बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिइओ) ले बैंककै खर्चमा घरका कामदार राखेको तथ्य नेपाल राष्ट्र बैंकको ‘बैंक सुपरिवेक्षण प्रतिवेदन २०२४/२५’ ले सार्वजनिक गरेको छ। प्रतिवेदनले सिइओहरूले नियमविपरीत बैंकबाट विभिन्न सेवा–सुविधा लिएको औंल्याएको छ।
सिइओहरूले ठूलो संख्यामा सुरक्षा गार्ड राख्ने गरेको पनि प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। सम्झौतापत्रमै ‘घरेलु कामदार’ र सुरक्षा गार्डको व्यवस्था समावेश गरिए पनि राष्ट्र बैंकले यसलाई गम्भीर नीतिगत विचलन मानेको छ।
प्रतिवेदनले सिइओहरूले आफ्नो अधिकार क्षेत्र नाघेर बैंकको आन्तरिक लेखापरीक्षण प्रमुख र मुख्य जोखिम अधिकृतको कार्यसम्पादन मूल्यांकन गरेको समेत देखाएको छ। यसले बैंकको सुरक्षा र नियन्त्रण गर्ने विभागहरूको स्वतन्त्रतामाथि प्रश्न उठाएको छ।
केही बैंकहरूमा कर्जा प्रवाह भएको केही समयमै उक्त रकम बैंक सञ्चालक वा उनीहरूसँग सम्बन्धित व्यक्तिको खातामा ट्रान्सफर भएको पाइएको छ। यसले बैंकहरूले कर्जा व्यवस्थापनमा चरम लापरवाही गरेको र संस्थाको स्रोतको दुरुपयोग गरेको प्रष्ट पारेको छ।
बैंकहरूले खराब कर्जा लुकाउने, ऋणीले साँवा र ब्याज तिर्न नसकेपछि ऋण मिलान गर्न थप कर्जा दिने, पुरानो ऋण तिर्न नयाँ कर्जा दिने जस्ता गम्भीर लापरवाही गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यसले कागजी रूपमा बैंकको वित्तीय अवस्था ठीकठाक देखिए पनि वास्तविक अवस्था भने कमजोर हुन सक्ने राष्ट्र बैंकले शंका व्यक्त गरेको छ।
प्रशिक्षार्थीकै भरमा लेखापरीक्षण गराएर लापरवाही गर्नु, सुरक्षागार्डबिना असुरक्षित रूपमा मोटरसाइकलमा रकम ओसारपसार गर्नु जस्ता कार्यहरू पनि प्रतिवेदनमा समेटिएका छन्। राष्ट्र बैंकले बैंक सञ्चालकहरूको कार्यशैलीमाथि पनि प्रश्न उठाएको छ।
