाँ (अत्याधिक अनुमानित)
• दुई दिनको कुल गिरावट: तोलाको ६ हजार रुपैयाँ
• चाँदीको मूल्य: तोलाको ४९१५ रुपैयाँ (३० रुपैयाँले घटेको)

सुनको मूल्य घट्नुका कारणहरूको बजार विश्लेषण

सुनको मूल्यमा आएको यो गिरावट अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभावका साथै आन्तरिक माग र आपूर्तिको सन्तुलनसँग जोडिएको छ। पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा उतारचढाव देखिएको छ, जसको प्रत्यक्ष असर नेपालको बजारमा पनि परेको छ। विशेषगरी, अमेरिकी डलरको मजबुती र ब्याजदरमा आउने परिवर्तनले सुनको मूल्यलाई प्रभावित पार्ने गर्दछ। यसका अतिरिक्त, नेपालीहरूको महान चाड दसैं र तिहार जस्ता पर्वहरूको सिजन सकिएसँगै सुनको मागमा केही कमी आएको छ, जसले गर्दा बजारमा सुनको थुप्रै मौज्दात रहेको छ। यद्यपि, स्थानीय बजारमा सुनको आपूर्ति पर्याप्त रहेको छ, जसले गर्दा मूल्यमा दबाब सिर्जना भएको छ। नेपालमा सुनको मूल्य निर्धारणमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको भूमिका महत्वपूर्ण रहन्छ, किनकि नेपालले आफ्नो आवश्यकताको अधिकांश सुन आयात गर्ने गर्दछ।

यता चाँदीको मूल्यमा पनि आज सामान्य गिरावट आएको छ। महासंघका अनुसार चाँदीको मूल्य आज तोलाको ३० रुपैयाँले घटेर ४९१५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। चाँदीको मूल्यमा हुने यस्तो सानोतिनो उतारचढावले पनि दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यमा प्रभाव पार्न सक्छ, यद्यपि सुनको तुलनामा यसको प्रभाव कम हुन्छ।

नागरिकमा सुनको मूल्य गिरावटको प्रत्यक्ष असर

सुनको मूल्यमा आएको यो गिरावटले सुनमा लगानी गर्ने वा सुन किन्न चाहने उपभोक्ताका लागि भने राहतको खबर हो। विशेषगरी विवाह तथा अन्य शुभकार्यका लागि सुन किन्न चाहनेहरूलाई यसले केही सहुलियत मिलेको छ, जसले गर्दा उनीहरूलाई आर्थिक भार कम हुने अपेक्षा छ। उदाहरणका लागि, एक तोला सुन किन्न चाहने परिवारले यस गिरावटले गर्दा कम्तीमा ६ हजार रुपैयाँ जोगाउन सक्छ, जुन उनीहरूको अन्य खर्चमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। यद्यपि, सुनको मूल्यमा आउने यस्ता उतारचढावले बजारको अस्थिरतालाई भने सङ्केत गर्दछ, जसले गर्दा दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूमाझ केही चिन्ता उत्पन्न हुन सक्छ। नेपालमा सुनलाई एक सुरक्षित लगानीको माध्यम मानिन्छ, र यसको मूल्यमा हुने अनपेक्षित उतारचढावले लगानीकर्ताहरूको मनोबलमा असर पार्न सक्छ।

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार प्रति १० ग्राम छापावाल सुनको मूल्य २ लाख ५२ हजार ४ सय रुपैयाँभन्दा बढी पर्न जान्छ। यसले गर्दा सामान्य नागरिकका लागि सुन किन्न अझै पनि महँगो नै छ। यद्यपि, हालको गिरावटले गर्दा केही हदसम्म पहुँच बढेको छ। नेपालमा सुनको दैनिक कारोबारको मात्रा ठूलो रहन्छ, विशेषगरी चाडपर्व र शुभ साइतहरूमा। यसैगरी, सुनको शुद्धता र यसको मूल्य निर्धारणमा विभिन्न कारकहरूले भूमिका खेल्छन्, जसमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको दर, डलरको विनिमय दर, र स्थानीय माग तथा आपूर्ति प्रमुख हुन्।

आगामी सातामा सुनको बजारको सम्भावित दिशा

आगामी साताहरूमा सुनको मूल्यको दिशा केही हदसम्म अनिश्चित छ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा हुने उतारचढाव, अमेरिकी फेडरल रिजर्भको मौद्रिक नीति, र भू-राजनीतिक घटनाक्रमहरूले यसलाई प्रभावित गर्न सक्नेछन्। यदि डलर कमजोर भयो वा ब्याजदरमा कमी आएको संकेत पाइयो भने सुनको मूल्यमा पुनः वृद्धि देखिन सक्छ। यसको विपरीत, यदि अर्थतन्त्र बलियो भएको संकेतहरू देखा परेमा वा मुद्रास्फीति नियन्त्रणमा आएमा सुनको मूल्यमा दबाब कायम रहन सक्छ। नेपालको सन्दर्भमा, स्थानीय मागको अवस्था र सरकारको आयात नीतिले पनि मूल्यमा प्रभाव पार्नेछ। व्यवसायीहरूले बजारको चाललाई नजिकबाट नियालिरहेका छन्, र उपभोक्ताहरूले पनि सम्भावित थप गिरावटको आशा गरिरहेका छन्।

नेपालमा सुनको कारोबारलाई नियमन गर्न नेपाल राष्ट्र बैंकले केही मापदण्डहरू तय गरेको छ, जसले बजारलाई केही हदसम्म स्थिर राख्न मद्दत गर्दछ। यद्यपि, अनौपचारिक कारोबार र कालोबजारीको सम्भावनालाई पूर्ण रूपमा नकार्न सकिँदैन। सुनको मूल्यमा हुने यस्ता ठूला उतारचढावले समग्र अर्थतन्त्रमा पनि प्रभाव पार्न सक्छ, किनकि सुन नेपालको आयातमा एक महत्वपूर्ण वस्तु हो। यसैगरी, सुनको धितोमा कर्जा लिने वा दिने कार्यमा पनि यसको मूल्यको उतारचढावले असर गर्दछ।

नेपालमा सुनचाँदी व्यवसाय एक परम्परागत र महत्वपूर्ण व्यवसाय हो, जसले हजारौं मानिसहरूलाई रोजगारी प्रदान गर्दछ। यस क्षेत्रमा हुने कुनै पनि ठूलो परिवर्तनले यस व्यवसायमा संलग्न व्यक्तिहरूको जीविकामा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। हालको मूल्य गिरावटले गर्दा केही व्यवसायीहरूलाई स्टक व्यवस्थापनमा चुनौती आउन सक्छ, भने केहीले यसलाई थप सुन खरिद गर्ने अवसरको रूपमा पनि हेर्न सक्छन्। यसैगरी, सुनको शुद्धता र तौलमा हुने सानोतिनो फरकले पनि मूल्यमा ठूलो भिन्नता ल्याउन सक्छ, त्यसैले उपभोक्ताहरूले सधैं विश्वासिलो पसलबाट मात्र खरिद गर्नुपर्ने हुन्छ।