धानखेतीको मुख्य याम सुरु भएसँगै दाङका किसान रासायनिक मलको चरम अभावमा परेका छन्। रोपाइँको तयारी र मकैमा मल हाल्ने जस्ता महत्वपूर्ण समयमा मलको अपुग आपूर्तिले किसान चिन्तित बनेका छन्।
मल वितरणको खबर पाएपछि किसानहरू सहकारी संस्थाको गेटमा रातभर लाइन बस्न बाध्य भएका छन्। घोराही उपमहानगरपालिका–१, पन्तटोलका किसान नरराज पन्तले बिहीबार बिहान २ बजेदेखि नै रामपुरस्थित जैविक विविधता कृषि सहकारी संस्थाको गेटमा धान र मकै खेतीका लागि मल लिन लाइन बसेको बताए।
उनले समयमै मल नपाउँदा रातभर लाइन बस्नुपरेकोमा निराशा व्यक्त गरे। “हिउँदेबालीको बाँकी मलले धानको बेर्ना तयार गर्यौं, तर अब रोपाईंको लागि मल छैन,” उनले भने, “सहकारीमा मल आएको सुनेर बिहानै आएका थियौं।”
त्यसैगरी, घोराही–२ निमुरियाका किसान गोविन्द गिरी बिहीबार राति ११ बजेदेखि साना किसान कृषि सहकारी संस्थामा दुई बोरा युरिया मलको आसमा लाइन बसेका थिए।
“धान खेतीका लागि मल अत्यावश्यक छ। अहिले नपाए अभाव झनै बढ्ने डर छ,” उनले भने।
साना किसान कृषि सहकारीका अध्यक्ष गुरुप्रसाद खनालका अनुसार मागको तुलनामा आपूर्ति निकै कम भएकाले किसानलाई आधा बोराका दरले मात्रै मल वितरण गर्नुपरेको छ।
“जेति आउँछ, केही घण्टामै सकिन्छ। हामी किसानको वास्तविक माग पूरा गर्न सक्ने अवस्थामा छैनौं,” उनले भने।
कृषि ज्ञान केन्द्र, दाङका अनुसार जिल्लामा करिब ३९ हजार हेक्टरमा धानखेती हुन्छ, जसका लागि वार्षिक करिब ३२ हजार ८ सय २१ टन रासायनिक मल आवश्यक पर्छ।
कृषि औजार कम्पनी लिमिटेड (एआइसिसी) दाङका शाखा प्रमुख देवीड हमालका अनुसार हालसम्म १ हजार ८ सय ९८ टन युरिया, १ हजार १ सय ९८ टन डिएपी र १ सय ६ टन पोटास बिक्री भएको छ।
एआइसिसीको तुलसीपुर शाखामा वितरण गर्न मिल्ने मौज्दात नरहे पनि दाङ शाखामा केही मौज्दात छ।
नुन व्यापार कम्पनी लिमिटेड, दाङ शाखाका अनुसार यसले २ हजार २ सय ६९ टन युरिया र २ हजार ३ सय ४८ टन डिएपी वितरण गरेको छ।
शाखा प्रमुख रामबाबुप्रसाद गुप्ताले यस वर्षको जनवरी महिनादेखि मलको आपूर्ति अनियमित भएकाले समस्या झनै बल्झिएको बताए।
धान रोप्ने तयारी तीव्र भएसँगै किसानले सरकारसँग समयमै र पर्याप्त मल आपूर्ति सुनिश्चित गर्न माग गरेका छन्।
