सुनसरीको देवानगञ्ज गाउँपालिका–३ कप्तानगञ्जमा दुई समुदायबीच झडप नियन्त्रण गर्न प्रहरीले चलाएको गोली लागेर ओमप्रकाश मेहताको मृत्यु भएको छ। यो घटनाले पूर्वी नेपालका विभिन्न जिल्लामा असर पारेको छ। सुनसरीमा कफ्र्यु आदेश जारी छ। सिरहा, धनुषा, सप्तरीलगायत मधेश प्रदेशका जिल्लामा विरोध प्रदर्शन र सुरक्षा सतर्कता बढाइएको छ।
प्रदर्शन हिंसात्मक बन्दै गएपछि जिल्ला प्रशासन कार्यालय सुनसरीले कोशी ब्यारेजदेखि इटहरीको पकलीचोकसम्म कफ्र्यु आदेश जारी गरेको छ। प्रमुख जिल्ला अधिकारी ईश्वरीप्रसाद अर्यालले स्थानीय प्रशासन ऐन, २०२८ को दफा ६ (क) बमोजिम यो आदेश जारी गरेका हुन्। कफ्र्यु क्षेत्र पूर्व–पश्चिम राजमार्गको इटहरीको पकलीचोकदेखि कोशी ब्यारेजसम्म र राजमार्गको उत्तर–दक्षिण २०० मिटरभित्र लागू छ।
प्रशासनले उक्त क्षेत्रमा सर्वसाधारणको आवतजावत, भेला, जुलुस, प्रदर्शन, सभा, बैठक तथा घेराउमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको छ। सार्वजनिक शान्ति–सुरक्षा कायम राख्न, थप हिंसा रोक्न र जनधनको क्षति हुन नदिन कफ्र्यु जारी गरिएको हो। सर्वसाधारणलाई अत्यावश्यक कामबाहेक घरबाहिर ननिस्कन आग्रह गरिएको छ।
साउन १० गते राति देवानगञ्ज गाउँपालिका–३ कप्तानगञ्जमा दुई समुदायबीच झडप भएको थियो। प्रहरीको गोली लागेर देवानगञ्जका ओमप्रकाश मेहताको मृत्यु भयो। घटनामा नौ जना स्थानीय घाइते भए। नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरीका एक दर्जनभन्दा बढी सुरक्षाकर्मी पनि घाइते भएका छन्।
घटनापछि सुनसरीको दक्षिणी क्षेत्रमा सोमबार दिनभर निषेधाज्ञा र कफ्र्यु लागू गरिएको थियो। सरकारले घटनाको छानबिन गर्न गृह मन्त्रालयका सहसचिवको नेतृत्वमा समिति गठन गरेको छ।
सुनसरी घटनाको निष्पक्ष छानबिन र दोषीमाथि कारबाहीको माग गर्दै सिरहामा प्रदर्शन भएको छ। गोलबजार नगरपालिका–८ पुरानो चोकमा प्रदर्शनकारीले केहीबेर पूर्व–पश्चिम राजमार्ग अवरुद्ध पारे। प्रदर्शनकारीले प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्रीको राजीनामा माग गरे। धनगढीमाई नगरपालिका–८ कसहामा पनि सडक अवरुद्ध भएको थियो। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिरहाका प्रहरी उपरीक्षक बासुदेव पाठकका अनुसार करिब आधा घण्टापछि सडक सञ्चालनमा आयो।
प्रहरीले प्रदर्शनका क्रममा अप्रिय घटना रोक्न र सार्वजनिक सम्पत्तिको सुरक्षा गर्न संवेदनशील क्षेत्रमा अतिरिक्त सुरक्षाकर्मी परिचालन गरेको छ। सुनसरी घटनाका दोषीलाई कारबाहीको माग गर्दै जनकपुरधाम, सप्तरीको राजविराज, वीरगञ्जमा पनि विरोध प्रदर्शन भएका छन्।
देवानगञ्ज घटनाले उग्ररूप लिएपछि मधेशसहित देशव्यापी प्रदर्शनको सम्भावनालाई मध्यनजर गर्दै जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषाले सर्वपक्षीय सद्भाव बैठक आयोजना गर्यो। बैठकले सामाजिक सद्भाव, धार्मिक सहिष्णुता र साम्प्रदायिक एकता कायम राख्न सबै पक्षलाई संयमता अपनाउन आग्रह गर्यो।
धनुषाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी प्रेमप्रसाद लुइँटेलका अनुसार समुदायका अगुवा, नागरिक समाज, राजनीतिक दल, स्थानीय तहका जनप्रतिनिधि र विभिन्न संघसंस्थाले आपसी भाइचारा कायम राख्न सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्ने सहमति भएको छ। बैठकले विरोध प्रदर्शनका नाममा तोडफोड, आगजनी वा सम्पत्तिमा क्षति पुर्याउनेमाथि प्रचलित कानुनअनुसार कारबाही गर्ने निर्णय गर्यो।
फेसबुक, टिकटकजस्ता सामाजिक सञ्जालमार्फत धार्मिक विद्वेष, घृणा वा सामाजिक सद्भाव खलबल्याउने सामग्री प्रसारण तथा प्रचारप्रसार गर्ने गतिविधिमाथि निगरानी बढाइने निर्णय पनि भएको छ। प्रशासनले मुलुकी अपराध संहिता, २०७४, विद्युतीय कारोबार ऐन, २०६३ र अन्य कानुनबमोजिम आपराधिक गतिविधिमा संलग्नलाई कारबाही गरिने स्पष्ट पारेको छ।
सुनसरीको देवानगञ्ज घटनापछि सुरक्षा निकायले पूर्वी र मधेश प्रदेशका संवेदनशील जिल्लामा निगरानी बढाएको छ। प्रशासनले कुनै पनि अपुष्ट सूचना वा भ्रामक सामग्री सामाजिक सञ्जालमा साझा नगर्न, कानुन हातमा नलिन र सामाजिक सद्भाव तथा धार्मिक सहिष्णुता कायम राख्न नागरिकलाई आग्रह गरेको छ।
