यो साता नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) परिसूचक १.७५ प्रतिशतले घटेको छ, जसले नेपाली शेयर बजारमा लगानी गर्ने हजारौं लगानीकर्ताहरूलाई चिन्तित बनाएको छ। यस साताभरिमा कुल २९ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ बराबरको कारोबार भएको छ, जुन अघिल्लो साताको तुलनामा केही कम हो। यससँगै लगानीकर्ताले करिब ८५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति गुमाएका छन्, जसले समग्र बजारको पुँजीकरणमा समेत उल्लेखनीय गिरावट ल्याएको छ। नेपालको शेयर बजार, जुन देशको अर्थतन्त्रको एक महत्वपूर्ण सूचक हो, यस प्रकारको उतारचढावले थप अस्थिरताको संकेत दिएको छ।
शेयर बजारमा साताव्यापी गिरावट: लगानीकर्ताको चिन्ता र आर्थिक सूचकको विश्लेषण
- साताभरिमा नेप्से परिसूचक १.७५ प्रतिशतले गिरावट, जसले लगानीकर्ताको मनोबलमा असर पारेको छ।
- कुल कारोबार रकम २९ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ, जुन बजारमा लगानीकर्ताहरूको सक्रियताको सूचक हो।
- सबैभन्दा बढी गिरावट मंगलबार, १८.१० अंकको, जसले साताको मध्यतिर बजारमा ठूलो दबाब सिर्जना गरेको थियो।
- साताभरिमा ५,०२,६७९ कारोबार मार्फत ६ करोड ५८ लाखभन्दा बढी कित्ता शेयर किनबेच, जसले बजारमा ठूलो संख्यामा शेयरको किनबेच भएको देखाउँछ।
- नेप्सेको बजार पुँजीकरण ४७ खर्ब ५६ अर्ब रुपैयाँमा झरेको, जसले समग्र बजारको मूल्यमा आएको कमीलाई दर्शाउँछ।
गत साताको अन्तिम कारोबार दिनको तुलनामा यो साता नेप्से परिसूचक १.७५ प्रतिशतले घटेको छ। यस अवधिमा लगानीकर्ताले करिब ८५ अर्ब रुपैयाँ बराबरको सम्पत्ति गुमाएका छन्, जुन उनीहरूको लगानीको मूल्यमा आएको कमी हो। साताभरिको कुल कारोबार २९ अर्ब ३८ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जसले बजारमा लगानीकर्ताहरूको आकर्षण र कारोबारको मात्रालाई देखाउँछ। नेपालको शेयर बजारमा यस्तो गिरावटले साना लगानीकर्ताहरूलाई बढी प्रभावित पार्ने गरेको छ, जसले आफ्नो जीवनभरिको बचतलाई शेयर बजारमा लगानी गरेका हुन्छन्। यो गिरावटले उनीहरूको आर्थिक भविष्यमा अनिश्चितता थप्ने गरेको छ।
साताको पहिलो दिन, आइतबार सामान्य सुधार देखिए पनि सोमबारदेखि भने बजार लगातार ओरालो लागेको थियो। मंगलबार सबैभन्दा बढी १८.१० अंकको गिरावट आएको थियो, जसले बजारमा ठूलो दबाब सिर्जना गरेको थियो। बुधबार र बिहीबार पनि बजारमा नकारात्मक नै रह्यो, जसले लगानीकर्ताहरूको मनोबललाई थप कमजोर बनायो। शुक्रबार अन्तिम कारोबार दिनमा भने सामान्य सुधार देखिएको थियो, तर समग्र साताको नतिजा भने नकारात्मक नै रह्यो, जसले लगानीकर्ताहरूलाई थप चिन्तित बनाएको छ। नेपालको शेयर बजारमा यस्तो उतारचढाव नयाँ होइन, तर यसको निरन्तरताले दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूलाई समेत हतोत्साहित गर्न सक्छ।
शेयर बजारको समग्र अवस्था: उपसमूहगत प्रदर्शन र बजार पुँजीकरणमा आएको कमी
यो साता कुल ५,०२,६७९ वटा कारोबारमार्फत ६ करोड ५८ लाखभन्दा बढी कित्ता शेयर किनबेच भएको छ, जसले बजारमा ठूलो संख्यामा शेयरको किनबेच भएको देखाउँछ। यस अवधिमा नेप्से परिसूचक १.७५ प्रतिशतले घटेर अन्तिम कारोबार दिनमा २०००.५३ को बिन्दुमा आइपुगेको छ। यससँगै नेप्सेको कुल बजार पुँजीकरण ४७ खर्ब ५६ अर्ब २७ करोड रुपैयाँमा झरेको छ, जुन समग्र बजारको मूल्यमा आएको कमीलाई दर्शाउँछ। नेपालको शेयर बजारमा यस्तो गिरावटले अर्थतन्त्रको समग्र स्वास्थ्यको पनि संकेत दिन सक्छ, किनकि शेयर बजारलाई अर्थतन्त्रको एक महत्वपूर्ण सूचक मानिन्छ।
यस साताको कारोबारमा समग्र नेप्से परिसूचकमा गिरावट आए पनि केही उपसमूहहरूले भने सकारात्मक प्रदर्शन गरेका छन्। जसमा विकास बैंक, जलविद्युत, लगानी, लघुवित्त र म्युचुअल फन्ड उपसमूहहरूले सामान्य नाफा कमाएका छन्। यस विपरीत, व्यापार, होटल तथा पर्यटन, फाइनान्स, निर्जीवन बीमा, उत्पादन तथा प्रशोधन, अन्य, र जीवन बीमा उपसमूहहरूले भने गुमाएका छन्। यो उपसमूहगत प्रदर्शनले बजारमा लगानीकर्ताहरूको प्राथमिकता र क्षेत्रगत लगानीको प्रवृत्तिमा आएको परिवर्तनलाई देखाउँछ। उदाहरणका लागि, जलविद्युत र विकास बैंक जस्ता क्षेत्रहरूले स्थिरता र विकासको सम्भावना देखाएका छन्, जबकि व्यापार र पर्यटन जस्ता क्षेत्रहरूले भने बाह्य कारकहरूबाट बढी प्रभावित भएको संकेत दिएका छन्।
लगानीकर्ताको चिन्ता: साना लगानीकर्तामाथि परेको असर र अर्थविद्हरूको विश्लेषण
शेयर बजारमा आएको यो गिरावटले साना लगानीकर्ताहरू चिन्तित बनेका छन्, जसले आफ्नो सानो पुँजीलाई बजारमा लगानी गरेका हुन्छन्। बजारको अनिश्चितताले लगानीको वातावरण खस्केको उनीहरूको गुनासो छ, जसले उनीहरूको भविष्यमाथि प्रश्नचिन्ह खडा गरेको छ। ‘बजार कहिले बढ्छ, कहिले घट्छ भन्नै नसकिने अवस्था छ। यसले गर्दा हामीजस्ता साना लगानीकर्तालाई ठूलो नोक्सानी हुने गरेको छ,’ एक लगानीकर्ताले भने, जसले आफ्नो व्यक्तिगत अनुभवलाई साझा गरेका छन्। नेपालमा शेयर बजारमा लगानी गर्ने धेरैजसो व्यक्ति मध्यम वर्गका हुन्, जसलाई यो गिरावटले ठूलो आर्थिक झट्का लाग्न सक्छ।
अर्थविद्हरूले बजारको यो उतारचढावलाई विभिन्न कारणले प्रभावित पारेको बताएका छन्। बाह्य आर्थिक सूचकांकमा आएको परिवर्तन, जस्तै विश्वव्यापी मुद्रास्फीति र ब्याजदरमा भएको वृद्धि, नेपालको आन्तरिक आर्थिक अवस्था, जस्तै राजस्व संकलनमा आएको कमी र व्यापार घाटामा वृद्धि, मौद्रिक नीति र राजनीतिक अस्थिरताले समेत बजारलाई असर गर्ने उनीहरूको भनाइ छ। नेपालको अर्थतन्त्र सानो र खुला भएकाले यस्ता बाह्य र आन्तरिक कारकहरूको प्रभाव बढी हुने गर्छ। यसको प्रत्यक्ष असर शेयर बजारमा देखिन्छ, जसले लगानीकर्ताहरूको विश्वासलाई कम गर्छ।
आगामी दिनमा बजारको दिशा: मौद्रिक नीति, सरकारी नीति र कम्पनीहरूको प्रदर्शनको भूमिका
अबको दिनमा बजारको दिशा धेरै हदसम्म आगामी मौद्रिक नीति, सरकारका आर्थिक नीतिहरू र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको स्थितिसँग जोडिने देखिन्छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले आगामी मौद्रिक नीतिमा ब्याजदर, कर्जा प्रवाह र तरलता व्यवस्थापन जस्ता विषयहरूमा लिने नीतिले शेयर बजारमा ठूलो प्रभाव पार्नेछ। लगानीकर्ताहरूले थप स्पष्टताको पर्खाइमा छन्, जसले उनीहरूलाई लगानीका लागि थप आत्मविश्वास दिनेछ। आगामी दिनमा आउने कम्पनीहरूको तेस्रो त्रैमासिक वित्तीय विवरणले पनि बजारलाई केही हदसम्म प्रभावित पार्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले कम्पनीहरूको नाफा र भविष्यको सम्भावनालाई देखाउनेछ।
यस साताको गिरावटले आगामी साताहरूमा बजारमा थप सतर्कता अपनाउनुपर्ने संकेत दिएको छ। लगानीकर्ताहरूले थप अनुसन्धान र विश्लेषण गरी लगानी गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। सरकारले आर्थिक सुधारका लागि ठोस कदम चालेमा र राजनीतिक स्थिरता कायम भएमा बजारमा सकारात्मक प्रभाव पर्न सक्छ। यसका साथै, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा हुने उतारचढावलाई नजिकबाट नियाल्नुपर्नेछ। नेपालको शेयर बजारमा दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूको संख्या बढाउनका लागि लगानीकर्ता शिक्षा र बजारको पारदर्शितामा जोड दिनुपर्नेछ। यसले बजारलाई थप स्थिर र विश्वासिलो बनाउन मद्दत गर्नेछ।