कीर्तिपुरको राधास्वामी सत्संग होल्डिङ सेन्टरको मूल गेटमा सुत्केरी, बालबालिका, बिरामी र वृद्धवृद्धा चिसो भुइँमा बसेर थाल ठटाउँदै आन्दोलनमा उत्रिए। आँखामा आँसु र ओठमा आक्रोश बोकेर उनीहरूले सरकारलाई आफ्नो गाँस खोस्ने अधिकार कसले दियो भन्दै प्रश्न गरे।
नदी किनारको बस्ती भत्काइएपछि स्थायी बसोवासको आशमा झण्डै दुई महिनादेखि ६५ परिवारका २७७ जना यही आश्रमको ट्रसमा अस्थायी टेन्ट टाँगेर बसिरहेका थिए। बिहान बेलुकाको खानाको भरमा दिन काटिरहेका उनीहरूले आज दिनभरि अन्नको गेडो मुखमा हाल्न पाएनन्। खानै नपाएपछि विद्यालय जाने तयारीमा रहेका बालबालिकाको पढाइ छुट्यो। बिरामीले औषधि खानसमेत पाएनन्।
‘बिहान ११ बजेतिर हामी आश्रितहरू आफैँले पैसा उठायौँ। जति जम्मा भयो, त्यसैबाट केटाकेटी र बूढाबूढीलाई दही–चिउरा र फलफूल किनेर खुवायौँ। हामी ठूला मान्छेहरू चाहिँ दिनभरि भोकै बस्यौँ,’ एक जना आश्रितले खबरहबसँग भने। बिहान पिउने पानीको समेत अभाव थियो। बेलुकाको खाना पाइन्छ कि पाइँदैन, थाहा छैन। व्यवस्था गर्छौँ त भनेका छन्, तर केही सुरसार छैन।
काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रवक्ता नवीन मानन्धरले यसलाई ‘सिस्टम चेन्ज’ हुँदाको सामान्य ढिलाइ मात्र भएको दाबी गरे। हिजोसम्म नियमित खाना खुवाइरहेको र नयाँ टोलीले खाना खुवाउने जिम्मा लिएकाले पकाएर खुवाउँदा केही समय ढिला भएको उनको भनाइ छ। राधास्वामी सत्संगले आजदेखि आफैँ स्वेच्छाले खाना खुवाउँछु भनेपछि महानगरले आफ्नो व्यवस्थापन रोकेको उनले बताए। ‘एकैछिन ढिलो हुँदामा त्यसरी आन्दोलनमै उत्रिनुपर्ने आवश्यक थिएन,’ उनले थपे।
महानगरले उनीहरू त्यहाँ बसुञ्जेल रेखदेख गर्ने जिम्मा आफ्नो भएको र स्थायी बसोबास नभएसम्म हेर्ने बताएको छ। त्यसपछिको सम्पूर्ण जिम्मा केन्द्र सरकारको हुने महानगरको भनाइ छ।
तर, राधास्वामी सत्संगका एक कर्मचारीले महानगरको दाबी खण्डन गरे। ‘महानगरले खाना खुवाउन सुरु गर्नुभन्दा पहिले सुरुका केही दिन हामीले आफ्नै तर्फबाट खाना खुवाएका हौँ। जब महानगरले जिम्मेवारी लियो, त्यसपछि हामीले केही पनि गरेका छैनौँ। आजको विषयमा हामीलाई कुनै जानकारी छैन,’ उनले भने।
आश्रितहरू आफूहरूमाथि राजनीति भइरहेको आरोप लगाउँछन्। आन्दोलनकै क्रममा माइतीघर मण्डला आइपुगेकी आश्रित स्मिता आचार्यले महानगरको दाबीलाई ‘झुट’ भनिन्। ‘हामी आन्दोलनकै क्रममा माइतीघरमा थियौँ, कसैले खाना खुवाएको छैन। दिउँसो ३ बजे आश्रितहरू आफैँले दालमोठ–चिउरा किनेर खाएको खबर मैले पाएकी छु,’ स्मिताले आक्रोश पोखिन्।
उनले महानगरले सेन्टरका १४ जना बालबालिकालाई होस्टेलमा राखेर पढाउने घोषणा गरेको थियो, तर त्यो घोषणा कागजमै सीमित भयो। राज्यका निकायहरूको झुट र जिम्मेवारी पन्छाउने प्रवृत्तिले उनीहरूको आत्मसम्मानमाथि गहिरो चोट पुर्याइरहेको छ।
