थाइल्याण्डका प्रधानमन्त्री अनुतिन चर्नभिराकुलले अक्टोबर १२ देखि १८ सम्म बैंककमा हुने अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (IMF) र विश्व बैंक समूहको वार्षिक बैठकअघि बाढीको जोखिम मूल्याङ्कन र उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिन निर्देशन दिएका छन्। यो कदमले १९० देशका करिब २०,००० सहभागीहरूलाई सहज वातावरण प्रदान गर्ने रणनीतिक महत्त्व बोकेको छ।
बैंककको क्वीन सिरिकिट राष्ट्रिय सम्मेलन केन्द्रमा हुने यस बैठकका लागि थाइल्याण्डले तयारी गरिरहेको छ। प्रधानमन्त्री अनुतिनले राष्ट्रिय विपद् रोकथाम तथा न्यूनीकरण कमान्ड (NDPMC) को बैठकको अध्यक्षता गर्दै पानी व्यवस्थापन, पुनर्स्थापना, क्षतिपूर्ति र आगामी वर्षाका लागि तयारीमा विशेष निर्देशन दिएका हुन्।
बाढी नियन्त्रण र मानवीय सहायतामा जोड
प्रधानमन्त्री अनुतिनले पानी छोड्नुअघि बासिन्दाहरूलाई अग्रिम जानकारी दिन, सरसफाइलाई तीव्रता दिन र क्षतिको सर्वेक्षण तत्काल गर्न निर्देशन दिएका छन्। विशेषगरी वृद्धवृद्धा र ओछ्यानमा परेका बिरामीहरू जस्ता जोखिममा रहेका समूहहरूको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिन भनिएको छ। गत वर्ष हाट याईमा भएको बाढीबाट पाठ सिक्दै, अधिकारीहरूलाई बाढी सुरु हुनुअघि नै जोखिममा रहेका बासिन्दाहरूको पहिचान गरी उनीहरूलाई सुरक्षित स्थानमा सार्ने तयारी गर्न पनि निर्देशन दिइएको छ।
हालसम्म ४८,६०० घरपरिवारमा बाढी राहत पुगेको छ, जुन योग्य हुने अनुमान गरिएका कुल घरपरिवारको करिब १२ प्रतिशत हो। प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिक कोषको पारदर्शी र सही प्रयोग सुनिश्चित गर्दै अन्य सहायतालाई पनि तीव्रता दिन आदेश दिएका छन्। उनले बाढी प्रतिक्रिया कार्यमा निरन्तर खटिरहेका कर्मचारीहरूको स्वास्थ्य सुरक्षामा पनि ध्यान दिन आग्रह गरेका छन्।
विश्वव्यापी आर्थिक चुनौती र बैठकको एजेन्डा
यो बैठक विश्वव्यापी अर्थतन्त्रले मुद्रास्फीति, ऊर्जाको मूल्यवृद्धि र भूराजनीतिक द्वन्द्वको सामना गरिरहेको बेला हुँदैछ। इरान युद्धले आपूर्तिमा आएको अवरोधले ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य युद्धपूर्वको स्तरभन्दा करिब ३० प्रतिशतले बढाएको छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) को विस्तारले बिजुलीको मागमा दबाब सिर्जना गरेको छ भने ठूलो ऋण जारीले बन्ड उत्पादनमा वृद्धिमा योगदान पुर्याएको छ।
IMF का प्रबन्ध निर्देशक क्रिस्टालिना जर्जिएभाले अधिकांश देशहरूलाई ‘सावधानीपूर्वक आक्रामक’ मौद्रिक नीति अपनाउन सुझाव दिएकी छन्। अमेरिकी फेडरल रिजर्भ, युरोपेली केन्द्रीय बैंक र बैंक अफ जापानले हालै ब्याजदर बढाएका छन्, जसले विश्वव्यापी उधारो लागतमा वृद्धि ल्याएको छ। यस पृष्ठभूमिमा, बैठकहरूमा विश्वव्यापी आर्थिक दृष्टिकोण, वित्तीय स्थिरता, गरिबी निवारण, समावेशी आर्थिक वृद्धि, रोजगारी सिर्जना, सार्वजनिक ऋण र एआई जस्ता महत्त्वपूर्ण विषयहरूमा छलफल हुनेछ।
थाइल्याण्डको प्रस्ताव र नेपालको चासो
थाइल्याण्डले सन् २०२६ को बैठकमा डिजिटल वित्त, जलवायु लचिलोपन र विश्वव्यापी सहकार्यमा केन्द्रित ‘बैंकक घोषणा’ प्रस्ताव गर्ने योजना बनाएको छ। यस अन्तर्गत ‘बैंकक ब्लुप्रिन्ट’ ले आधुनिक डिजिटल वित्तको लागि ढाँचा प्रदान गर्नेछ भने ‘बैंकक संवाद’ ले छलफलका परिणामहरूलाई एकसाथ ल्याउनेछ। थाइल्याण्डले पानी व्यवस्थापनमा आफ्नो अनुभव साझा गर्दै विश्व बैंक र IMF बीच थप सहकार्यलाई बढावा दिनेछ।
नेपाली नागरिकका लागि थाइल्याण्डको कार्य भिसा प्रक्रियामा सामान्यतया ७+ कार्य दिन लाग्छ र नेपाली भाषाका सबै कागजातहरूको नोटरी-प्रमाणित अंग्रेजी अनुवाद आवश्यक पर्दछ।
बैठकका सम्भावित परिणाम
IMF-विश्व बैंकको वार्षिक बैठकहरूमा सहभागी राष्ट्रहरूले विश्वव्यापी आर्थिक चुनौतीहरूको सामना गर्न साझा रणनीतिहरू तय गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। थाइल्याण्डले यस बैठकलाई आफ्नो दिगोपन, लगानी आकर्षित गर्ने र आर्थिक तथा वातावरणीय अस्थिरताप्रति लचिलोपनलाई सुदृढ गर्ने अवसरको रूपमा लिएको छ। बैठकले विश्वव्यापी आर्थिक वृद्धि, वित्तीय स्थिरता र गरिबी निवारणका लागि आगामी दिशाहरू तय गर्नेछ।
