नेप्से ५.७३ अंकले घट्यो, ४ अर्ब ९१ करोडको कारोबार

साताको कारोबारको अन्तिम दिन बिहीबार धितोपत्र बजार मापक नेप्से परिसूचकमा गिरावट आएको छ। नेप्से परिसूचक ५.७३ अंकले घटेर २७३८.७२ बिन्दुमा पुगेको छ। यस दिन कुल ३४६ कम्पनीको १ करोड ९ लाख ७७ हजार ७८३ कित्ता सेयर खरिदबिक्री हुँदा रू. ४ अर्ब ९१ करोडभन्दा बढीको कारोबार भएको छ। यो गिरावटले समग्र बजारको भावनामा केही निराशा छाएको छ, तर यसलाई बजारको स्वाभाविक उतारचढावको रूपमा पनि हेरिएको छ। नेपालको धितोपत्र बजार, जसलाई नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) भनिन्छ, देशको आर्थिक स्वास्थ्यको एक महत्वपूर्ण सूचक हो र यसको चालले हजारौं लगानीकर्ताहरूको सम्पत्तिमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ। यस दिनको कारोबारले बजारमा हालको अस्थिरतालाई थप उजागर गरेको छ।

नेप्से परिसूचकमा ५.७३ अंकको गिरावट, ४ अर्ब ९१ करोडको कारोबार

• नेप्से परिसूचक: २७३८.७२ अंक (५.७३ अंकको गिरावट)
• कारोबार रकम: रू. ४ अर्ब ९१ करोडभन्दा बढी
• कुल कम्पनी: ३४६
• कुल कित्ता: १ करोड ९ लाख ७७ हजार ७८३
• कुल पटकको कारोबार: ८० हजार ४२७

बजारको दैनिक चाल र रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सको प्रभुत्व

पछिल्लो केही दिनयता नेप्से परिसूचकमा लगातार गिरावट देखिँदै आएको छ। यस दिनको कारोबारमा रिलायन्स स्पिनिङ मिल्सले सबैभन्दा बढी ४ अर्ब ९१ करोडभन्दा बढीको कारोबार गरेको छ। यस कम्पनीको मात्र २६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ। यस दिन श्रीनगर अग्रिटेकका लगानीकर्ताहरूले सबैभन्दा बढी नाफा कमाएका छन्। यो प्रवृत्तिले बजारमा केही निश्चित कम्पनीहरूमा लगानीकर्ताहरूको आकर्षण बढेको देखाउँछ, जसले गर्दा अन्य कम्पनीहरूको तुलनामा तिनीहरूको सेयर मूल्यमा अधिक उतारचढाव आउन सक्छ। नेपालको शेयर बजारमा ऐतिहासिक रूपमा नै केही ठूला कम्पनीहरूले कारोबारको ठूलो हिस्सा ओगट्ने गरेका छन्, जसले गर्दा समग्र बजारको चालमा तिनीहरूको प्रभाव बढी हुन्छ।

लगानीकर्ताहरूको मनोबलमा बजारको उतारचढावको प्रभाव

बजारमा लगातारको गिरावटले लगानीकर्ताहरूमा केही चिन्ता बढाएको छ। विशेषगरी साना लगानीकर्ताहरूले बजारको उतारचढावले प्रभावित हुने गरेका छन्। यद्यपि, ठूला लगानीकर्ताहरूले यसलाई अवसरका रूपमा पनि हेर्ने गरेका छन्। यस दिनको कारोबारमा केही कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा उल्लेख्य सुधार देखिएको छ भने केहीमा गिरावट आएको छ। साना लगानीकर्ताहरू, जसको पूँजी सीमित हुन्छ, उनीहरू बजारको प्रत्येक सानो उतारचढावले बढी प्रभावित हुन्छन् किनभने उनीहरूसँग ठूलो नोक्सानीलाई सहन सक्ने क्षमता कम हुन्छ। उदाहरणका लागि, एक सामान्य नेपाली परिवारले आफ्नो बचतको केही अंश शेयर बजारमा लगानी गरेको हुन सक्छ, र बजारमा आएको ठूलो गिरावटले उनीहरूको वित्तीय योजनालाई प्रभावित गर्न सक्छ। यसको विपरीत, ठूला संस्थागत लगानीकर्ताहरू वा धेरै पूँजी भएका व्यक्तिहरूले यस्तो गिरावटलाई सस्तो मूल्यमा राम्रो कम्पनीका शेयरहरू किन्ने अवसरको रूपमा हेर्न सक्छन्।

विश्लेषकको दृष्टिकोण: बजारको चाल र सामान्य करेक्सन

नेपाल धितोपत्र बोर्डका पूर्वअध्यक्ष नन्दकिशोर राईका अनुसार बजारको चाल विभिन्न आर्थिक सूचक, मौद्रिक नीति र अन्तर्राष्ट्रिय घटनाक्रममा भर पर्छ। ‘हालको गिरावटलाई एक सामान्य करेक्सनका रूपमा लिन सकिन्छ। यसले बजारलाई थप सन्तुलित बनाउन मद्दत गर्छ,’ उनले भने। उनको यो भनाइले बजारमा आउने उतारचढावलाई एक स्वाभाविक प्रक्रियाको रूपमा व्याख्या गरेको छ, जसले बजारलाई लामो समयसम्म स्वस्थ राख्न सहयोग गर्दछ। नेपालको अर्थतन्त्र प्रायः कृषिमा निर्भर भए पनि, शेयर बजारले वित्तीय क्षेत्रको विकास र लगानीको वातावरणलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ। मौद्रिक नीतिमा हुने परिवर्तनहरू, जस्तै ब्याजदरमा वृद्धि वा कमी,ले लगानीकर्ताहरूको लगानी गर्ने निर्णयलाई प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित गर्दछ। यसका अतिरिक्त, विश्वव्यापी आर्थिक अवस्था र भू-राजनीतिक घटनाक्रमले पनि नेपालको शेयर बजारलाई परोक्ष रूपमा असर पार्न सक्छ।

अब के होला ? बजारको आगामी दिशा र लगानीकर्ताको सचेतता

आगामी दिनमा नेप्से परिसूचकले कस्तो दिशा लिन्छ भन्ने कुरा मौद्रिक नीतिमा आउने परिवर्तन, बैंकहरूको ब्याजदर र कम्पनीहरूको तेस्रो त्रैमासिक वित्तीय विवरणमा भर पर्ने देखिन्छ। लगानीकर्ताहरूले थप सुझबुझका साथ लगानी गर्नुपर्ने देखिन्छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले जारी गर्ने मौद्रिक नीतिले समग्र अर्थतन्त्रमा तरलताको अवस्था र कर्जाको उपलब्धतालाई प्रभाव पार्छ, जसको प्रत्यक्ष असर शेयर बजारमा पर्दछ। यदि ब्याजदरहरू बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ भने, लगानीकर्ताहरूले शेयर बजारबाट पैसा निकालेर बैंकमा निक्षेप राख्न आकर्षित हुन सक्छन्, जसले बजारमा थप गिरावट ल्याउन सक्छ। यसको विपरीत, यदि अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउनका लागि सहज मौद्रिक नीति अपनाइयो भने, शेयर बजारमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ। यसका साथै, कम्पनीहरूको वित्तीय विवरणले उनीहरूको नाफा, घाटा र भावी सम्भावनाहरूको बारेमा जानकारी दिन्छ, जसले लगानीकर्ताहरूको निर्णयलाई मार्गनिर्देश गर्दछ।