भारतमा घरेलु एलपी ग्यास सिलिन्डर २९ भारतीय रुपैयाँले महँगो भएको छ। नयाँ मूल्य आइतबारदेखि लागू भएको छ। यसले नेपालमा ग्यासको मूल्य समायोजनको दबाब बढाएको छ। नेपालले आफ्नो सम्पूर्ण एलपी ग्यास भारतबाटै आयात गर्दछ।
नयाँ मूल्यअनुसार नयाँ दिल्लीमा १४.२ किलोग्राम क्षमताको एलपी ग्यास सिलिन्डर ९ सय १३ बाट बढेर ९ सय ४२ भारतीय रुपैयाँ पुगेको छ। यसअघि गत मार्च ७ मा प्रति सिलिन्डर ५० रुपैयाँले मूल्य बढाइएको थियो।
नेपाल आयल निगमले भारतीय आयल कर्पोरेसन (आईओसी) बाट प्राप्त हुने खरिद मूल्यका आधारमा मासिक रूपमा ग्यासको मूल्य समायोजन गर्दछ। भारतमा भएको मूल्य परिवर्तनले नेपालले आयात गर्ने ग्यासको लागत बढाउन सक्नेछ। यसले नेपाली बजारमा मूल्य समायोजनको सम्भावना बढेको छ।
आईओसीले पठाउने नयाँ मूल्यसूची, ढुवानी लागत, विनिमय दर र निगमको नाफा-नोक्सान अवस्थाले नेपालमा मूल्य बढ्ने वा नबढ्ने निर्धारण गर्नेछ। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ग्यासको मूल्य उच्च रहेमा निगममाथि वित्तीय भार बढ्नेछ। निगमले घाटा व्यवस्थापन गर्न नसके उपभोक्ताले मूल्यवृद्धिको असर भोग्नुपर्नेछ।
भारतको पेट्रोलियम तथा प्राकृतिक ग्यास मन्त्रालयकी संयुक्त सचिव सुजाता शर्माले घरेलु ग्यासको पर्याप्त आपूर्ति सुनिश्चित गर्न आन्तरिक उत्पादन वृद्धि र आयात विस्तार गरिरहेको बताइन्।
शर्माका अनुसार सरकारले दिएको अनुदानका कारण प्रति सिलिन्डर करिब ७ सय भारतीय रुपैयाँ बराबरको ‘अन्डर रिकभरी’ छ। व्यावसायिक खपत घट्नु, बुकिङ चक्रमा सुधार र ‘डेलिभरी अथेन्टिकेसन कोड (डीएसी)’ प्रणालीले माग व्यवस्थापनमा सहयोग पुगेको छ।
खाना पकाउने प्रमुख इन्धन एलपी ग्यास भएकाले भारतको मूल्य परिवर्तनले नेपाली उपभोक्ता र बजारमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्नेछ। आईओसीबाट आउने आगामी मूल्यसूचीलाई निगम र उपभोक्ताले चासोका साथ हेर्नेछन्।
