वैदेशिक विनिमय नोक्सानीको भारी बोक्दै नेपालको सार्वजनिक ऋण वैशाख मसान्तसम्म २९ खर्ब ७५ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४५.०८ प्रतिशत हो।
सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयको वैशाख मासिक प्रतिवेदन अनुसार, चालु आर्थिक वर्षको सुरुमा कुल ऋण २६ खर्ब ७४ अर्ब ४ करोड थियो। विनिमय दरमा भएको नोक्सानीसहित यो अवधिमा ऋण ३ खर्ब ९९ अर्बले बढ्यो।
कुल ऋणमध्ये वैदेशिक हिस्सा ५३.५७ प्रतिशत (१५ खर्ब ९३ अर्ब ८१ करोड) छ। आन्तरिक ऋणको हिस्सा ४६.४३ प्रतिशत (१३ खर्ब ८१ अर्ब २२ करोड) रहेको छ।
ऋण परिचालन लक्ष्यभन्दा कम
सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा ५ खर्ब ९५ अर्ब ६६ करोड सार्वजनिक ऋण परिचालन गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। वैशाख मसान्तसम्म ३ खर्ब ६५ अर्ब १६ करोड मात्र ऋण प्राप्त भयो। यो वार्षिक लक्ष्यको ६१.३० प्रतिशत मात्र हो।
आन्तरिक ऋण प्राप्ति उत्साहजनक छ। लक्ष्यको ८२.५० प्रतिशत (२ खर्ब ९८ अर्ब ६६ करोड) आन्तरिक ऋण प्राप्त भयो। वैदेशिक ऋण भने न्यून छ, लक्ष्यको २८.४६ प्रतिशत (६६ अर्ब ४९ करोड) मात्र प्राप्त भएको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
२ खर्ब ९२ अर्ब ५२ करोड ऋण सेवा खर्च, १ खर्ब ६७ अर्ब ७५ करोड विनिमय नोक्सानी
सरकारले वैशाख मसान्तसम्म ऋणको साँवा र ब्याज भुक्तानीमा २ खर्ब ९२ अर्ब ५२ करोड खर्च गर्यो। यो रकम कुल गार्हस्थ्य उत्पादनको ४.४३ प्रतिशत हो।
कुल ऋण सेवा खर्चमध्ये आन्तरिक ऋणको साँवा भुक्तानीमा १ खर्ब ८५ अर्ब ६६ करोड खर्च भयो। ब्याज भुक्तानीमा ५० अर्ब ५२ करोड खर्च भएको छ। बाह्य ऋणतर्फ ४६ अर्ब २५ करोड साँवा र १० अर्ब ६ करोड ब्याज भुक्तानी गरियो।
सरकारले यस वर्ष ऋण सेवाका लागि ४ खर्ब ११ अर्ब १ करोड बजेट विनियोजन गरेको थियो। वैशाखसम्म ७१.१७ प्रतिशत खर्च भइसकेको छ।
प्रतिवेदन अनुसार, वैदेशिक विनिमय दर परिवर्तनले १ खर्ब ६७ अर्ब ७५ करोडको विनिमय नोक्सानी भयो। यसले ऋण दायित्व बढायो। यस अवधिमा खुद ऋण परिचालन १ खर्ब ३३ अर्ब २३ करोड रहेको छ। सार्वजनिक ऋणको कुल वृद्धिमा खुद ऋण परिचालनको अंश ४४.२७ प्रतिशत छ। वैदेशिक विनिमय घाटाको हिस्सा ५५.७३ प्रतिशत रहेको कार्यालयले जनाएको छ।
वैशाख महिनामा सरकारले १५ अर्ब ८७ करोड ऋण प्राप्त गर्यो। सोही महिनामा २६ अर्ब ८१ करोड आन्तरिक र ११ अर्ब ५९ करोड बाह्य ऋण भुक्तानी गरेको छ।
