मधेस प्रदेशका प्रमुख अस्पतालहरूमा सर्पदंशका बिरामीको जीवन बचाउने अत्यावश्यक औषधि एन्टीस्नेक भेनम (एएसभी) को चरम अभाव छ। वीरगन्जस्थित नारायणी अस्पताल र प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरमा एएसभीको मौज्दात सकिन लागेपछि सर्पले टोकेका बिरामीको उपचार प्रभावित भएको छ।
नारायणी अस्पतालमा सोमबारदेखि एन्टिस्नेक भेनमको मौज्दात सकिएको छ। अस्पताल प्रशासनले सूचना जारी गर्दै तालुक कार्यालयबाट औषधि प्राप्त नभएकाले सर्पदंशका बिरामीको उपचारमा समस्या भएको जनाएको छ।
नारायणी अस्पतालको आकस्मिक कक्षमा दैनिक औसत ७ देखि ८ जना सर्पदंशका बिरामी आउँछन्। मौज्दात सकिएपछि बिरामीलाई तत्काल अन्यत्र पठाउनुपर्ने बाध्यता छ। यो अस्पतालमा पर्सा, बारा, रौतहट, सर्लाही लगायतका जिल्लाबाट बिरामी आउने गर्छन्।
यसअघि प्रदेश स्वास्थ्य आपूर्ति व्यवस्थापन केन्द्र, जनकपुरको निर्देशनमा पर्साको ठोरी, बाराको निजगढ र कौल्हबी तथा सर्लाहीको नवलपुरलगायतका उपचार केन्द्रबाट एएसभी ल्याएर उपचार धानिएको थियो। अस्पताल प्रशासनले मंगलबार साँझसम्म प्रदेश स्वास्थ्य कार्यालयबाट एन्टिस्नेक भेनम प्राप्त हुने आशा व्यक्त गरेको छ। नियमित आपूर्ति नहुँदा बिरामी र स्वास्थ्य संस्थामाथि जोखिम बढेको छ।
प्रादेशिक अस्पताल जनकपुरमा पनि एन्टिस्नेक भेनमको अभाव छ। आकस्मिक कक्ष इन्चार्ज उज्ज्वल झाका अनुसार जनकपुर अस्पतालमा दैनिक ५ देखि ७ जना सर्पदंशका बिरामी आउँछन्। अस्पतालमा पुरानो स्टकका रूपमा करिब १०० भायल एएसभी मात्र छ। यो मौज्दात पाँच जना जति गम्भीर बिरामीलाई मात्र पुग्ने अवस्था छ। नयाँ आपूर्ति हालसम्म आइपुगेको छैन।
जनकपुर अस्पतालमा सिरहा, सप्तरी, महोत्तरी लगायतका जिल्लाबाट मात्र नभई सीमावर्ती भारतीय क्षेत्रबाट समेत बिरामी आउने गरेका छन्। यसकारण अस्पतालमा एएसभीको नियमित मौज्दात आवश्यक भए पनि आपूर्ति प्रणाली कमजोर देखिएको छ।
रौतहटको गौरस्थित प्रादेशिक अस्पतालमा पनि एन्टिस्नेक भेनमको मौज्दात न्यून छ। अस्पताल प्रमुख डा. अभिषेक ठाकुरका अनुसार हाल ३० भायल एएसभी मात्र मौज्दात छ। गौर अस्पतालमा दैनिक औसत ४ देखि ५ जना सर्पदंशका बिरामी आउने गरेका छन्।
डा. ठाकुरका अनुसार गर्मी र वर्षापछि सर्प बाहिर निस्कने क्रम बढ्दा सर्पदंशका घटना पनि बढ्छन्। वर्षायाममा सर्पदंशका घटना बढ्ने भए पनि सोही समयमा एएसभीको अभावले प्रदेशको स्वास्थ्य आपूर्ति व्यवस्थापनप्रति प्रश्न उठेको छ।
सर्पदंशको उपचारमा समयमै एएसभी उपलब्ध नहुँदा बिरामीको अवस्था गम्भीर बन्न सक्छ। प्रदेश सरकारले तत्काल पर्याप्त औषधि आपूर्ति गरी अस्पतालहरूमा न्यूनतम मौज्दात सुनिश्चित गर्नुपर्ने स्वास्थ्यकर्मीको जोड छ। एएसभीको नियमित आपूर्ति नहुँदा बिरामीलाई एक अस्पतालबाट अर्को अस्पतालमा पठाउनुपर्ने अवस्था दोहोरिएमा उपचारमा ढिलाइ भई जोखिम बढ्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।
