दाङको राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा मुटुको एन्जियोप्लाष्टि सेवा सुरु

दाङको घोराहीस्थित राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा बिहीबारदेखि मुटुको एन्जियोप्लाष्टि सेवा औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। यस सेवाको शुभारम्भसँगै अब दाङ र आसपासका जिल्लाका हृदयघातका बिरामीले उपचारका लागि बाहिरी जिल्ला जानुपर्ने बाध्यता अन्त्य हुने अपेक्षा गरिएको छ। यो महत्वपूर्ण कदमले यस क्षेत्रका हजारौं नागरिकको जीवनमा प्रत्यक्ष सकारात्मक प्रभाव पार्नेछ, जसले गर्दा उनीहरूले आफ्नो घर नजिकै विशेषज्ञ उपचार पाउनेछन्। यसअघि, मुटुसम्बन्धी गम्भीर समस्या भएका बिरामीहरूलाई काठमाडौं वा अन्य ठूला सहरमा रेफर गर्नुपर्ने अवस्था थियो, जसले उपचारमा ढिलाइ हुन्थ्यो र बिरामीको अवस्था झन् जटिल बन्ने जोखिम थियो।

दाङमा मुटुको एन्जियोप्लाष्टि सेवाको सुरुवात: एक नयाँ आशा

मनमोहन कार्डियोथोरासिक भास्कुलर एण्ड ट्रान्सप्लान्ट सेन्टर, महाराजगञ्जका वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. सूर्य देवकोटाको नेतृत्वमा आएको टोलीले प्रतिष्ठानमा कार्यरत डा. दिनेश उप्रेतीसहितको सहयोगमा पहिलो पटक दुईजना बिरामीको एन्जियोप्लाष्टि सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेको छ। यो सेवा सुरु भएसँगै मुटुको रक्तनलीमा अवरोध भएका बिरामीहरूले जिल्लामै विशेषज्ञ उपचार पाउने भएका छन्। यसले गर्दा बिरामीहरूले समयमै उपचार पाउनेछन्, जसले जटिलता कम गर्न र जीवन बचाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ। नेपालको स्वास्थ्य प्रणालीमा यस्ता विशेषज्ञ सेवाहरूको विस्तारले विकट भौगोलिक क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकहरूको स्वास्थ्य पहुँचमा सुधार ल्याउनेछ।

प्रतिष्ठानका निर्देशक डा. सविन पोख्रेलका अनुसार, यो सेवा सुरु गर्नका लागि आवश्यक पर्ने उपकरण र प्राविधिक तयारी पूरा भइसकेको थियो। यसअघि मुटुसम्बन्धी गम्भीर समस्या भएका बिरामीहरूलाई थप उपचारका लागि काठमाडौं वा अन्य ठूला सहरमा रेफर गर्नुपर्ने अवस्था थियो। यो अवस्थाले बिरामी र उनीहरूका परिवारमा ठूलो आर्थिक र मानसिक भार थोपर्थ्यो। अब, राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा यो सुविधा उपलब्ध भएपछि, यस्ता समस्याहरूको समाधान हुनेछ र बिरामीहरूले आफ्नो घर नजिकै गुणस्तरीय उपचार पाउनेछन्।

हृदयघातका बिरामीका लागि जीवन रेखा: सेवाको महत्व र प्रभाव

वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. सूर्य देवकोटाले दाङमा यो सेवा सुरु हुनुलाई एक महत्वपूर्ण कोसेढुङ्गाको रूपमा लिएका छन्। उनले भने, “हृदयघात भएका बिरामीलाई जति छिटो उपचार दिन सक्यो, उति नै उनीहरूको ज्यान बचाउन सकिन्छ। अब दाङका बिरामीले तत्कालै यो सेवा पाउनेछन्, जसले मृत्युदर घटाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।” नेपालमा हृदयघातका घटनाहरू बढ्दै गएको सन्दर्भमा, यस्ता सेवाहरूको विस्तारले ठूलो राहत पुग्नेछ। यसले गर्दा बिरामीहरूले उपचारमा ढिलाइ भएर जीवन गुमाउनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य हुनेछ।

उनले मुटुको रक्तनलीमा अवरोध पत्ता लगाउन र त्यसलाई फराकिलो बनाउन गरिने एन्जियोप्लाष्टि प्रक्रियाले बिरामीको जीवनशैलीमा सुधार ल्याउने बताए। यसका लागि एन्जियोप्लाष्टि क्याथल्याब (Cath Lab) आवश्यक पर्दछ, जुन राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा स्थापना गरिएको छ। क्याथल्याबको स्थापनाले अब जटिल मुटुरोगहरूको निदान र उपचार जिल्ला स्तरमै सम्भव भएको छ, जसले बिरामीहरूको जीवनमा ठूलो परिवर्तन ल्याउनेछ। यस प्रकारका आधुनिक प्रविधिहरूको प्रयोगले नेपालको स्वास्थ्य सेवाको गुणस्तरमा पनि वृद्धि हुनेछ।

विशेषज्ञताको विस्तार: आवश्यक तयारी र सहयोग

यस सेवालाई प्रभावकारी बनाउनका लागि प्रतिष्ठानले आवश्यक उपकरण खरिद गरिसकेको छ। मनमोहन सेन्टरका विशेषज्ञ डाक्टरहरूको टोलीले प्रतिष्ठानका चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई तालिमसमेत प्रदान गरेको छ। यसले गर्दा भविष्यमा पनि यो सेवा निरन्तर सञ्चालन गर्न सहज हुनेछ। नेपालको स्वास्थ्य क्षेत्रमा जनशक्ति विकास र क्षमता अभिवृद्धि एक महत्वपूर्ण पक्ष हो। यस प्रकारको तालिमले स्थानीय स्वास्थ्यकर्मीहरूलाई आधुनिक उपचार विधिहरूमा दक्ष बनाउँछ, जसले गर्दा उनीहरूले आफ्नो समुदायलाई अझ राम्रो सेवा दिन सक्छन्।

प्रतिष्ठानका निर्देशक डा. पोख्रेलले यो सेवा विस्तार गर्नका लागि स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय र प्रदेश सरकारको पनि सहयोग रहेको बताए। उनले भविष्यमा मुटुको शल्यक्रिया (Open Heart Surgery) जस्ता थप जटिल सेवाहरू पनि विस्तार गर्ने योजना रहेको जानकारी दिए। यसले राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई लुम्बिनी प्रदेशको एक प्रमुख स्वास्थ्य सेवा प्रदायक केन्द्रको रूपमा स्थापित गर्नेछ। नेपाल सरकारले स्वास्थ्य सेवालाई सबै नागरिकको पहुँचमा पुर्‍याउनका लागि विभिन्न योजनाहरू कार्यान्वयन गरिरहेको छ, र यस प्रकारका पहलहरूले त्यस लक्ष्यलाई प्राप्त गर्न मद्दत गर्नेछन्।

नागरिकलाई सहज उपचार: भौगोलिक र आर्थिक भारमा कमी

यस सेवाको सुरुवातले दाङ, रोल्पा, प्युठान, सल्यान, रुकुम पूर्व र पश्चिम तथा कपिलवस्तुका लाखौं नागरिकले प्रत्यक्ष लाभ पाउनेछन्। अब उनीहरूले महँगो उपचार र लामो यात्राको झन्झटबाट मुक्ति पाउनेछन्। यसले स्वास्थ्य सेवामा आम नागरिकको पहुँच बढाउनुका साथै समयमै उपचार पाएर ज्यान गुमाउनुपर्ने अवस्थाको अन्त्य गर्नेछ। उदाहरणका लागि, रोल्पा वा रुकुमका कुनै बिरामीलाई हृदयघात भएमा, उनीहरूले अब काठमाडौं पुग्न दिनौं लाग्ने र लाखौं खर्च हुने झन्झटबाट बच्नेछन्। उनीहरूले तत्कालै राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा उपचार पाउनेछन्, जसले उनीहरूको जीवन बचाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्नेछ।

राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानले यसअघि पनि विभिन्न विशेषज्ञ सेवा विस्तार गर्दै आएको छ। मुटुरोगसम्बन्धी एन्जियोप्लाष्टि सेवा सुरु भएसँगै यस प्रतिष्ठानको विशेषज्ञता थप अभिवृद्धि भएको छ। यसले गर्दा अब यो प्रतिष्ठानले मात्र नभई समग्र लुम्बिनी प्रदेशको स्वास्थ्य पूर्वाधारमा पनि महत्वपूर्ण योगदान पुग्नेछ। यस प्रकारका विकासले नेपाललाई स्वास्थ्य पर्यटनको गन्तव्य बनाउन पनि सहयोग पुर्‍याउनेछ।

भविष्यको योजना: विशेषज्ञ सेवाको विस्तार र सुदृढीकरण

प्रतिष्ठानले आगामी दिनमा डायलाइसिस सेवालाई थप प्रभावकारी बनाउने, एमआरआई (MRI) सेवा सञ्चालन गर्ने र अन्य विशेषज्ञ सेवाहरूको विस्तार गर्ने योजना रहेको जनाएको छ। यसबाट राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान लुम्बिनी प्रदेशको एक प्रमुख स्वास्थ्य सेवा प्रदायक केन्द्रका रूपमा स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ। एमआरआई जस्ता अत्याधुनिक प्रविधिको उपलब्धताले निदानको दायरा फराकिलो पार्नेछ, जसले गर्दा विभिन्न रोगहरूको पहिचान र उपचारमा सहजता आउनेछ। यस प्रकारका सेवाहरूको विस्तारले स्थानीय जनतालाई मात्र नभई यस क्षेत्रमा आउने पर्यटकहरूलाई पनि उच्च गुणस्तरको स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्न मद्दत गर्नेछ।