रसुवाको भोटेकोशी नदीमा भदौ १० गते आएको विनाशकारी बाढीले हालसम्म १३ हजार ३९६ जनाको जीवितै उद्धार गरेको छ। विपद्मा १ हजार ३५७ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ भने ५ हजार ३२६ नागरिक अझै सम्पर्कविहीन छन्।
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार फेला परेका शवमध्ये ९८ जनाको मात्र पहिचान गरी परिवारलाई बुझाइएको छ। सम्पर्कविहीन हुनेमा रसुवाका २ हजार ८६० र नुवाकोटका १ हजार ९८१ जना छन्। बेपत्ता हुनेमा नेपाली सेना, प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी, निजामती कर्मचारी र अन्य जिल्लाका सर्वसाधारण छन्।
उद्धार गरिएका ३ हजार ५३३ जनालाई रसुवा, नुवाकोट र धादिङका ३९ होल्डिङ सेन्टरमा राखिएको छ। उनीहरूलाई खाना, लत्ताकपडा र बासको प्रबन्ध मिलाइएको छ। बाढीका घाइते तथा प्रभावित ६ हजार ८२७ जनाले प्राथमिक उपचार पाएका छन्।
विभिन्न १० अस्पतालमा भर्ना भएका ३२७ जनामध्ये २४२ जना उपचारपछि डिस्चार्ज भएका छन्। नेपाली सेनाको स्वास्थ्य टोलीबाट ३ हजार ४०४ र सशस्त्र प्रहरीबाट ३ हजार ९६ जनाले स्वास्थ्य सेवा लिएका छन्। अझै ठूलो संख्यामा नागरिक हराइरहेकाले खोजी कार्य तीव्र पारिएको छ।
भदौ १० गतेको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङलगायतका क्षेत्रमा ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति पुर्यायो। घर, सडक, पुल, व्यापारिक संरचना र जीविकोपार्जनका आधार बगायो। यसले प्रभावित समुदायमा विस्थापन, असुरक्षा, शोक, मानसिक तनाव र भविष्यप्रतिको अनिश्चितता बढाएको छ।
युएन वुमेनका अनुसार रसुवा र नुवाकोटमा १ लाख ५७ हजार ५० महिला तथा बालिका प्रभावित भएका छन्। करिब ४३ हजारलाई तत्काल मानवीय सहायता आवश्यक छ। युनिसेफको प्रतिवेदनअनुसार रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँमा गरी ६५ हजार मानिस प्रभावित भएका छन्।
रसुवाका ४ स्वास्थ्य संस्था क्षतिग्रस्त हुँदा मातृ, नवजात तथा बाल स्वास्थ्य सेवा प्रभावित भएको छ। युएनएफपिएले मातृत्व सामग्री, महिनावारी तथा सरसफाइ सामग्री, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवा र लैङ्गिक हिंसा रोकथामलाई प्राथमिकता दिएको छ।
होल्डिङ सेन्टरको सुरक्षा एक गम्भीर प्रश्न हो। महिला प्रहरीको व्यवस्था हुनुपर्छ। सयौँ मानिस एउटै स्थानमा बस्दा महिलाको गोपनीयता कायम गर्न चुनौती छ। राति शौचालय जाँदा वा कपडा फेर्दा उनीहरू सुरक्षित छैनन्। हिंसा भएमा उजुरी गर्ने जानकारी छैन।
महोत्तरीका ३९ वर्षीय सुशील दास बाढीमा बेपत्ता हुनेमध्ये एक हुन्। द्वन्द्वकालमा ज्यान जोगाउन सेनाको जागिर त्यागेका उनी सवारी चालक थिए। भदौ ९ गते २० जना पर्यटक लिएर रसुवा पुगेका उनी फर्कने क्रममा बेपत्ता भए।
सुशीलका श्रीमती र चार छोराछोरी सहाराविहीन भएका छन्। उनकी श्रीमती ममताकुमारी दासले छोराछोरीको पढाइ र पालनपोषणको चिन्ता व्यक्त गरिन्। सुशीलले ल्याएका पर्यटकहरू पनि बेपत्ता छन्।
रसुवाको भोटेकोशी बाढीमा महोत्तरीका १७ जनामध्ये १० जना अझै बेपत्ता छन्। मधेस प्रदेश प्रहरी कार्यालयका अनुसार यस प्रदेशका १७८ जना बेपत्ता छन् भने ३ जनाको मृत्यु भएको छ।
