परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल चार दिने चीन भ्रमण सकेर बुधबार राति स्वदेश फर्किएका छन्। चीनका विदेशमन्त्री वाङ यीको निम्तोमा आइतबार बेइजिङ पुगेका खनालले सोमबार वाङसँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गरेका थिए। मन्त्रालयका अनुसार, दुई देशका प्रतिनिधिमण्डलबीच नेपाल–चीन सम्बन्धका सबै पक्षमा उपलब्धिमूलक छलफल भयो।
‘आपसी मित्रता र सहयोगमा आधारित सम्बन्ध सुदृढ पार्ने विषयमा दुवै पक्ष सहमत छन्। नेपालले एक चीन सिद्धान्तप्रति प्रतिबद्धता दोहोर्यायो। नेपालको भूमि चीनको हितविपरीत प्रयोग हुन नदिइने स्पष्ट पारियो,’ मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा भनिएको छ।
चिनियाँ पक्षले नेपालको सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता र स्वतन्त्रताप्रति समर्थन दोहोर्यायो। सुशासन र आर्थिक विकासमा नेपाल सरकारका प्राथमिकतामा चीनको पूर्ण समर्थन रहने विश्वास व्यक्त गरियो।
पारस्परिक सम्मान र संवेदनशीलतालाई प्राथमिकता दिँदै पूर्वाधार, कनेक्टिभिटी, सीमा व्यवस्थापन, ऊर्जा, व्यापार, लगानी, कृषि, प्रविधि, सूचना प्रविधि, पर्यटन, रासायनिक मल, पेट्रोलियम र ग्यास अन्वेषणमा सहयोग विस्तार गर्ने छलफल भयो।
मन्त्री खनालले विदेशमन्त्री वाङले आयोजना गरेको रात्रिभोजमा सहभागी भए। सहमति भएका द्विपक्षीय कार्यक्रम र परियोजनाको शीघ्र कार्यान्वयनमा जोड दिइयो। बहुपक्षीय मञ्चमा साझा हितमा सहकार्य बढाउने विषयमा पनि छलफल भयो।
सोमबारै खनालले चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय विभाग प्रमुख लिउ हाइसिङसँग भेटे। नेपाल–चीन सम्बन्ध सुदृढीकरण र सहयोग विस्तारबारे विचार आदानप्रदान भयो। दलहरूबीच सम्पर्क र सहकार्यको सम्भावनाबारे पनि छलफल भयो।
मंगलबार खनालले चिनियाँ जनराजनीतिक परामर्श सम्मेलनका अध्यक्ष वाङ हुनिङसँग भेटवार्ता गरे। नेपाल–चीन सम्बन्ध थप सुदृढ तुल्याउने र प्राथमिकताका क्षेत्रमा सहकार्य प्रवर्द्धन गर्नेबारे छलफल भयो।
सोही साँझ बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले आयोजना गरेको लगानी सम्मेलनमा खनाल सहभागी भए। उनले चिनियाँ व्यवसायी, उद्यमी र लगानीकर्तासँग छलफल गरे। लगानी बोर्डका प्रतिनिधिले प्रस्तुतीकरण दिए।
खनालले चिनियाँ लगानीकर्तालाई नेपालमा लगानी गरी आर्थिक वृद्धि र समृद्धिको नयाँ अध्याय निर्माण गर्न आह्वान गरे। नेपालको आर्थिक सम्भावना र जनसांख्यिकीय सामर्थ्यबारे प्रकाश पार्दै उनले लगानीमैत्री वातावरण निर्माणमा सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए।
दूतावासले आयोजना गरेको स्वागत समारोहमा खनालले चीनमा रहेका नेपाली समुदायका प्रतिनिधिसँग छलफल गरे। सुशासन, आर्थिक विकास र समृद्धिलाई संस्थागत गर्ने सरकारी प्राथमिकताबारे जानकारी दिँदै राष्ट्र निर्माणमा सक्रिय सहभागिताका लागि आह्वान गरे।
दूतावासका अधिकारीलाई खनालले नेपाल–चीन सम्बन्ध सुदृढ पार्न, आर्थिक कूटनीति प्रभावकारी बनाउन र चिनियाँ नेपालीको हित रक्षा गर्न निर्देशन दिए।
भ्रमणका क्रममा खनालले नेपाली, चिनियाँ र अन्तर्राष्ट्रिय मिडियासँग छुट्टाछुट्टै भेट गरे। नेपालको परराष्ट्र नीति, चीनसँगको सम्बन्ध, सरकारका प्राथमिकता र अन्तर्राष्ट्रिय समुदायसँगको संलग्नताबारे विचार व्यक्त गरे।
उनले बेइजिङस्थित मियाओयिङ मन्दिरको श्वेत स्तूप अवलोकन गरे। राष्ट्रिय विभूति अरनिकोले डिजाइन गरेको यो धरोहर नेपाल–चीन सांस्कृतिक र जनस्तरको सम्बन्धको प्रतीक हो।
बेइजिङस्थित ‘चाइनिज एकेडेमी अफ साइन्स’को ‘इन्स्टिच्यूट अफ टिबेटियन प्लाटो रिसर्च’ भ्रमण गरी उनले त्रिभुवन विश्वविद्यालयलगायत नेपाली संस्थासँगको सहकार्यबारे जानकारी लिए। विज्ञान र प्रविधिमा नेपाल–चीन सहकार्य गहिरो र फलदायी बनाउनुपर्नेमा जोड दिए।
उनले बेइजिङको झोङग्वानछुन विज्ञान पार्क अवलोकन गरे। यो चीनको पहिलो ‘हाइ–टेक’ र ‘नेशनल इन्नोभेसन डेमोन्स्ट्रेसन जोन’ हो।
भेटघाट र कार्यक्रमहरूले नेपाल–चीन सम्बन्ध सुदृढ पार्न र आपसी हितमा सहयोग विस्तार गर्न योगदान पुर्याएको मन्त्रालयले जनाएको छ। छिमेकी र अन्य मुलुकसँग सहयोगात्मक सम्बन्ध विस्तार गर्दै आर्थिक कूटनीति प्रवर्द्धन गर्ने सरकारी उद्देश्य हासिल गर्न भ्रमण सहयोगी भएको विश्वास छ।
