काठमाडौं उपत्यकाका वाग्मती नदी किनारका सुकुम्वासी बस्ती आजदेखि खाली गरिँदैछ।
सरकारी निकायहरूले वाग्मती र यसका सहायक नदी किनारमा रहेका अनधिकृत संरचना हटाउने अभियान थालेका हुन्। यसअघि नै बस्ती खाली गर्नका लागि सूचना जारी गरिएको थियो। यो कार्य आज बिहानैबाट सुरु हुने तयारी रहेको छ।
- वाग्मती र सहायक नदी किनारका सुकुम्वासी बस्ती खाली गर्ने कार्य आजबाट सुरु।
- काठमाडौं उपत्यकाभित्रका विभिन्न नदी किनारका क्षेत्र प्रभावित हुनेछन्।
- सम्बन्धित सरकारी निकायले बस्ती खाली गर्न पटकपटक अल्टिमेटम दिएको थियो।
- नदी प्रदूषण नियन्त्रण तथा नदी करिडोर व्यवस्थापन यस अभियानको मुख्य उद्देश्य हो।
- कति परिवार प्रभावित हुनेछन् भन्ने यकिन तथ्यांक तत्काल उपलब्ध छैन (अपुष्ट)।
- सुरक्षाकर्मीको परिचालनबारे आधिकारिक जानकारी आउन बाँकी (अपुष्ट)।
पृष्ठभूमि र विगतका प्रयासहरू
वाग्मती नदी र यसका सहायक नदीहरूलाई अतिक्रमणमुक्त बनाउने प्रयास वर्षौंदेखि चल्दै आएको छ। नदी किनारमा अव्यवस्थित रूपमा बसोबास गर्दै आएका सुकुम्वासी बस्तीहरूले नदी प्रदूषण बढाएको र नदीको प्राकृतिक बहावमा अवरोध पुर्याएको आरोप लाग्दै आएको छ। यसअघि पनि विभिन्न समयमा यस्ता बस्तीहरू हटाउने प्रयास भएका थिए, तर ती पूर्ण रूपमा सफल हुन सकेका थिएनन्।
सरकारी तयारी र सूचना
बस्ती खाली गराउनुअघि सम्बन्धित सरकारी निकायले प्रभावितहरूलाई वैकल्पिक व्यवस्था वा क्षतिपूर्तिका विषयमा स्पष्ट जानकारी दिएको हो वा होइन, त्यो स्पष्ट भइसकेको छैन। यसअघि जारी गरिएका सूचनाहरूमा बस्ती खाली नगरे कारबाही गरिने चेतावनी दिइएको थियो। नदी किनारका सार्वजनिक जग्गामा भएका अनधिकृत संरचना हटाउनु सरकारी योजनाको एक हिस्सा हो।
प्रभावित क्षेत्र र आगामी कदम
यो अभियानले विशेषगरी वाग्मती, विष्णुमती, मनोहरा लगायतका नदी किनारमा बसोबास गर्ने सुकुम्वासी परिवारलाई प्रत्यक्ष असर पार्नेछ। बस्ती खाली गरिएपछि ती परिवार कहाँ जानेछन् र उनीहरूको पुनर्स्थापना कसरी हुन्छ भन्ने विषयमा थप विवरण आउन बाँकी छ। सरकारले यस विषयमा दीर्घकालीन समाधान खोज्नुपर्ने माग उठ्दै आएको छ।
अभियानबारे सरकारी अधिकारीहरूको विस्तृत प्रतिक्रिया अझै सार्वजनिक भएको छैन।
बस्ती खाली गर्ने कार्यको प्रगति र यसले पार्ने सामाजिक प्रभावबारे थप जानकारी आउन बाँकी छ।
