दक्षिण कोरियाले अन्तर–कोरियाली सीमा क्षेत्रमा हुन सक्ने आकस्मिक झडप रोक्न उत्तर कोरियालाई तत्काल सञ्चार संयन्त्र स्थापना गर्न आग्रह गरेको छ। दक्षिण कोरियाको एकीकरण मन्त्रालयले बिहीबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा यो आग्रह गरिएको हो।
मन्त्रालयका अनुसार, सैन्य सीमा रेखा (एमडीएल) सम्बन्धी विषयमा दुवै पक्षबीच सम्झौता हुन सकेको छैन। दुई देशबीच लामो समयदेखि जारी तनाव कम गर्नका लागि सञ्चार संयन्त्रको आवश्यकतामा दक्षिण कोरियाले जोड दिएको छ।
कोरियाली विभाजनको विरासत
उत्तर र दक्षिण कोरिया सन् १९४८ मा विभाजित भएका थिए। यस विभाजनका कारण दुई देश प्राविधिक रूपमा अझै पनि युद्धको अवस्थामा छन्। सन् १९५० देखि १९५३ सम्म चलेको कोरियाली युद्ध शान्ति सम्झौता बिना युद्धविरामको घोषणाबाट समाप्त भएको थियो। यसै कारणले गर्दा दुई देशबीच सीमा क्षेत्रमा सधैँ तनावको स्थिति रहँदै आएको छ।
सम्बन्ध सुधारका प्रयास र अवरोध
सन् २०१८ मा दक्षिण कोरियाका तत्कालीन राष्ट्रपति मुन जे–इन र उत्तर कोरियाका सर्वोच्च नेता किम जोङ–उनबीच सम्बन्ध विस्तारका लागि विस्तृत सम्झौता भएको थियो। यस सम्झौता अन्तर्गत, सन् २०१८ को अप्रिलमा पान्मुन्जोम घोषणाको एक भागका रूपमा दुई देशबीच सञ्चारका लागि सम्पर्क कार्यालय स्थापना गरिएको थियो।
तर, उत्तर कोरियाले पछि उक्त कार्यालय भत्काइदिएपछि दुई देशबीचको सञ्चारमा अवरोध आएको थियो। यस घटनाले सम्बन्ध सुधारका प्रयासहरूमा ठूलो धक्का पुर्याएको थियो। सन् २०२५ को जुनमा दक्षिण कोरियाका राष्ट्रपति ली जे–म्युङले उत्तर कोरियासँगको तनाव कम गर्ने उद्देश्यले सीमामा दक्षिणतर्फबाट हुने प्रसारण बन्द गरेका थिए।
यसअघि पनि सीमा क्षेत्रमा तनाव बढेको थियो। उत्तर कोरियाले दक्षिण सीमामा ‘नयाँ प्रतिरोधात्मक उपाय’ र लाउडस्पिकर तयारीको चेतावनी दिएको थियो। दक्षिण कोरियाले पनि उत्तर कोरियाको सैन्य धम्कीपछि ‘निर्णायक दण्ड’ को चेतावनी दिएको थियो। यी घटनाक्रमले दुई कोरियाबीचको सम्बन्धमा निरन्तर उतारचढाव आइरहेको पुष्टि गर्छ।
उत्तर कोरियाको प्रतिक्रियाको प्रतीक्षा
दक्षिण कोरियाको एकीकरण मन्त्रालयले तत्काल सञ्चार संयन्त्र स्थापनाका लागि उत्तर कोरियालाई आग्रह गरे पनि यसमा उत्तर कोरियाको प्रतिक्रिया के आउँछ भन्ने अझै स्पष्ट भएको छैन। दुई देशबीचको सम्भावित झडप रोक्न र शान्ति कायम गर्न सञ्चार संयन्त्रको स्थापना अपरिहार्य मानिएको छ। यस विषयमा थप वार्ता र कूटनीतिक पहलहरू आवश्यक छन्।
