भारतले नेपाली चिया निर्यातमा अघोषित रोक लगाएपछि झापाका ३० भन्दा बढी चिया उद्योग र दुई दर्जन बगान आज (४ असार) देखि पूर्णरूपमा बन्द भएका छन्। यसअघि १ असारदेखि इलामका ५६ उद्योग बन्द भएका थिए।
नेपाल चिया उत्पादक संघका अनुसार गोदाममा तयारी चिया थन्किएको र सरकारले कूटनीतिक पहलमा बेवास्ता गरेकाले व्यवसायीहरू उद्योग बन्द गर्न बाध्य भएका हुन्। संघका अध्यक्ष आदित्य पराजुलीले सरकारी निकायमा बारम्बार आग्रह गर्दा पनि सुनुवाइ नभएको बताए। ‘माथिल्लो तहबाटै कूटनीतिक पहल गरिदिन आग्रह गर्यौं, तर हाम्रो कुरा सुन्ने व्यक्ति भेट्न मुस्किल पर्यो,’ पराजुलीले भने, ‘विगतमा सरकारले चासो देखाउँथ्यो, यसपालि चरम बेवास्ता गरियो।’
निर्यात ठप्प हुँदा उद्योगका गोदाम तयारी चियाले भरिएका छन्। दैनिक काम प्रभावित भएको छ। उत्पादित चिया बिक्री नहुँदा मजदुरलाई तलब दिनसमेत नसक्ने अवस्था आएको छ। भारतले अवरोध नहटाएसम्म बन्द फिर्ता नहुने संघले चेतावनी दिएको छ।
झापा नेपालको सबैभन्दा ठूलो चिया उत्पादन गर्ने जिल्ला हो। यहाँ वार्षिक १२ देखि १४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सीटीसी र अर्थोडक्स चिया कारोबार हुन्छ। व्यवसायीहरूको तथ्यांकअनुसार कुल उत्पादनको ५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको चिया भारतमा निर्यात हुन्छ। उद्योग बन्द हुँदा यस क्षेत्रमा आश्रित करिब ६० हजार श्रमिक, कर्मचारी र किसानको रोजीरोटी संकटमा परेको छ।
हिजो बुधबारको प्रतिनिधिसभा बैठकमा उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री गौरीकुमारीले नेपाली चिया निर्यातमा देखिएको अवरोध खुलाउन सरकारले कूटनीतिक पहल गरिरहेको बताएकी थिइन्। उनले स्वदेशी कृषि उपजको भण्डारण र बजारीकरणका लागि विशेष योजना अघि बढाएको पनि जनाइन्।
