तनहुँको मुटुमा नौ वर्षको अवधिमा १७ बालबालिका वन्यजन्तुको सिकार भएका छन्। मानव र वन्यजन्तुबीचको द्वन्द्वले ३८ घटना निम्त्याउँदा २१ जना स्थानीयवासी घाइते भएका छन्।
विसं २०७४ देखि ०८२ सम्मको तथ्याङ्कअनुसार बन्दीपुर गाउँपालिकामा सबैभन्दा बढी मानवीय क्षति भएको छ। ११ घटनामा सात बालबालिकाको मृत्यु र चार जना घाइते भएका छन्।
सूचना अधिकारी एवं वन अधिकृत राजकुमार श्रेष्ठका अनुसार, भानु नगरपालिकामा १४ घटनामा पाँच जनाको मृत्यु र नौ जना घाइते भएका छन्। यी अधिकांश आक्रमण चितुवाका थिए, केही घटनामा भालु र बाँदरको पनि संलग्नता थियो।
व्यास नगरपालिकामा छ घटनामा दुईको मृत्यु र चार घाइते भए। शुक्लागण्डकीमा तीन घटनामा दुईको मृत्यु र एक घाइते भए। आँबुखैरेनीमा तीन घटनामा एकको मृत्यु र दुई घाइते भए। म्याग्देमा एक घटनामा एक जना घाइते भए।
डिभिजन प्रमुख मनोज रानाभाटले वन्यजन्तुबाट हुने क्षतिको राहत सहयोग निर्देशिका २०८० बारे जानकारी दिए। हात्ती, गैँडा, बाघ, भालु, चितुवा, हिउँ चितुवा, ध्वाँसे चितुवा, ब्वाँसो, जङ्गली कुकुर, जङ्गली बँदेल, अर्ना, मगर गोही, अजिङ्गर र गौरीगाईबाट क्षति भएमा पीडित वा हकवालाले ३५ दिनभित्र निवेदन दिनुपर्छ।
सामान्य घाइतेलाई रु २० हजारसम्म उपचार खर्च दिइन्छ। सख्त घाइतेलाई रु दुई लाखसम्म उपचार खर्च उपलब्ध गराइन्छ। सरकारी अस्पतालको सिफारिसमा नेपाल सरकारले सोभन्दा बढी खर्च बेहोर्छ।
अङ्गभङ्ग भई जीवनभर शारीरिक अशक्तता हुने अवस्थामा पुगेकालाई रु पाँच लाख राहत दिइन्छ। मृतकको आश्रित परिवारलाई रु १० लाख राहत प्रदान गरिन्छ।
गम्भीर घाइतेको अस्पतालबाट डिस्चार्ज भएको ३५ दिनभित्र मृत्यु भएमा वा अस्पतालमा निरन्तर थलिएर मृत्यु भएमा हकवालालाई उपचार खर्च र रु दश लाख राहत दिइन्छ। चालु आर्थिक वर्षमा भने यस्ता घटना भएका छैनन्।
