नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबारका लागि निर्धारण गरेको विदेशी मुद्रा विनिमयदर अनुसार अमेरिकी डलरको मूल्य अझै उच्च रहेको छ। एक अमेरिकी डलरको खरिददर १५२ रुपैयाँ १६ पैसा र बिक्रीदर १५२ रुपैयाँ ७६ पैसा पुगेको छ। यसले नेपाली बजारमा आयातित सामानको मूल्य बढ्ने सम्भावना बढाएको छ।
मुख्य मुद्राको विनिमयदर
- अमेरिकी डलर: खरिद १५२.१६ रुपैयाँ, बिक्री १५२.७६ रुपैयाँ
- युरो: खरिद १७७.९२ रुपैयाँ, बिक्री १७८.६२ रुपैयाँ
- पाउण्ड स्ट्रलिङ: खरिद २०६.११ रुपैयाँ, बिक्री २०६.९२ रुपैयाँ
- स्वीस फ्रयाङ्क: खरिद १९४.२२ रुपैयाँ, बिक्री १९४.९८ रुपैयाँ
- अष्ट्रेलियन डलर: खरिद १०९.१५ रुपैयाँ (बिक्री दर उपलब्ध छैन)
आयातमा असर र मूल्यवृद्धि
अमेरिकी डलरको लगातारको उच्च मूल्यवृद्धिले नेपालको आयातमा प्रत्यक्ष असर पार्नेछ। विशेषगरी पेट्रोलियम पदार्थ, मेसिनरी, सवारीसाधन र अन्य तयारी वस्तुहरू आयात गर्दा व्यवसायीहरूले बढी रकम भुक्तानी गर्नुपर्ने हुन्छ। यसको अन्तिम भार उपभोक्तामाथि पर्नेछ, जसले गर्दा दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यवृद्धि हुन सक्नेछ। उदाहरणका लागि, पेट्रोलको मूल्य बढ्दा यातायात खर्च बढ्छ, जसको प्रभाव अन्य वस्तुहरूको ढुवानी लागतमा पर्छ।
युरोपेली युरो, बेलायती पाउण्ड स्ट्रलिङ र स्वीस फ्रयाङ्कको विनिमयदर पनि बढेको छ। एक युरोको बिक्रीदर १७८ रुपैयाँ ६२ पैसा, एक पाउण्ड स्ट्रलिङको बिक्रीदर २०६ रुपैयाँ ९२ पैसा र एक स्वीस फ्रयाङ्कको बिक्रीदर १९४ रुपैयाँ ९८ पैसा कायम भएको छ। यसले यी क्षेत्रबाट हुने आयातलाई पनि महँगो बनाउनेछ।
विज्ञको भनाइ
अर्थविद्हरूका अनुसार, अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा डलरको मजबुती र नेपालको व्यापार घाटा यसको मुख्य कारण हो। नेपाल राष्ट्र बैंकका पूर्वगभर्नर चिरञ्जीवी नेपालले भने, ‘डलर बलियो हुँदा रेमिट्यान्स आउनलाई फाइदा भए पनि आयात महँगो हुने र भुक्तानी सन्तुलनमा दबाब पर्ने गर्छ।’
आगामी दिनमा विदेशी मुद्राको विनिमयदर
नेपाल राष्ट्र बैंकले मुद्रास्फीति नियन्त्रण गर्न र विदेशी मुद्रा सञ्चिति बढाउन विभिन्न नीतिगत प्रयासहरू गरिरहेको छ। यद्यपि, विश्वव्यापी आर्थिक सूचकहरू र भू-राजनीतिक अवस्थाले विदेशी मुद्राको विनिमयदरलाई प्रभावित गरिरहेका छन्। आगामी दिनमा डलरको मूल्य स्थिर हुन नसके यसले नेपाली अर्थतन्त्रमा थप चुनौती थप्ने देखिन्छ। नेपाल राष्ट्र बैंकले नियमित रुपमा विदेशी मुद्राको विनिमयदरको अनुगमन गर्ने र आवश्यक परेमा थप नीतिगत कदम चाल्ने अपेक्षा गरिएको छ।