असोज २०: पश्चिमी र मनसुनी वायुको प्रभाव, देशभर बदली र वर्षाको सम्भावना

जल तथा मौसम विज्ञान विभाग, मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार, २०८३ असोज १९ गते कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पश्चिमी वायुको प्रभाव छ भने कोशी, मधेश, बागमती प्रदेशमा मनसुनी वायु सक्रिय छ। यसले देशभर आंशिकदेखि सामान्य बदली गराई पहाडी तथा हिमाली भू-भागमा वर्षा र हिमपातको सम्भावना बढाएको छ।

महाशाखाले भारी वर्षाको सम्भावना रहेका स्थानमा गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो तथा भू-क्षयजस्ता प्रकोपको जोखिमबाट बच्न सावधानी अपनाउन आग्रह गरेको छ। धान काट्ने तयारीमा रहेका किसान तथा पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा हाइकिङ वा ट्रेकिङमा जानेहरूलाई मौसमको जानकारी लिएर मात्रै दैनिक कामको योजना बनाउन सुझाव दिइएको छ।

मनसुन बहिर्गमन र वायु प्रणालीको क्षेत्रीय प्रभाव

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार, २०८३ असोज १९ गते कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशको सबै भू-भाग तथा गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको पश्चिमी भू-भागमा पश्चिमी वायुको प्रभाव रहेको छ। यसैगरी, कोशी, मधेश, बागमती प्रदेशको सबै भू-भाग र गण्डकी तथा लुम्बिनी प्रदेशको बाँकी भू-भागमा मनसुनी वायुका साथै पश्चिमी वायुको आंशिक प्रभाव कायमै छ।

यस वर्षको मनसुन नेपालबाट क्रमशः बाहिरिने क्रममा रहेको छ। २०८३ असोज १७ गतेसम्म सुदूरपश्चिम, कर्णाली र लुम्बिनी प्रदेशका पश्चिमी भू-भागका धेरै स्थानहरू र गण्डकी प्रदेशको पश्चिमी भू-भागका थोरै स्थानहरूबाट मनसुन पूर्णरूपमा बाहिरिएको छ। मनसुनको न्यून चापीय रेखा हाल पश्चिममा सरदर स्थानको दक्षिणतिर र पूर्वतिर सरदर स्थानको आसपास अवस्थित छ।

आज र आगामी दिनको क्षेत्रीय वर्षा तथा हिमपातको पूर्वानुमान

आज (असोज १९ गते) कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशका साथै कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी भू-भागमा सामान्यतया बादल लाग्नेछ। मधेश प्रदेश, कोशी, बागमती, गण्डकी र लुम्बिनी प्रदेशको तराई भू-भागका एक-दुई स्थानमा मध्यमसम्मको वर्षाको सम्भावना रहेको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।

आज राति कोशी, मधेश, बागमती र गण्डकी प्रदेशका साथै लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशको पहाडी र तराई भू-भागमा तथा कर्णाली प्रदेशको पहाडी भू-भागमा साधारणतया बादल लाग्नेछ। लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली भू-भागका एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा र हिमपातको सम्भावना छ।

आगामी एक हप्तासम्म नेपालका धेरै ठाउँमा बदलीसँगै हल्कादेखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ, तर देशभर एकैपटक वा हरेक दिन सबै ठाउँमा वर्षा हुने छैन। काठमाडौं उपत्यकामा पनि हल्कादेखि मध्यम वर्षाको सम्भावना रहेको छ, र असोज २० र २१ गते वर्षाको सम्भावना केही बढ्न सक्ने मौसमविद्हरूले बताएका छन्।

प्रकोप जोखिम र आवश्यक सावधानी

भारी वर्षाको सम्भावना रहेका स्थानमा गेग्रान बहाव, बाढी, पहिरो तथा भू-क्षयजस्ता प्रकोपको जोखिम वा क्षतिबाट बच्न आवश्यक सावधानी अपनाउन महाशाखाले आग्रह गरेको छ। यस्ता मौसमी घटनाले दैनिक जनजीवनलगायत कृषि, स्वास्थ्य, पर्यटन, पर्वतारोहण, सडक तथा हवाई यातायातमा आंशिक असर पार्न सक्ने भएकाले सतर्कता आवश्यक छ।

मधेश प्रदेशमा यसअघि दुई महिनामा विपद्का ४५९ घटना भएका थिए, जसमा ९२ जनाको मृत्यु भएको थियो। यद्यपि, यो हालको पश्चिमी वायु र मनसुनी वायुको संयुक्त प्रभावको प्रत्यक्ष असरबारेको जानकारी भने होइन।

मनसुनपछिको मौसम: प्रक्षेपणमा प्राविधिक अभाव

मनसुन देशका बाँकी भू-भागबाट समेत क्रमशः बाहिरिने क्रममा रहेको र केही दिनमै पूर्णरूपमा बाहिरिने सम्भावना छ। मनसुन पूर्ण रूपमा अन्त्य भएपछि पोस्ट-मनसुन सुरु हुन्छ, जुन अक्टोबर र नोभेम्बरसम्म रहन्छ। त्यसपछि डिसेम्बरदेखि हिउँद लाग्नेछ।

नेपालको जल तथा मौसम विज्ञान विभागसँग लामो समयको मौसम प्रक्षेपण गर्न सक्ने प्रविधि र जनशक्ति अभाव रहेकोले मनसुनको सम्भावित अवस्थाबारे विस्तृत प्रक्षेपण गर्न कठिनाई छ। यसले गर्दा आगामी मौसमी प्रणालीको यकिन अवस्थाबारे अझै स्पष्ट हुन सकेको छैन।