स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले दसैं बिदाको अवधिमा अस्पतालका अत्यावश्यक स्वास्थ्य सेवा नियमित सञ्चालन गर्न सबै संघीय सरकारी अस्पताल र प्रदेशका स्वास्थ्य हेर्ने मन्त्रालयलाई निर्देशन दिएको छ। मन्त्रालयले नागरिकलाई सहज, सुलभ र निरन्तर स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउन यो पत्राचार गरेको हो।
यो निर्णयले दसैं बिदामा आकस्मिक सेवा, आकस्मिक शल्यक्रिया, प्रसूति सेवा र सघन उपचार सेवाजस्ता अत्यावश्यक स्वास्थ्य सेवा अवरुद्ध नहुने सुनिश्चित गर्नेछ। विगतमा लामो बिदाका कारण बिरामीले उपचारमा असुविधा भोग्नुपरेको थियो।
जनशक्ति र सामग्री व्यवस्थापनको सुनिश्चितता
मन्त्रालयले दसैं बिदाका समयमा अस्पतालमा आवश्यक स्वास्थ्यकर्मी तथा अन्य कर्मचारीको ड्युटी रोस्टर तयार गरी पर्याप्त जनशक्तिको व्यवस्था गर्न आग्रह गरेको छ। यसबाट अत्यावश्यक सेवा नियमित सञ्चालन गर्न सहज हुनेछ।
अस्पतालमा आवश्यक औषधि, स्वास्थ्य उपकरण, रगत तथा रक्तजन्य पदार्थ र अन्य स्वास्थ्य सामग्रीको पर्याप्त मौज्दात राख्न पनि निर्देशन दिइएको छ। आकस्मिक अवस्थामा तत्काल सेवा प्रदान गर्न तयारी अवस्थामा रहन मन्त्रालयले सबै अस्पताललाई सचेत गराएको छ।
सम्पर्क व्यक्ति तोक्नुपर्ने व्यवस्था
सेवा प्रवाहका क्रममा देखिन सक्ने समस्या तथा गुनासोको तत्काल सम्बोधन र समन्वयका लागि प्रत्येक अस्पतालले एक जना सम्पर्क व्यक्ति (फोकल पर्सन) तोक्नुपर्नेछ। तोकिएका सम्पर्क व्यक्तिको नाम, पद, सम्पर्क नम्बर र ड्युटी रोस्टरसहितको विवरण मन्त्रालयले तोकेको इमेल ठेगानामा अनिवार्य रूपमा पठाउनुपर्नेछ।
मधेश प्रदेशमा स्वास्थ्य सेवाको चुनौती
यो निर्देशन मधेश प्रदेशजस्ता क्षेत्रका लागि विशेष महत्व राख्छ, जहाँ स्वास्थ्य सेवाको अवस्था दयनीय छ। ग्रामीण स्वास्थ्य चौकीहरूमा पूर्वाधार, स्वास्थ्यकर्मी र औषधिको अभावका कारण नागरिकले आधारभूत स्वास्थ्य सेवा पाउन संघर्ष गर्नुपर्छ।
मधेश प्रदेशको प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरमा १०० शय्याको स्वीकृत क्षमता भए पनि बिरामीको अत्यधिक चापका कारण हाल ३९० शय्या सञ्चालन भइरहेको छ। २०४८ सालको दरबन्दी र कर्मचारीको भरमा २०८३ सालमा पनि अस्पताल चलाउनुपर्दा स्वीकृत ८१ स्थायी कर्मचारी दरबन्दीमध्ये ५० प्रतिशत पद अझै खाली छन्।
दसैं बिदाको अनुगमन र कार्यान्वयन
स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्रालयले उल्लिखित व्यवस्थाको प्रभावकारी कार्यान्वयन तथा अनुगमन गरी दसैं बिदाको अवधिभर नागरिकले आवश्यक स्वास्थ्य सेवा सहज रूपमा प्राप्त गर्ने सुनिश्चित गर्न सम्बन्धित निकायलाई अनुरोध गरेको छ। २०८३ सालमा दसैं बिदा असोज ३१ गते फूलपातीदेखि सुरु भई कात्तिक ५ गते द्वादशीसम्म रहनेछ।
माननीय स्वास्थ्य तथा खाद्य स्वच्छता मन्त्री निशा मेहताले २०८२ चैत १४ गते पदभार ग्रहण गरेपछि नागरिकमुखी स्वास्थ्य सेवामा जोड दिँदै आएकी छन्।
