नेपाल पञ्चांग निर्णायक विकास समितिले २०८३ सालको बडादशैंको टीकाको उत्तम साइत बिहान १० बजेर २६ मिनेटमा तोकेको छ। विजया दशमीका दिन मान्यजनबाट देवीको प्रसादका रूपमा टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गरिँदै छ। समितिले टीका लगाइदिने मान्यजन पूर्वतर्फ र टीका थाप्ने व्यक्ति पश्चिमतर्फ फर्कनुपर्ने नियम पनि तोकेको छ।
समितिका अध्यक्ष प्रा. शम्भुप्रसाद ढकालका अनुसार, विजया दशमीका दिन दिनभर टीका लगाउन सकिने भए पनि साइतमै टीका लगाउन चाहनेहरूका लागि यो समय विशेष रूपमा निर्धारण गरिएको हो। दशैंमा नवदुर्गा भवानीको पूजा–आराधना गरी देवीको प्रसादका रूपमा टीका र जमरा ग्रहण गर्ने परम्परा छ। रोजगारी, अध्ययन वा पेसा–व्यवसायका सिलसिलामा घरबाट टाढा रहेका नेपालीहरू दशैं मनाउन आफ्नो थातथलो फर्कने भएकाले यस पर्वले पारिवारिक पुनर्मिलनको अवसर प्रदान गर्छ।
टीका र देवी विसर्जनको साइत
नेपाल पञ्चांग निर्णायक विकास समितिले टीकाको उत्तम साइतका साथै देवी विसर्जनको साइत पनि निर्धारण गरेको छ। २०८३ कात्तिक ४ गतेका लागि देवी विसर्जनको साइत बिहान ८ बजेर ४९ मिनेटमा रहेको छ। समितिले तोकेका यी साइतहरूले धार्मिक विधिपूर्वक दशैं मनाउन चाहनेहरूलाई मार्गदर्शन गर्छन्।
दशैँको टीका कोजाग्रत पूर्णिमासम्म लगाउन सकिन्छ। २०८३ सालको कोजाग्रत पूर्णिमा कात्तिक ८ गते आइतबार परेको छ। यस दिनसम्म मान्यजनबाट टीका र आशीर्वाद ग्रहण गर्ने चलन छ।
नवरात्रको पृष्ठभूमि
यस वर्ष २०८३ असोज २५ गते आइतबारदेखि नवरात्रारम्भ भएको थियो। घटस्थापनाका लागि बिहान ११ः४७ बजेको साइत शुभ रहेको थियो। घटस्थापना गर्नुअघि चित्रा नक्षत्र र वैधृति योगका शान्ति गर्नुपर्ने बताइएको थियो।
नवरात्रको अवधिमा विभिन्न देवीदेवताको पूजा–आराधना गरिन्छ। २०८३ असोज ३१ गते शनिबार फूलपाती पर्व परेको थियो भने कात्तिक १ गते आइतबार महाअष्टमी र कात्तिक ३ गते मंगलबार महानवमी परेको थियो।
कोजाग्रत पूर्णिमाका गतिविधि
कोजाग्रत पूर्णिमा (२०८३ कात्तिक ८ गते आइतबार) सम्म दशैंको टीका लगाउन सकिनेछ। यस दिन घटस्थापनामा राखिएका जमरा र कलशलाई नदी वा जलाशयमा सेलाइन्छ। कोजाग्रत पूर्णिमाको रातमा महालक्ष्मीको पूजा आराधना गरी जाग्राम बस्ने परम्परा पनि छ।
