स्पेसएक्सका सीईओ एलन मस्कले युक्रेनको स्टारलिंक स्याटेलाइट प्रणालीको गति कम गर्ने आदेश दिएका थिए, जसले रुसी हवाई हमलाबाट युक्रेनलाई जोगाउन प्रयोग गरिने ड्रोनहरूको क्षमतामा गम्भीर बाधा पुर्याएको छ। वाल स्ट्रिट जर्नलले अक्टोबर २०, २०२६ मा अमेरिकी अधिकारीहरू र अन्य स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै यो रिपोर्ट सार्वजनिक गरेको हो। यो निर्णयले युक्रेनको रक्षात्मक र आक्रामक दुवै मिसनहरूलाई प्रत्यक्ष प्रभावित पारेको छ।
मस्कको यो कदमले युक्रेन र अमेरिकाबीचको सम्बन्धमा तनाव बढाएको छ। युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले अक्टोबर २०, २०२६ मा ब्लूमबर्गसँगको अन्तर्वार्तामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो देशलाई रुससामु आत्मसमर्पण गर्न बाध्य पार्ने प्रयास गरेको आरोप लगाए। यद्यपि, ट्रम्पले स्टारलिंकमा प्रतिबन्ध लगाउने निर्णयमा आफू वा मस्क जिम्मेवार नभएको बताएका छन्। मस्कले भने कुनै पनि गति वा प्रयोगको सीमा अमेरिकी सेना र अन्ततः अमेरिकी राष्ट्रपतिले निर्णय गर्ने सार्वजनिक रूपमा उल्लेख गरेका छन्।
स्टारलिंक प्रतिबन्धले युक्रेनी ड्रोन निष्क्रिय
स्पेसएक्सले अक्टोबर १३ मा कुनै चेतावनी बिना नै युक्रेनमा केही स्टारलिंक सेवाहरूमा सीमा लगाएको थियो। यसको परिणाम स्वरूप, युक्रेनी अधिकारीहरूले अक्टोबर १६, २०२६ मा रुसी ड्रोन हमलाहरू विरुद्ध आफ्ना इन्टरसेप्टरहरू प्रयोग गर्न नसकेको बताएका थिए। द जेरुसेलम पोस्टले अक्टोबर २०, २०२६ मा रिपोर्ट गरेअनुसार, युक्रेनी सेनाले प्रयोग गर्ने स्टारलिंकको सैन्य-ग्रेड संस्करणमा लगाइएको गति प्रतिबन्ध एलन मस्कको आदेशमा भएको थियो। फोब्र्सले अक्टोबर २०, २०२६ मा रिपोर्ट गरेअनुसार, युक्रेनको सैन्य स्टारलिंक सम्पत्तिमा अक्टोबर १४ पछि प्रतिबन्ध लगाइएको थियो, जब ट्रम्प प्रशासनले युक्रेनलाई रुसको तेल पूर्वाधारमा हमला रोक्न आग्रह गरेको थियो।
वाल स्ट्रिट जर्नलका अनुसार, मस्कले यो निर्णय सार्वजनिक भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग छलफल गरेका थिए। यस विषयमा जानकार एक व्यक्तिले मस्कले यो लागू हुनु अघि प्रशासनका अधिकारीहरूसँग स्टारलिंकको सुस्तताको बारेमा कुरा गरेको उल्लेख गरेका छन्। यद्यपि, केही अमेरिकी अधिकारीहरूले मस्कले ट्रम्पको कुनै आदेश बिना नै काम गरेको बताएका छन्।
ट्रम्पको युक्रेन नीति र जेलेन्स्कीको कूटनीति
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युक्रेनको रुसी रिफाइनरीहरूमाथिको हमलाको निरन्तर आलोचना गर्दै आएका छन्। उनले अक्टोबर १०, २०२६ मा जेलेन्स्कीलाई रुसी रिफाइनरीहरूमा हमला नगर्न आग्रह गरेका थिए किनभने यसले विश्वव्यापी समस्या निम्त्याउनेछ। ट्रम्पले रुसी तेल रिफाइनरीहरूमा युक्रेनको पुनः हमलालाई ‘अपमानजनक’ भन्दै जेलेन्स्कीको आलोचना गरेका थिए। मस्कले पनि ट्रम्पको आलोचनासँग सार्वजनिक रूपमा सहमति जनाउँदै जेलेन्स्की ‘धेरै अगाडि बढेको’ बताएका थिए।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले अक्टोबर २०, २०२६ मा ब्लूमबर्गसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले आफ्नो देशलाई रुससामु आत्मसमर्पण गर्न बाध्य पार्ने प्रयास गरेको आरोप लगाएका छन्। यद्यपि, सोही दिन ओस्लोमा भएको पत्रकार सम्मेलनमा जेलेन्स्कीले अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकोफसँगको भेटपछि अमेरिकी सम्बन्धबारे थप सकारात्मक देखिएका थिए। उनले गुप्तचर जानकारी आदानप्रदान र स्टारलिंकमा पहुँचबारे छलफल भएको बताए। जेलेन्स्कीले अमेरिकी दूत स्टिभ विटकोफसँगको भेटपछि युक्रेनसँग अमेरिकी खुफिया जानकारी आदानप्रदान पुनः सुरु भएको पनि बताएका छन्।
अमेरिका-युक्रेन सम्बन्ध र आगामी वार्ता
अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अक्टोबर २०, २०२६ मा युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीसँग ४५ मिनेट कुराकानी गरेको बताएका छन्। रुबियोले पत्रकारहरूलाई युक्रेनलाई हानि पुर्याउन कुनै जानाबुझी राजनीतिक निर्देशन नभएको स्पष्ट पारेका छन्। जेलेन्स्कीले रुबियोसँग ब्यालिस्टिक मिसाइल इन्टरसेप्टर, रुसी हमलाहरूको प्रारम्भिक चेतावनी र स्टारलिंक तथा स्टारशिल्ड स्याटेलाइट सेवाहरूको अवस्थाबारे छलफल भएको जानकारी दिए।
युक्रेनका वासिङ्टनस्थित शीर्ष कूटनीतिज्ञ डेनिस सिएनिकले वाल स्ट्रिट जर्नललाई बताएअनुसार, युक्रेनले पेन्टागन र स्पेसएक्सका नेताहरूसँग आधिकारिक प्रतिक्रियाको प्रतीक्षा गरिरहेको छ ताकि के भयो र कहिले जडान बहाल हुन्छ वा हुनेछ भनेर बुझ्न सकियोस्। अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकोफले रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनसँग तीन-पक्षीय वार्ताका लागि रुस जाने अपेक्षा गरिएको छ। यो वार्ताले स्टारलिंक प्रतिबन्ध र समग्र युक्रेन द्वन्द्वको भविष्यमा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने स्पष्ट हुनेछ।
