प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले काठमाडौं-धादिङलाई जोड्ने बहुप्रतीक्षित नागढुंगा-सिस्नेखोला सुरुङमार्गको आज (मङ्गलबार) बिहान स्थलगत निरीक्षण गरेका छन्। सञ्चालनको अन्तिम चरणमा पुगेको यो सुरुङमार्गको भौतिक प्रगति र बाँकी रहेका कामहरूको बारेमा उनले जानकारी लिएका छन्। नेपालको पूर्वाधार विकासमा कोसेढुङ्गा सावित हुने अपेक्षा गरिएको यो आयोजना, काठमाडौं उपत्यकाको बढ्दो ट्राफिक समस्या समाधान गर्न र राजधानीलाई देशका विभिन्न भागसँग सहज रूपमा जोड्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। यसको निर्माणले देशको आर्थिक विकासमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गर्दा आम नागरिकको जीवनस्तर उकास्न मद्दत पुग्नेछ।
नागढुंगा-सिस्नेखोला सुरुङमार्ग: भौतिक प्रगति र प्राविधिक तयारी
सुरुङमार्ग निर्माण आयोजनाका अनुसार, सुरुङको मुख्य खण्डको निर्माण कार्य करिब सम्पन्न भइसकेको छ। सुरुङभित्रको लाइटिङ, भेन्टिलेशन, सञ्चार प्रणाली र आपत्कालीन निकासजस्ता प्राविधिक पक्षहरूको जडान तथा परीक्षण कार्यहरू भइरहेका छन्। सुरुङमार्गको प्रवेश र निकास क्षेत्रमा आवश्यक सडक कालोपत्रे गर्ने काम पनि अन्तिम चरणमा छ। नेपालमा सुरुङ निर्माण प्रविधिको प्रयोग बढ्दै गएको सन्दर्भमा यो आयोजनाले भविष्यमा यस्तै ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरूको लागि एक महत्वपूर्ण उदाहरण प्रस्तुत गर्नेछ। विगतमा यस्ता ठूला परियोजनाहरूमा विदेशी सहयोग र प्रविधिको प्रयोग बढी हुने भए पनि, यस आयोजनाले स्वदेशी क्षमता र प्रविधिको प्रयोगलाई समेत जोड दिएको छ, जसले राष्ट्रिय क्षमता अभिवृद्धिमा टेवा पुर्याउनेछ।
- मुख्य सुरुङ खण्डको लम्बाइ २.६६ किलोमिटर छ, जसले काठमाडौं उपत्यका र बाहिरी जिल्लाहरूबीचको यात्रालाई निकै छोटो बनाउनेछ।
- सुरुङमार्गको चौडाइ ९.५ मिटर (दुई लेन) रहनेछ, जसले दुईतर्फी सवारी आवागमनलाई सहज बनाउनेछ र ट्राफिक जामको सम्भावनालाई कम गर्नेछ।
- आयोजनाको कुल लागत करिब १६ अर्ब रुपैयाँ अनुमान गरिएको छ, जुन नेपालको पूर्वाधार विकासमा एक ठूलो लगानी हो र यसले देशको आर्थिक गतिशीलतालाई बढावा दिने अपेक्षा गरिएको छ।
- यो सुरुङमार्गले काठमाडौं उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गर्दा दैनिक लाखौं मानिसहरूको यात्रा सहज हुनेछ।
- सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आएपछि काठमाडौंबाट धादिङसम्मको यात्रा समय आधाले घट्नेछ, जसले गर्दा यात्रुहरूको समय र इन्धनको बचत हुनेछ।
सञ्चालन तयारी र स्थानीय अवरोधको व्यवस्थापन
आयोजनाले सुरुङमार्गको सञ्चालनका लागि आवश्यक सबै प्राविधिक तयारी पूरा गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यसमा सुरक्षा प्रणालीको पूर्ण परीक्षण, ट्राफिक व्यवस्थापन योजनाको तयारी र कर्मचारीहरूको तालीम समावेश छन्। यद्यपि, जग्गा अधिग्रहणको क्रममा केही स्थानीयवासीको अवरोध र निर्माण सामग्री ढुवानीमा देखिएका केही समस्याहरूले आयोजनाको अन्तिम समयसीमालाई प्रभावित पार्ने सक्ने देखिएको छ। नेपालमा ठूला विकास आयोजनाहरू अघि बढाउँदा जग्गा अधिग्रहण र स्थानीयको सहभागिता जस्ता विषयहरू सधैं चुनौतीको रूपमा देखा पर्ने गरेका छन्, जसले गर्दा आयोजनाको लागत र समयसीमामा असर पुग्ने गरेको छ। यस आयोजनामा पनि यस्तै केही अवरोधहरू आएको तर ती समाधानको प्रक्रियामा रहेको आयोजनाले जनाएको छ।
प्रधानमन्त्री दाहालले सुरुङमार्ग निर्माणमा संलग्न सबै पक्षलाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दै तोकिएको समयभित्रै आयोजना सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएका छन्। उनले सुरुङमार्ग नेपालको पूर्वाधार विकासमा एक कोसेढुङ्गा सावित हुने भन्दै यसको सफल सञ्चालनका लागि सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए। यस प्रकारका ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरूले नेपालको विकासको गतिलाई तीव्र पार्न र देशलाई समृद्धिको बाटोमा डोर्याउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्। सरकारले यस्ता परियोजनाहरूलाई प्राथमिकता दिँदै आएको छ र यसको सफल कार्यान्वयनले देशको आर्थिक र सामाजिक विकासमा ठूलो योगदान पुर्याउने विश्वास छ।
नागरिकलाई प्रत्यक्ष लाभ: यात्राको सहजता र आर्थिक बचत
नागढुंगा-सिस्नेखोला सुरुङमार्ग सञ्चालनमा आएसँगै दैनिक हजारौं यात्रुहरूले प्रत्यक्ष लाभ पाउनेछन्। काठमाडौं उपत्यका भित्रिने र बाहिरिने सवारी साधनहरूको चापमा कमी आउनेछ, जसले गर्दा यात्रा समय मात्र नभई इन्धनको खपतमा समेत बचत हुनेछ। विशेषगरी, काठमाडौंको ट्राफिक जाम कम गर्न यो सुरुङमार्गले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। यसले व्यापारिक गतिविधिमा समेत सहजता ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ। उदाहरणका लागि, धादिङ र आसपासका जिल्लाहरूबाट काठमाडौंमा तरकारी, फलफूल र अन्य दैनिक उपभोग्य वस्तुहरू ढुवानी गर्ने व्यापारीहरूलाई निकै सहज हुनेछ, जसले गर्दा वस्तुहरूको मूल्यमा समेत स्थायित्व आउन सक्नेछ। यसका अतिरिक्त, काठमाडौं उपत्यकाका बासिन्दाहरूलाई बाहिरी जिल्लाहरूमा यात्रा गर्नका लागि लाग्ने समय र खर्चमा समेत उल्लेखनीय कमी आउनेछ।
अन्तिम निरीक्षण र सञ्चालनको प्रतीक्षा
आयोजनाका अनुसार, आगामी केही महिनाभित्रै सुरुङमार्ग सर्वसाधारणका लागि खुला गरिनेछ। प्रधानमन्त्रीको निरीक्षणले यस कार्यलाई थप गति दिने विश्वास गरिएको छ। अन्तिम चरणका प्राविधिक जाँचहरू सकिएपछि सञ्चालन मिति घोषणा गरिनेछ। नेपालमा सुरुङमार्ग जस्ता ठूला पूर्वाधारको विकासले सडक सञ्जाललाई मजबुत बनाउँछ र देशको समग्र विकासलाई गति दिन्छ। नागढुंगा-सिस्नेखोला सुरुङमार्गको सञ्चालनपछि यस क्षेत्रको आर्थिक गतिविधिमा वृद्धि हुने र स्थानीय बासिन्दाहरूको जीवनस्तर उकासिने अपेक्षा गरिएको छ। यस आयोजनाको सफल कार्यान्वयनले भविष्यमा नेपालमा थप सुरुङमार्ग र अन्य ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरूको निर्माणका लागि मार्ग प्रशस्त गर्नेछ।
आगामी साताहरूमा नेपालको पूर्वाधार विकासमा यसको अर्थ
नागढुंगा-सिस्नेखोला सुरुङमार्गको अन्तिम निरीक्षण र सञ्चालनको तयारीले आगामी साताहरूमा नेपालको पूर्वाधार विकासको सन्दर्भमा महत्वपूर्ण संकेत दिएको छ। यसको सफल सञ्चालनले देशको यातायात सञ्जाललाई सुदृढ बनाउने मात्र नभई आर्थिक विकासलाई पनि गति दिनेछ। यसले विशेषगरी काठमाडौं उपत्यकाको ट्राफिक व्यवस्थापनमा देखिएको जटिलतालाई कम गर्न मद्दत गर्नेछ, जसको प्रत्यक्ष लाभ आम नागरिकले पाउनेछन्। यसका अतिरिक्त, यो आयोजनाले भविष्यमा देशमा सञ्चालन हुने अन्य ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरूका लागि एक महत्वपूर्ण उदाहरण प्रस्तुत गर्नेछ, जसले स्वदेशी क्षमता र प्रविधिको प्रयोगलाई प्रोत्साहन गर्नेछ। यसको सञ्चालनले देशको कुल ग्राहस्थ उत्पादन (GDP) मा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ, जसले गर्दा समग्र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउन मद्दत पुग्नेछ।
