ताजा अपडेट: साउदी गठबन्धनद्वारा यमनमा ८२ हुथी लक्ष्य ध्वस्त: नागरिकमाथिको आक्रमण दण्डहीन नहुने चेतावनी
रियाद र आभा विमानस्थलमा भएका घातक आक्रमणमा तीन जनाको मृत्यु र ३६ जना घाइते भएपछि साउदी नेतृत्वको गठबन्धनले यमनभर ८२ वटा हुथी सैन्य लक्ष्यहरू ध्वस्त पारेको छ। यो कारबाहीले लामो समयसम्म शान्त रहेको द्वन्द्वलाई पुनः तीव्र बनाएको छ।
गठबन्धनका प्रवक्ता मेजर जनरल तुर्की अल-माल्कीले नागरिक र नागरिक वस्तुहरूमाथि भएका आक्रमणहरू दण्डित नहुने बताएका छन्। उनले सादा, अल-हुदायदाह, अल-जौफ र मारिबका यमनी प्रान्तहरूमा हुथी सैन्य अड्डाहरूलाई लक्षित गरी ‘व्यापक कारबाही’ गरिएको जानकारी दिए।
द्वन्द्वको तीव्रता र समुद्री मार्गमा खतरा
यो द्वन्द्व वर्षौँको सापेक्षिक शान्तिपछि पुनः तीव्र भएको छ। संयुक्त राष्ट्रसंघको पहलमा सन् २०२२ अप्रिलमा भएको युद्धविरामले लामो समयसम्म शान्ति कायम राखेको थियो, तर पछिल्ला क्षेत्रीय प्रगति र लडाइँले युद्धलाई ठूलो मात्रामा ब्युँताएको छ।
साउदी अरब र यमनी सरकारी सेनाले यमनको पश्चिमी लाल सागर तट र बाब अल-मन्डेब जलडमरु नजिक हुथीहरूले कब्जा गरेको क्षेत्र फिर्ता लिन ठूलो स्थल र हवाई आक्रमण सुरु गरेका छन्। लडाइँ धुबाब र रणनीतिक मोखा बन्दरगाह वरपरका क्षेत्रहरूमा केन्द्रित छ।
हुथीहरूले बाब अल-मन्डेबमाथि आफ्नो स्थिति कायम राख्न खोजेका छन्, जुन विश्वव्यापी व्यापारको लगभग १२ प्रतिशत पार गर्ने एक महत्वपूर्ण समुद्री चोकपोइन्ट हो। इन्स्टिच्युट फर द स्टडी अफ वारका अनुसार, हुथीहरूले नागरिक पूर्वाधारमाथिको आक्रमणलाई साउदी अरबको आर्थिक लागत बढाउने र रियादलाई उनीहरूको माग पूरा गर्न दबाब दिने माध्यमका रूपमा हेरेका छन्।
गठबन्धनको कारबाही र हताहतको विवरण
लक्षित स्थानहरूमा सादामा ११ वटा पहाडी ब्यालिस्टिक मिसाइल भण्डारण सुविधाहरू, साथै कमान्ड र नियन्त्रण केन्द्रहरू, सञ्चार प्रणालीहरू, मिसाइल र हतियार डिपोहरू र हुथी सेनाले प्रयोग गर्ने भेला हुने स्थानहरू समावेश थिए।
आभा विमानस्थलमा भएको आक्रमणमा एक मोरक्कन र एक अल्जेरियन महिलाको मृत्यु भएको थियो भने २८ जना घाइते भएका थिए। त्यस्तै, रियादको किंग खालिद विमानस्थलमा भएको आक्रमणमा एक सुडानी पुरुषको मृत्यु भएको र आठ जना घाइते भएका थिए। गठबन्धनले बुधबार रियादतर्फ प्रहार गरिएको ब्यालिस्टिक मिसाइललाई रोकेर नष्ट गरेको थियो र उक्त आक्रमणमा प्रयोग भएको प्रक्षेपण प्लेटफर्म पछि सानामा नष्ट गरिएको थियो।
साउदीमा १५४ नेपालीको मृत्यु, ४१९ जेलमा
साउदी अरबमा रोजगारीका लागि पुगेका नेपाली श्रमिकका समस्याहरू रोजगारी, तलब र कार्यस्थलमा मात्र सीमित छैनन्; मृत्यु, शव स्वदेश फिर्ती, दुर्घटनापछिको क्षतिपूर्ति, रक्तधन, जेल, कानुनी प्रक्रिया, बहिर्गमन अनुमति, श्रम स्वीकृति तथा कागजातसम्बन्धी झन्झटसम्मका विषयले उनीहरूको जीवनमा गम्भीर प्रभाव पार्दै आएका छन्।
रियादस्थित नेपाली राजदूतावासले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार सन् २०२५ जुलाई १८ देखि सन् २०२६ जुलाई १६ सम्म साउदी अरबमा १५४ जना नेपालीको मृत्यु भएको छ। मृतकहरूमध्ये ९९ जनाको प्राकृतिक मृत्यु, २९ जनाको आत्महत्या, १९ जनाको सवारी दुर्घटना तथा ७ जनाको कार्यस्थल दुर्घटना भएको तथ्यांक छ।
सन् २०२६ सेप्टेम्बर २० सम्मको विवरणअनुसार साउदीका जेलमा ४१९ जना नेपाली रहेका छन्, जसमध्ये मादक पदार्थसम्बन्धी मुद्दाहरू प्रमुख छन्। नेपाली राजदूतावासले विदेशमा अकालमा ज्यान गुमाएका श्रमिकहरूको शव नेपाल फर्काउने आवश्यक प्रक्रिया र व्यवस्थापनको काम नियमित रूपमा गर्दै आएको छ।
नवीनसञ्चार अनलाइनलाई जनवरी २७, २०२६ मा नरेश सापकोटाले साउदी अरबमा रहेका नेपालीहरूको अवस्था कहाली लाग्दो रहेको बताएका थिए। साउदी अरबमा प्रत्येक वर्ष मृत्युदण्डको सजाय कार्यान्वयनको संख्या बढिरहेको छ, पछिल्लो १० वर्षभित्र १८ सय जनालाई मृत्युदण्ड दिइएको छ भने पछिल्ला तीन वर्षयता लगातार तीन नेपालीलाई मृत्युदण्ड दिइएको छ।
गठबन्धनको निरन्तर समर्थन र मानवीय संकट
गठबन्धनले यमनको अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता प्राप्त सरकारलाई हुथीहरूको क्षेत्रीय लाभलाई उल्टाउन निरन्तर परिचालन समर्थनको प्रतिबद्धता जनाएको छ। मेजर जनरल अल-माल्कीले दक्षिणी लाल सागर र बाब अल-मन्डेबमा ढुवानीमा हुथी खतरा क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि खतरा भएको उल्लेख गरेका छन्। यस द्वन्द्वको मानवीय लागत पनि उच्च छ, जहाँ करिब १,००० जनाको मृत्यु भएको र २,००,००० भन्दा बढी विस्थापित भएका छन्।
यसअघि: साउदी हवाई प्रतिरक्षाले रियादको उत्तरमा हुथी ब्यालिस्टिक मिसाइल खसाल्यो
