कोशी प्रदेशमा बर्ड फ्लुको प्रकोप फैलिएपछि ठूलो संख्यामा कुखुरा नष्ट गरिएको छ। प्रदेशको विभिन्न जिल्लामा देखा परेको बर्ड फ्लु नियन्त्रणका लागि सरकारी टोलीले विशेष अभियान चलाएर २ लाख २७ हजारभन्दा बढी कुखुरा र अन्य पंक्षीजन्य वस्तु नष्ट गरेको छ।
नियन्त्रणको प्रयास
पशुपन्छी तथा मत्स्य विकास निर्देशनालय, प्रदेश सरकार कोशी प्रदेशका अनुसार, बर्ड फ्लुको सङ्क्रमण नियन्त्रण गर्नका लागि विशेष टोली खटिएको थियो। यो टोलीले सङ्क्रमित क्षेत्रका कुखुरा, चल्ला, अन्डा, दाना र सुली (मल) लगायतका सामग्रीहरूलाई सुरक्षित तरिकाले नष्ट गरेको छ। यस अभियानमा विशेषगरी मोरङ, सुनसरी र झापा जिल्लामा बढी मात्रामा कुखुरा नष्ट गरिएको छ।
निर्देशनालयका अनुसार, हालसम्म २ लाख २७ हजार ३ सय ५० वटा कुखुरा, ४ हजार ५ सय ७० वटा अन्डा, १ हजार ५ सय किलो दाना र करिब ५० टन सुली नष्ट गरिएको विवरण प्राप्त भएको छ। यसका अतिरिक्त, करिब १ हजार ५ सय वटा हाँस र कुखुराका चल्लासमेत नष्ट गरिएको छ।
कारण र असर
बर्ड फ्लु (एभियन इन्फ्लुएन्जा) एक सरुवा रोग हो, जुन विशेषगरी पंक्षीहरूमा लाग्ने गर्छ। यो रोग H5N1 जस्ता भाइरसका कारणले लाग्छ र यसले कुखुरापालन व्यवसायमा ठूलो आर्थिक क्षति पुर्याउँछ। यो रोग पंक्षीबाट मानिसमा पनि सर्ने भएकाले यसको नियन्त्रणलाई उच्च प्राथमिकता दिइएको छ।
यस प्रकोपले कोशी प्रदेशको कुखुरापालन व्यवसायमा ठूलो धक्का लागेको छ। किसानहरूले ठूलो नोक्सानी बेहोर्नु परेको छ भने बजारमा मासु र अन्डाको आपूर्तिमा समेत कमी आउन सक्ने देखिएको छ। यसको दीर्घकालीन असरका रूपमा कुखुरापालन व्यवसायमा लगानी गर्ने किसानहरूको मनोबल गिर्न सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
सरकारी कदम
प्रदेश सरकारले बर्ड फ्लुको थप फैलावट रोक्नका लागि प्रभावित क्षेत्रहरूमा कडा नियम लागू गरेको छ। यसमा कुखुरा र अन्य पंक्षीजन्य पदार्थहरूको ओसारपसारमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। साथै, सङ्क्रमण देखिएका फार्महरूलाई पूर्णरूपमा सिल गरिएको छ र त्यस क्षेत्रमा कम्तीमा ३ किलोमिटरको परिधिमा विशेष निगरानी राखिएको छ।
पशु सेवा विभाग, केन्द्रीय पशुरोग अन्वेषण प्रयोगशाला र स्थानीय तहका पशु सेवा कार्यालयहरूबीच समन्वय गरी सङ्क्रमणको स्रोत पत्ता लगाउने र थप फैलावट रोक्ने प्रयास भइरहेको छ। यसका लागि नमुना सङ्कलन गरी केन्द्रीय प्रयोगशालामा परीक्षणका लागि पठाइएको छ।
भविष्यको रणनीति
सरकारले यस प्रकोपबाट भएको क्षतिको मूल्याङ्कन गरी प्रभावित किसानहरूलाई राहत दिने विषयमा छलफल गरिरहेको छ। यसका साथै, भविष्यमा यस्ता प्रकोपहरू रोक्नका लागि जैविक सुरक्षाका उपायहरूलाई अझ कडा बनाउने र किसानहरूलाई सचेतना तालिम दिने योजना रहेको छ।
हालसम्म, यस रोगको सङ्क्रमण मानिसमा सरेको कुनै पुष्टि भएको छैन। यद्यपि, सर्वसाधारणलाई सङ्क्रमित पंक्षी वा तिनीहरूको सम्पर्कमा नआउन र कुनै शङ्का लागेमा तुरुन्तै नजिकको पशु सेवा कार्यालयमा सम्पर्क गर्न आग्रह गरिएको छ।
