दस वर्षपछि भारतको दिल्लीमा भेटिएका सप्तरीका शिवकुमार सदा परिवारको जिम्मामा

दश वर्षअघि ६ वर्षको उमेरमा घरबाट हराएका सप्तरीको अग्नीसाईर कृष्णासवरन गाउँपालिका–६ का १६ वर्षीय शिवकुमार सदा २०८३ असोज १८ गते आइतबार राति भारतको नयाँ दिल्लीबाट खोजी गरी परिवारको काखमा फर्किएका छन्।

शिवकुमारका बुबा ऋषिदेव सदाको परिवारले १० वर्षसम्म उनको खोजी जारी राखेको थियो। यसैको परिणाम स्वरूप उनी भारतमा भेटिएका हुन्।

खोजीका क्रममा शिवकुमार भारतको नयाँ दिल्लीमा रहेको जानकारी प्राप्त भएपछि जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीले दिल्लीस्थित ‘किड इन्डिया’ (King India) नामक संस्थासँग समन्वय गरेको थियो। उक्त संस्थाको सहयोगमा शिवकुमारलाई फेला पारिएको थियो।

‘किड इन्डिया’ संस्थाका निर्देशक नवीन जोशीले जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका निमित्त कार्यालय प्रमुख प्रहरी नायब उपरीक्षक हेमराज घिमिरेसँग समन्वय गरी शिवकुमारलाई नेपाल फर्काउने प्रक्रिया अघि बढाएका थिए। २०८३ असोज १८ गते आइतबार राति करिब ८ बजे शिवकुमारलाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीमा ल्याइएको थियो।

त्यसपछि, अग्नीसाईर कृष्णासवरन गाउँपालिका–६ का वडा अध्यक्ष अशोक कुमार आचार्यसहित जनप्रतिनिधिको रोहबरमा शिवकुमारलाई उनका बुबा ऋषिदेव सदाको जिम्मा लगाइएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीले जनाएको छ।

मधेशमा मानव बेचबिखन: बदलिँदो शैली र ४१ घटना

मधेश प्रदेशमा मानव बेचबिखन अब सीमावर्ती समस्या मात्र नभई सम्पूर्ण सामाजिक संरचनामा गहिरो रूपमा जरा गाडेको अपराध बनेको छ। मानव तस्करीको शैली पनि फेरिएको छ, जहाँ धार्मिक स्थल घुमाउने, उपचार गराउने वा रोजगारी दिने नाममा बालबालिका तथा युवाहरूलाई दिल्ली, मुम्बई, कोलकाता, चेन्नईजस्ता भारतीय शहरहरूमा पुर्‍याइन्छ।

मधेश प्रदेशका डिआईजी उमा प्रसाद चतुर्वेदीका अनुसार प्रदेश सरकार मानव बेचबिखन विरुद्धको अभियानमा सबै सरोकारवालासँग सहकार्य गर्न तयार छ। पछिल्लो तीन वर्षमा मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा मानव बेचबिखनसम्बन्धी ४१ वटा घटना दर्ता भएका छन्। नेपाल प्रहरीले बर्दिया मार्ग हुँदै अनधिकृत रूपमा भारत लैजान लागिएका नेपाली बालबालिकाको उद्धार गरेका उदाहरणहरू पनि छन्, जसमा सन् २०२६ सेप्टेम्बरमा भारतबाट १५ नेपाली बालबालिकाको उद्धार गरिएको थियो।

शिवकुमारको पुनर्मिलनले सदा परिवारमा लामो समयपछि खुसी फर्किएको छ। तर, उनी कसरी दिल्ली पुगे र १० वर्षसम्म त्यहाँ कसरी बिताए भन्ने प्रश्नहरू अझै अनुत्तरित छन्। उनी मानव बेचबिखनको शिकार भएका थिए वा अन्य कारणले हराएका थिए भन्नेबारे विस्तृत जानकारी उपलब्ध छैन। उनको शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य अवस्था तथा सामाजिक पुनस्र्थापनाका लागि परिवार वा सरकारी निकायबाट के कस्ता सहयोग प्रदान गरिनेछ भन्नेबारे पनि हालसम्म कुनै स्पष्टता छैन।