दुई दिनमा ६ हजारले घट्यो सुनको भाउ, तोलाको २ लाख ९४ हजार ५ सय

नेपाली बजारमा सुनको भाउ पछिल्लो दुई दिनमा तोलाको ६ हजार रुपैयाँले घटेको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार आज (बुधबार) छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९४ हजार ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। यो गिरावटले सुनमा लगानी गर्ने र सुन खरिद गर्ने आम नेपाली नागरिकका लागि ठूलो अर्थ राख्छ। विगतमा सुनलाई सधैंभरि सुरक्षित लगानीको माध्यम मान्दै आएका धेरै नेपालीका लागि यो मूल्य समायोजनले खरिदको अवसर सिर्जना गरेको छ। नेपालको अर्थतन्त्रमा सुनको भूमिका ऐतिहासिक र सांस्कृतिक दुवै हिसाबले महत्वपूर्ण छ, र यसको मूल्यमा हुने उतारचढावले सर्वसाधारणको दैनिक जीवनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्छ।

सुनको मूल्यमा लगातार गिरावट: दुई दिनमा ६ हजारको कमी

अघिल्लो दिन सोमबार तोलामा ३ हजार रुपैयाँ घटेको सुनको भाउ मंगलबार पनि ३ हजार रुपैयाँले घटेको थियो। यसरी दुई दिनको अवधिमा मात्र सुनको मूल्य ६ हजार रुपैयाँले ओरालो लागेको छ। सोमबार तोलाको ३ लाख ५ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन मंगलबार २ लाख ९७ हजार ५ सय रुपैयाँमा झरेको थियो। आज बुधबार पुनः ३ हजारले घटेर २ लाख ९४ हजार ५ सय रुपैयाँमा आइपुगेको छ। यो निरन्तरको गिरावटले बजारमा केही अन्योलता थपेको छ, तर धेरैका लागि यो खरिदको राम्रो मौका पनि हो। नेपालमा, विशेष गरी महिलाहरूको लागि सुन गहनाको रूपमा मात्र नभई सम्पत्तिको रूपमा पनि महत्वपूर्ण छ, र यसको मूल्यमा आएको यो कमीले उनीहरूलाई थप सुन किन्न प्रोत्साहित गर्न सक्छ। विगतमा, नेपालले सुनको आयातमा विभिन्न नीतिगत व्यवस्था गरेको छ, जसको उद्देश्य विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा दबाब कम गर्नु र आन्तरिक बजारलाई स्थिर राख्नु हो।

चाँदीको मूल्यमा पनि गिरावट: उपभोक्तालाई राहत

यता चाँदीको मूल्यमा पनि गिरावट आएको छ। आज चाँदीको मूल्य प्रतितोला ३० रुपैयाँले घटेर ४ हजार ९१५ रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ। अघिल्लो दिन चाँदीको मूल्य ४ हजार ९४५ रुपैयाँ थियो। चाँदीको मूल्यमा आएको यो कमीले पनि उपभोक्ताहरूलाई राहत दिएको छ। चाँदीका गरगहना र भाँडाकुँडाको प्रयोग नेपालमा पनि व्यापक छ, र यसको मूल्यमा आएको यो सानो भए पनि सकारात्मक परिवर्तनले धेरैलाई फाइदा पुग्नेछ। सुन जस्तै, चाँदी पनि एक बहुमूल्य धातु हो र यसको मूल्यमा हुने उतारचढावले पनि बजारलाई प्रभावित गर्दछ। नेपालमा चाँदीको प्रयोग विभिन्न धार्मिक अनुष्ठानहरूमा पनि हुने गर्दछ, जसले यसको मागलाई सधैं कायम राख्छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव: नेपाली बजारको निर्भरता

सुनचाँदी व्यवसायीहरूका अनुसार बजारमा सुनको मूल्यमा आएको यो गिरावट अन्तर्राष्ट्रिय बजारको प्रभाव हो। अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्यमा आएको उतारचढावले नेपाली बजारलाई पनि असर गर्ने गरेको छ। हाल अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको माग र आपूर्तिमा देखिएको असन्तुलनले मूल्यमा गिरावट आएको अनुमान गरिएको छ। नेपालको सुन बजार पूर्ण रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा निर्भर छ, किनकि नेपालले आफ्नो आवश्यकताको अधिकांश सुन आयात गर्दछ। यसको अर्थ, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको मूल्य बढ्दा वा घट्दा नेपाली बजारमा त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्छ। यो निर्भरताले गर्दा नेपाल राष्ट्र बैंकले सुन आयातमा विभिन्न नियमहरू लागू गर्दै आएको छ, जसले गर्दा ठूलो मात्रामा सुनको अनधिकृत आयात रोक्न सकियोस्।

केन्द्रीय बैंकको मौद्रिक नीति र सुनको आयात कोटा

यद्यपि, नेपाल राष्ट्र बैंकले हालै सार्वजनिक गरेको मौद्रिक नीतिको समीक्षाले भने सुनको आयात कोटामा कुनै परिवर्तन गरेको छैन। यसले गर्दा बजारमा सुनको अभाव हुने सम्भावना कम छ। तर, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अस्थिरताले नेपाली बजारको मूल्यलाई प्रभावित गरिरहेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले सुनको आयात कोटा निर्धारण गर्दा मुलुकको विदेशी मुद्रा सञ्चिति, भुक्तानी सन्तुलन र आन्तरिक माग जस्ता विभिन्न आर्थिक सूचकहरूलाई ध्यानमा राख्छ। हालको मौद्रिक नीतिले सुनको आयातमा कुनै कडाइ नगरेकोले, बजारमा सुनको आपूर्ति सहज रहने अपेक्षा गरिएको छ, जसले मूल्यलाई थप अस्थिर हुनबाट रोक्न मद्दत गर्नेछ। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अनिश्चितताले गर्दा मूल्यमा केही उतारचढाव आउनु स्वाभाविक हो।

लगानीकर्ताको पर्खाइ: थप मूल्य समायोजनको आशा

सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार, अहिले बजारमा सुनको कारोबार सामान्य नै छ। मूल्यमा आएको यो गिरावटले केही ग्राहकलाई खरिदका लागि आकर्षित गरे पनि ठूलो लगानीकर्ताहरू भने थप मूल्य समायोजनको पर्खाइमा रहेको देखिन्छ। आगामी दिनमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको अवस्था र नेपाल राष्ट्र बैंकको थप नीतिगत निर्णयले सुनको मूल्यलाई थप प्रभावित गर्नेछ। नेपालमा सुनमा लगानी गर्ने ठूला लगानीकर्ताहरूले प्रायः मूल्यमा ठूलो उतारचढाव आउने सम्भावना हेरेर मात्र निर्णय लिने गर्छन्। अहिलेको गिरावटले उनीहरूलाई थप सस्तोमा खरिद गर्ने अवसर त दिएको छ, तर बजारको थप दिशा स्पष्ट नभएसम्म उनीहरू पर्ख र हेरको रणनीतिमा छन्। यो स्थितिले बजारमा केही समयसम्म कारोबारमा सुस्तता ल्याउन सक्छ, तर दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूका लागि यो एक राम्रो अवसर हुन सक्छ।

आम नागरिकमा सुनको मूल्य घट्दाको प्रभाव

सुनको मूल्यमा आएको यो गिरावटले आम नेपाली नागरिकमाझ मिश्रित प्रतिक्रिया पैदा गरेको छ। एकातर्फ, जसले सुन किन्न चाहन्थे, उनीहरूका लागि यो खरिदको उत्तम समय हो। विशेष गरी विवाहको सिजन नजिकिँदै गर्दा, धेरै परिवारले सुन खरिद गर्ने योजना बनाउँछन्, र यसरी मूल्य घट्दा उनीहरूको बजेटमा केही राहत मिल्नेछ। अर्कोतर्फ, जसले हालै सुनमा ठूलो लगानी गरेका थिए, उनीहरूका लागि यो मूल्य गिरावटले केही चिन्ता थपेको छ। नेपालमा सुनलाई ‘डिजिटल गोल्ड’ को रूपमा पनि हेरिन्छ, र यसको मूल्यमा हुने सानोतिनो उतारचढावले पनि धेरैको आर्थिक योजनालाई असर गर्न सक्छ। नेपालमा सुनको कारोबार अनौपचारिक क्षेत्रमा पनि ठूलो मात्रामा हुने भएकाले, यसको मूल्यको प्रभाव समाजको तल्लो तहसम्म पनि पुग्छ।

आगामी साता सुन बजारको सम्भावित दिशा

आगामी साताहरूमा सुनको मूल्य कता जान्छ भन्ने कुरा मुख्य रूपमा अन्तर्राष्ट्रिय बजारका घटनाक्रम, भू-राजनीतिक अवस्था र प्रमुख केन्द्रीय बैंकहरूको मौद्रिक नीतिमा भर पर्नेछ। यदि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा सुनको माग बढ्छ वा कुनै अनिश्चितताको स्थिति सिर्जना हुन्छ भने, मूल्य फेरि बढ्न सक्छ। यद्यपि, यदि आपूर्ति सहज रह्यो र मागमा खासै वृद्धि भएन भने, मूल्य स्थिर रहन वा अझै केही घट्न पनि सक्छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले पनि यस अवस्थालाई नजिकबाट नियालिरहेको हुनेछ र आवश्यकताअनुसार आयात नीतिमा केही समायोजन गर्न सक्नेछ। यसले गर्दा नेपाली बजारमा सुनको मूल्यको दिशा आगामी दिनहरूमा थप स्पष्ट हुनेछ, जसले लगानीकर्ता र उपभोक्ता दुवैलाई आफ्नो निर्णय लिन मद्दत गर्नेछ।