फ्लाईदुबई विमान प्रकरण: ककपिटभित्र चक्कु प्रहारबारे युएईको अनुसन्धान

दुबईबाट इजरायलको तेल अभिभतर्फ उडेको फ्लाईदुबईको विमानमा ओमानी को-पाइलटले भारतीय क्याप्टेन स्मित माच्छारलाई चक्कु प्रहार गरेपछि संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) ले उच्चस्तरीय अनुसन्धान थालेको छ, जसले विमानलाई १७,००० फिट तल खसालेको थियो। युएईको विदेश मन्त्रालयले बिहीबार घटनालाई नजिकबाट नियालिरहेको जनाएको छ, जसपछि महान्यायाधिवक्ता हमद सैफ अल शम्सीले विशेष सरकारी वकिलहरूको टोली गठन गर्न आदेश दिएका छन्। यो टोलीले घटनाको परिस्थिति र कारण पत्ता लगाउनुका साथै यससँग सम्बन्धित तथ्यहरू संकलन गर्नेछ।

ककपिटमा चक्कु प्रहार: विमान १७,००० फिट तल खस्यो

२०८३ असोज १४ गते बुधबार दुबई अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट बिहान ८:३५ बजे (आईएसटी) उडेको फ्लाईदुबईको उडान एफजेड-१०७३ मा ककपिटभित्र ओमानी को-पाइलटले भारतीय क्याप्टेन स्मित माच्छारलाई चक्कु प्रहार गरेका थिए। यो घटना करिब १०:५१ बजे (आईएसटी) साउदी अरेबियाको उत्तरपश्चिमी क्षेत्रमा भएको थियो। रिपोर्टहरूका अनुसार, यो घटना जोर्डनको हवाई क्षेत्रमाथि उडिरहेको बेला भएको थियो, जहाँ को-पाइलटले क्याप्टेनमाथि आक्रमण गरी विमानलाई नियन्त्रणबाहिर लैजान खोजेको बताइएको छ।

घटनापछि बोइङ ७३७ म्याक्स ८ विमान ३० सेकेन्डभन्दा कम समयमा करिब १४,००० फिट र दुई मिनेटमा १७,००० फिट तल झरेको थियो। तीव्र अवतरणका कारण विमानको रडर च्यातिएको रिपोर्ट गरिएको छ। विमानले सुरुमा सामान्य आपत्कालीन संकेत (कोड ७७००) बिहान ११:०१ बजे पठाएको थियो भने त्यसको सात मिनेटपछि, बिहान ११:०८ बजे गैरकानुनी हस्तक्षेप वा अपहरणको संकेत (कोड ७५००) पठाएको थियो। आपत्कालीन संकेत प्राप्त भएपछि इजरायली वायुसेनाका लडाकु विमानहरूलाई तत्काल परिचालन गरिएको थियो।

ककपिटमा झगडा भएको सूचना आएपछि विमानलाई साउदी अरेबियाको उत्तरपश्चिमी सहर ताबुकस्थित प्रिन्स सुल्तान बिन अब्दुलअजिज अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा डाइभर्ट गरी आकस्मिक अवतरण गराइएको थियो। विमानमा १७४ जना यात्रु सवार थिए, जसमा २७ बालबालिका पनि समावेश थिए।

विमानमा रहेका यात्रु र चालक दलका सदस्यहरूले हस्तक्षेप गरी ओमानी को-पाइलटलाई नियन्त्रणमा लिएका थिए। यात्रु आसाफ राजुआन र दन्त चिकित्सक शोटा मुसायेभले क्याप्टेनको उपचारमा सहयोग गरेका थिए। घटनामा घाइते भएका भारतीय क्याप्टेन स्मित माच्छारलाई ताबुकस्थित अस्पताल लगिएको र उनको अवस्था स्थिर रहेको भारतीय दूतावासले जनाएको छ।

ओमानी को-पाइलटलाई साउदी अधिकारीहरूले पक्राउ गरी अनुसन्धान गरिरहेका छन्। साउदी अरेबियाको राष्ट्रिय यातायात सुरक्षा केन्द्रले पनि घटनाबारे सुरक्षा अनुसन्धान सुरु गरेको छ।

इजरायलको ‘आतंकवादी हमला’ आरोप र उड्डयन सम्झौता उल्लंघन

इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले यस घटनालाई ‘सुरक्षासँग सम्बन्धित अत्यन्त गम्भीर घटना’ भन्दै एक पाइलटले अर्कोलाई चक्कु प्रहार गरी विमान दुर्घटना गराउने प्रयास गरेको बताएका छन्। इजरायली अधिकारीहरूले यस घटनालाई सम्भावित आतंकवादी हमलाको प्रयासका रूपमा अनुसन्धान गरिरहेका छन्।

इजरायलकी यातायात मन्त्री मिरी रेगेभले फ्लाईदुबईले इजरायल-युएई उड्डयन सम्झौता उल्लंघन गरेको हुनसक्ने भन्दै ओमानी पाइलटलाई इजरायल जाने उडानमा खटाएको विषयमा अनुसन्धान गर्न निर्देशन दिएकी छिन्। ओमान र इजरायलबीच कूटनीतिक सम्बन्ध छैन, र सम्झौताअनुसार इजरायलसँग कूटनीतिक सम्बन्ध भएका देशका पाइलटहरूलाई मात्र इजरायल जाने उडानमा खटाउन पाइन्छ।

फ्लाईदुबईले इजरायलका लागि हुने र इजरायलबाट आउने सबै उडानहरू अनुसन्धान पूरा नभएसम्मका लागि अस्थायी रूपमा स्थगित गरेको छ। युएईको विदेश मन्त्रालयले घटनाको व्यवस्थापन र अनुसन्धानमा सहयोग गरेको भन्दै साउदी अधिकारीहरूलाई धन्यवाद दिएको छ। विमान युएईमा दर्ता भएकाले देशबाहिर उडिरहेको अवस्थामा पनि विमानभित्र भएका अपराधमा युएईको कानुन लागू हुने मन्त्रालयले जनाएको छ।

अनुसन्धानले घटना कुनै ‘आतंकवादी गतिविधि वा मनसाय’ सँग जोडिएको थियो कि थिएन तथा यसमा पूर्वयोजना वा कसैको निर्देशन थियो कि थिएन भन्ने विषय पनि हेर्नेछ। ओमानी को-पाइलटका सहकर्मीहरूले उनलाई अत्यधिक प्रार्थना गर्ने र महिलाहरूसँग हात मिलाउन अस्वीकार गर्ने एक धार्मिक कट्टरपन्थीको रूपमा वर्णन गरेका छन्। ओमानी को-पाइलट फ्लाईदुबईमा नौ महिनाभन्दा कम समयदेखि कार्यरत रहेको रिपोर्ट गरिएको छ।

इजरायलले को-पाइलटलाई अनुसन्धानका लागि इजरायल पठाउन अनुरोध गरेको छ, तर यो अनुरोध स्वीकार हुने वा नहुने स्पष्ट छैन। इजरायलले आफ्नो देशमा उडान भर्ने पाइलटहरूको पहिचान र सुरक्षा जाँच अझ कडा बनाउने जनाएको छ।

घटनापछि यात्रुहरूलाई फ्लाईदुबईले उपलब्ध गराएको अर्को विमानमार्फत ताबुकबाट तेल अभिभ पठाइएको थियो। युएईले अनुसन्धान पूरा नभएसम्म अनुमान वा अप्रमाणित सूचना नफैलाउन र आधिकारिक स्रोतबाट आएको जानकारीमा मात्र भर पर्न आग्रह गरेको छ।

युएई, साउदी अरेबिया र इजरायलले घटनाबारे अनुसन्धान जारी राखेका छन्, तर को-पाइलटको आक्रमणको वास्तविक उद्देश्य अझै स्पष्ट छैन। अनुसन्धानकर्ताहरूले को-पाइलटको कार्य मानसिक स्वास्थ्य समस्याका कारण थियो वा जानाजानी गरिएको आतंकवादी योजना थियो भन्नेबारे छानबिन गरिरहेका छन्। फ्लाईदुबईका इजरायल जाने र आउने सबै उडानहरू अनुसन्धान पूरा नभएसम्मका लागि अस्थायी रूपमा निलम्बित रहनेछन्। युएईले अनुसन्धान पूरा नभएसम्म अनुमान वा अप्रमाणित सूचना नफैलाउन र आधिकारिक स्रोतबाट आएको जानकारीमा मात्र भर पर्न आग्रह गरेको छ।

यस घटनाबारे हाम्रो अघिल्लो कभरेज पढ्नका लागि ककपिटभित्रै चक्कु प्रहार: फ्लाईदुबई विमान साउदीमा आपत्कालीन अवतरण यहाँ क्लिक गर्नुहोस्।