भोटेकोशी बाढी: मृत्यु हुने १,३५७, ४,७१८ बेपत्ता; प्रधानमन्त्रीद्वारा समन्वयको आश्वासन

अपडेट (13:17, 2026-10-05)

भोटेकोशी बाढीका कारण रसुवाका तीन सरकारी र एक निजी विद्यालयका ४५ जना विद्यार्थी अझै सम्पर्कविहीन रहेको अनुसन्धान प्रतिवेदनले जनाएको छ। सो बाढीले रसुवाका चारवटा विद्यालय भवन पूर्ण रूपमा ध्वस्त पारेको थियो। यसैबीच, असोज १७ देखि १९ गतेसम्मको भारी वर्षासँगै आएको बाढीपहिरोका कारण ६० जनाको ज्यान गएको छ, जसमध्ये सबैभन्दा बढी क्षति इलाममा भएको छ।

प्रधानमन्त्री बालेन शाहले विपद् व्यवस्थापनमा खटिएका राष्ट्रसेवक कर्मचारी, सुरक्षाकर्मी, स्वयंसेवक तथा राजनीतिक दलका प्रतिनिधिलगायत सबैप्रति आभार व्यक्त गरेका छन्। उनले उपलब्ध स्रोतसाधन र जनशक्ति परिचालन गरी विपद् व्यवस्थापनको काम चाँडोभन्दा चाँडो सम्पन्न गर्ने प्रयास भइरहेको बताएका छन्।

विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को २१औँ बैठकमा पीडित परिवारलाई राहत उपलब्ध गराउने, अवरुद्ध सडक सञ्चालन गर्ने, मृतक र बेपत्ताका परिवारलाई कानुन बमोजिम राहत उपलब्ध गराउने, विपद्पश्चात फैलिन सक्ने महामारीजन्य रोग व्यवस्थापन गर्ने र अस्थायी आवास निर्माण गर्ने लगायतका ९ वटा एजेन्डामा छलफल भएको छ।

चीनले नेपाललाई कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) मा आधारित ‘माजु’ मौसम पूर्वसूचना प्रणालीको नेपालका लागि तयार पारिएको संस्करण भदौ १३ गते हस्तान्तरण गरेको छ। यसैबीच, राष्ट्रिय विपत् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत डा. धर्मराज उप्रेतीले भोटेकोशी–त्रिशूली नदीमा आएको बाढीका घटनापछि बाढीको पूर्वसूचना दिने परम्परागत शैली परिवर्तन गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन्। नेपालको एक तिहाई जनसंख्या अझै पनि पूर्वसूचना प्रणालीको पहुँचबाहिर रहेको छ।

अपडेट (13:02, 2026-10-05)

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) ले भोटेकोशी बाढीबाट मृत्यु हुनेको संख्या १,३५७ पुगेको जनाएको छ। यसअघि नेपाल प्रहरीले १,४५९ जनाको मृत्यु भएको बताएको थियो। प्राधिकरणका अनुसार, बाढीमा परी ६,८२७ जना घाइते भएका छन्। प्रधानमन्त्री बालेन शाहको अध्यक्षतामा सिंहदरबारमा बसेको विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन राष्ट्रिय परिषद्को २१औँ बैठकमा प्रधानमन्त्रीले विपद् व्यवस्थापनमा संघ, प्रदेश र स्थानीय सरकारसँग समन्वय भइरहेको बताएका छन्। बैठकमा गण्डकी, बागमती, मधेश र कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूको पनि सहभागिता थियो।

यसैबीच, २०८३ भदौ १० गते नेपाल-चीन सीमाबाट करिब २० किलोमिटर उत्तरपूर्वतर्फ लेन्दे खोलामा आएको विशाल हिमचट्टान पहिरोपछि बाढी उत्पन्न भएको प्राधिकरणले स्पष्ट पारेको छ। बाढीले नेपाल-चीन सिमानामा रहेको केरुङ बन्दरगाह परिसर पूर्ण रूपमा ध्वस्त पारेको छ। मधेश प्रदेशलाई २०८३ असोज १३ गतेदेखि तीन महिनाका लागि विपद् संकटग्रस्त क्षेत्र घोषणा गरिएको छ। मधेश प्रदेशमा पछिल्लो दुई महिनामा ४५९ विपद्का घटना भएका छन्, जसमा ९२ जनाको मृत्यु भएको प्रदेश सरकारले जनाएको छ।

प्रधानमन्त्री शाहले विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप सुदृढ बनाउन र हिमपहिरोको जोखिम न्यूनीकरणका लागि आवश्यक काम गरिरहेको जानकारी दिएका छन्। राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (NDRRMA) ले मनसुन पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य राष्ट्रिय कार्ययोजना, २०८३ लगायत विभिन्न कार्ययोजनाहरू तयार पारेको छ।

अपडेट (08:35, 2026-10-05)

रसुवाको भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण मृत्यु हुनेको संख्या १ हजार ४५९ पुगेको छ। नेपाल प्रहरीका अनुसार, सोमबार बिहान ५ बजेसम्म १ हजार ४५७ जनाको शव फेला परेको छ भने काठमाडौंमा उपचारका क्रममा थप २ जनाको मृत्यु भएको छ। यसअघि मृत्यु हुनेको संख्या उल्लेख गरिएको थिएन। हालसम्म ४ हजार ७१८ जना बेपत्ता रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

फेला परेका शवमध्ये रसुवामा २३६, नुवाकोटमा २०५, धादिङमा ७३, चितवनमा ३६९, गोरखामा ८०, तनहुँमा ३८, नवलपरासी पूर्वमा २३२ र नवलपरासी पश्चिममा २२२ जनाको शव फेला परेको छ। प्रहरीले १ हजार ३३४ वटा शवको व्यवस्थापन गरिसकेको छ। शव पहिचानका लागि मृतकका १ हजार ३३६ र आफन्तका २ हजार ७७ गरी कुल ३ हजार ४१३ वटा डिएनए नमुना संकलन गरिएको छ। हालसम्म ११२ जनाको मात्र सनाखत भएको छ भने पहिचान नभएका १ हजार ४३० वटा शवको विवरण नेपाल प्रहरीको वेबसाइटमा अपलोड गरिएको छ।

बाढी प्रभावित क्षेत्रमा उद्दार, खोजी, राहत वितरण र शव व्यवस्थापनका लागि हालसम्म ७ हजार ९७५ जना प्रहरी कर्मचारी परिचालन गरिएको छ। यसैबीच, असोज १९ गतेसम्मको जानकारी अनुसार, बाढी पहिरोले म्याग्दीका करिब ५५० घरपरिवार प्रभावित भएका छन्, जसमा १११ घर पूर्ण र ९३ मा आंशिक क्षति पुगेको छ। बागलुङको गलकोट नगरपालिका क्षेत्रमा पनि एक वडा कार्यालयसहित ६३ घर पूर्ण रूपमा क्षतिग्रस्त भएका छन्।

अपडेट (10:52, 2026-10-04)

लामिनछाने फाउन्डेसनले भोटेकोशी बाढी पीडितका लागि १ करोड ७ लाख रुपैयाँ (५१,७२७ पाउण्ड) सहयोग गरेको छ। बेलायतस्थित च्यारिटी कमिसनमा दर्ता भएको फाउन्डेसनले लन्डनस्थित नेपाली दूतावासको आधिकारिक बैंक खातामा उक्त रकम जम्मा गरेको हो। दूतावासका अनुसार, यो रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा हस्तान्तरण गरिनेछ। फाउन्डेसनका अध्यक्ष रबिन्द्र जंग लामिछानेले दूतावासमा आयोजित एक कार्यक्रममा लन्डनस्थित नेपाली दूतावासका चार्ज डी अफेयर्स बिपिन दुवाडी र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद बिदुषी रानालाई चेक हस्तान्तरण गरेका थिए।

यसैबीच, नेपाल बीमा प्राधिकरणले बाढी प्रभावित क्षेत्रका लागि दाबी भुक्तानी प्रक्रियालाई सहज बनाउन ‘संक्षिप्त कार्यविधि २०८३’ जारी गरेको छ। यसअघि कार्यविधि बन्न बाँकी रहेकोमा अहिले प्राधिकरणले सर्भेयरको प्रारम्भिक मूल्यांकनका आधारमा अनुमानित क्षतिको ५० प्रतिशतसम्म अग्रिम भुक्तानी दिन सकिने व्यवस्था गरेको छ। प्राधिकरणमा हालसम्म २,१८० वटा बीमा दाबी परेका छन्, जसको अनुमानित क्षति २० अर्ब ९८ करोड ८७ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा असोज १४ गतेसम्म १६ अर्ब १५ करोड ५५ लाख ३३ हजार ४६८ रुपैयाँ मौज्दात रहेको छ, जसमध्ये १ अर्ब रुपैयाँ यसअघि नै बाढी प्रभावित क्षेत्रका लागि निकासा भइसकेको छ।

सांसद बिदुषी रानाले बेलायत भ्रमणका क्रममा ब्रिटिश सांसदहरूसँग भेट गरी नेपालको पुनर्निर्माणका लागि सहयोग मागेकी छिन्। नेपाललाई पुनर्निर्माणका लागि आफ्नो कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको करिब १० प्रतिशत खर्च गर्नुपर्ने हुन सक्ने भएकाले अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग महत्त्वपूर्ण हुने उनले बताएकी छिन्।