२०८३ सालको फूलपाती पर्वका अवसरमा शनिबार काठमाडौँको सैनिक मञ्च टुँडिखेलमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेल र प्रधानमन्त्री बालेन्द्र साहको उपस्थितिमा नेपाली सेनाले भव्य फूलपाती बढाइँ समारोह आयोजना गर्यो। यस समारोहमा प्रथम महिला सविता पौडेल, उपराष्ट्रपति रामसहायप्रसाद यादव, प्रधानन्यायाधीश डा. मनोज शर्मा, प्रतिनिधि सभाका सभामुख डोलप्रसाद अर्याल र राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायणप्रसाद दाहालसहित विशिष्ट व्यक्तिहरूको उपस्थिति थियो।
नेपाली सेनाद्वारा आयोजित यस समारोहमा राष्ट्रपति पौडेललाई सेनाले सलामी अर्पण गर्यो। नेपाली सेनाका परमाधिपति समेत रहेका राष्ट्रपति पौडेलको उपस्थितिमा सैनिक हेलिकप्टरबाट पुष्पवृष्टि गरियो। सेनाले विभिन्न सैनिक परेड तथा राइफलबाट लहरे र एकठ्ठा बढाइँका साथै तोपबाट समेत बढाइँ प्रस्तुत गर्यो।
गोरखाबाट हनुमानढोकासम्म फूलपातीको यात्रा
फूलपाती पर्वको परम्पराअनुसार गोरखा दरबारले पठाएको फूलपाती हर्ष बढाइँसहित काठमाडौँको हनुमानढोका दरबारस्थित दशैंघरमा भित्र्याइयो। गोरखा दरबारले बिहान बाजागाजासहित डोलीमा राखेर पठाएको फूलपातीलाई काठमाडौँको जमलबाट नेपाली सेनासहितको टोलीले बसन्तपुरसम्म ल्याई हनुमानढोकामा प्रवेश गराएको थियो।
पहिले धादिङको जिवनपुर र नुवाकोट हुँदै हिँडेर फूलपाती हनुमानढोका पुर्याउने प्रचलन थियो। तर, २०६६ सालदेखि मोटरबाटो प्रयोग गर्न थालिएको छ। हनुमानढोकामा फूलपाती भित्र्याएपछि दशैंको रौनक थप बढ्ने र यसै दिनदेखि दशैंको सार्वजनिक बिदा सुरु हुने गर्दछ।
फूलपाती पर्वको ऐतिहासिक र धार्मिक विरासत
फूलपाती पर्व प्रत्येक वर्ष दुर्गा पक्षअन्तर्गत आश्विन शुक्ल सप्तमीका दिनमा मनाइन्छ। घटस्थापनाका दिनदेखि वैदिक विधिपूर्वक दुर्गालाई आह्वान गरी पूजाआजा गरिएको दसैँ घर अथवा पूजा कोठामा शुभ साइतको प्रतीकका रूपमा उखु, हलेदो, केराको बोट, धानको बाला, बेलपत्र, दारिम, जयन्ती, अशोकको फूल र मानवृक्ष भित्र्याउने गरिन्छ।
नवपत्रिकाको नामले चिनिने फूलपाती नववटी देवीको प्रतीकका रूपमा भित्र्याई शास्त्रीय विधिअनुसार शक्तिको आराधनाका साथ पूजा गर्ने वैदिक विधि रहेको छ। टुँडिखेलमा फूलपाती बढाइँ गर्ने चलन पृथ्वीनारायण शाहको समयदेखि नै चल्दै आएको ऐतिहासिक परम्परा हो। सेनाले सैनिक मञ्चमा हर्षोल्लासपूर्वक फूलपाती बढाइँ गर्ने पुरानै चलनलाई निरन्तरता दिँदै आएको छ।
दशैंले मधेशको अर्थतन्त्रमा ल्याएको चलायमानता
फूलपाती बढाइँ समारोह सकिएपछि नेपाली सेनामा आवश्यक मात्रामा जनशक्ति राखेर अरूलाई दशैं बिदामा जान अनुमति दिने अभ्यास छ। यसले सैनिक परिवारमा पनि दशैंको खुसीयाली बाँड्न सहयोग पुग्छ।
दशैं पर्वले मधेश प्रदेशसहित देशभर आर्थिक गतिविधि चलायमान बनाएको छ। बजारमा किनमेल गर्नेहरूको भीड लागेको छ भने व्यापारीहरू पनि उत्साहित छन्। चाडपर्वले स्थानीय उत्पादनको बिक्री बढाउनुका साथै रोजगारीका अवसर पनि सिर्जना गरेको छ। २०८३ सालको दशैं बिदा असोज १३ गतेदेखि १८ गतेसम्म (फूलपातीदेखि द्वादशीसम्म) रहेको छ भने तिहार बिदा कात्तिक ३ गतेदेखि ७ गतेसम्म रहेको छ।
