बंगालको खाडीमा विकसित ‘अनर्ब’ नामक चक्रवात थप शक्तिशाली बन्ने पूर्वानुमान गरिएको छ। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार, यो प्रणाली अति शक्तिशाली चक्रवातमा विकास भई कार्तिक ११ (२८ अक्टोबर २०२६) मा भारतको आन्ध्र प्रदेश र विशाखापट्टनमको बीचमा पर्ने यानमनजिक तटीय क्षेत्रबाट जमिनको भूभागमा प्रवेश गर्ने सम्भावना छ।
यसको प्रत्यक्ष प्रभावले नेपालका १२ जिल्लामा ‘रेड अलर्ट’ जारी गरिएको छ भने धेरै स्थानमा वर्षा र हिमपातको पूर्वानुमान छ। जमिनमा प्रवेश गर्दा हावाको गति ११५-१२५ किलोमिटर प्रतिघण्टासम्म पुग्न सक्ने मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ।
‘अनर्ब’ को शक्ति र भारतमा ‘रेड अलर्ट’
मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जारी गरेको विशेष मौसमी बुलेटिनअनुसार, चक्रवात ‘अनर्ब’ अक्टोबर २७ को बिहानसम्ममा शक्तिशाली आँधीमा परिणत हुनेछ। अक्टोबर २८ को बिहान आन्ध्र प्रदेशको विशाखापट्टनम र बापटलाको बीचको तट पार गर्दा यसको हावाको गति ११५-१२५ किलोमिटर प्रतिघण्टासम्म पुग्न सक्नेछ।
यसको प्रत्यक्ष प्रभाव भारतका ११ जिल्ला, ओडिशाका ५, छत्तीसगढका ४ र तेलंगाणाका ४ जिल्लामा भारी वर्षाको लागि ‘रेड अलर्ट’ जारी गरिएको छ। नेपालमा यस प्रणालीको प्रभावले धेरै स्थानमा वर्षा र हिमपात हुने पूर्वानुमान छ, जसले विशेषगरी हिमाली र उच्च पहाडी क्षेत्रमा हिमपातको जोखिम बढाउनेछ।
चक्रवातको बढ्दो जोखिम र विगतका अनुभव
नेपालले पछिल्ला वर्षहरूमा चक्रवात र यसबाट उत्पन्न हुने मौसमी प्रकोपहरूको सामना गर्दै आएको छ। सेप्टेम्बर २८, २०२६ मा पनि देशका ३८ जिल्लामा भारी वर्षाको लागि अलर्ट जारी गरिएको थियो। यसअघि सेप्टेम्बर २६ मा चक्रवात ‘अर्नब’ को असरले करिब ५,००० मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो।
सेप्टेम्बर २८ मा उत्तर प्रदेशको देवीपाटन क्षेत्रका चार जिल्लामा चक्रवात ‘अर्नब’ को कारण १०,००० भन्दा बढी बिजुलीका पोल र २५० ट्रान्सफर्मरमा क्षति पुगेको थियो। यी घटनाहरूले चक्रवातको प्रभाव सीमापारि पनि देखिने गरेको र यसले पूर्वाधारमा ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने देखाउँछ। सेप्टेम्बर २२, २०२६ देखि नै ‘अर्नब’ चक्रवातको सम्भावित असरबारे चर्चा भइरहेको थियो र सेप्टेम्बर २३ मा १२० किलोमिटर प्रतिघण्टाको रफ्तारमा आउने चेतावनी सहित उच्च सतर्कता जारी गरिएको थियो।
तयारी र सतर्कताको आवश्यकता
चक्रवात ‘अनर्ब’ को सम्भावित प्रभावलाई ध्यानमा राख्दै नेपालका सम्बन्धित निकायहरूले पूर्वतयारी र सतर्कता अपनाउनुपर्ने देखिन्छ। विशेषगरी ‘रेड अलर्ट’ जारी गरिएका १२ जिल्लामा थप सावधानी अपनाउन र जोखिममा रहेका समुदायलाई सुरक्षित स्थानमा सार्न आवश्यक छ।
सर्वसाधारणलाई मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जारी गर्ने सूचनाहरूमा ध्यान दिन र अनावश्यक यात्रा नगर्न आग्रह गरिएको छ। विगतका अनुभवहरूले चक्रवातले कृषि, यातायात र ऊर्जा क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने देखाएकाले पूर्वतयारीलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।
आगामी कदम र अनिश्चितता
चक्रवात ‘अनर्ब’ कार्तिक ११ गते (अक्टोबर २८) मा भारतको तटीय क्षेत्रमा प्रवेश गर्नेछ। यसपछि यसको शक्ति र नेपालमा पर्ने विस्तृत प्रभावबारे थप जानकारी आउने अपेक्षा गरिएको छ। नेपालका कुन १२ जिल्लामा ‘रेड अलर्ट’ जारी गरिएको हो भन्नेबारे भने महाशाखाले अझै स्पष्ट पारेको छैन।
यसअघि: चक्रवात ‘अर्नब’ नेपालतर्फ: बिहीबारदेखि देशभर भारी वर्षा र हिमपातको चेतावनी
